Siku tano kabla ya uchaguzi wa urais nchini Uganda (Januari 15, 2026), muungano wa mashirika ya kiraia nchini humo na ya le ya kikanda yanaonya kuhusu hali ya uchaguzi inayozorota. Wanalaani jeshi kuingilia masuaa ya uchaguzi na vitisho vinavyolenga upinzani, pamoja na wapiga kura. Siku ya Ijumaa, Januari 9, wakati wa majadiliano ya mtandaoni, wanaharakati na wataalamu kadhaa wametoa wito wa kukomeshwa uhasama na ulinzi wa uhuru wa raia.
Imechapishwa:
Dakika 1 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Muungano wa mashirika ya kiraia unasema umerekodi ongezeko la uwepo wa vikosi vya kijeshi karibu na kampeni na mchakato wa uchaguzi. Pia una wasiwasi kuhusu maonyo yanayotolewa kwa wapiga kura karibu na vituo vya kupigia kura.
Godber Tumushabe wa Taasisi ya Maziwa Makuu ya Mafunzo ya Kimkakati ana wasiwasi kuhusu hali hii: “Mkuu wa jeshi na msemaji wa jeshi wametoa maonyo wakiwasihi wapiga kura wasikae karibu na vituo vya kupigia kura baada ya kupiga kura—ingawa sheria inaruhusu, mradi wawe ndani ya mita 20 kutoka kituo cha kupigia kura. Na maoni ya yanayotia wasiwasi yalitolewa na afisa mkuu katika kanda ya nne ya jeshi huko Gulu: alionya kwamba Waganda watakaobaki karibu na vituo vya kupigia kura baada ya kupiga kura wanaweza kukamatwa… au kupigwa risasi.”
Mshikamano
Tahadhari hiyo inawasilishwa nje ya Uganda: wanaharakati katika eneo hilo, haswa nchini Tanzania, wanaonyesha mshikamano wao—katika nchi ambayo vurugu za polisi pia ziliharibu uchaguzi uliopita wa urais. Tito Magoti, wakili wa haki za binadamu, ni miongoni mwao: “Museveni anatoa kauli mbiu ‘linda mali ya nchi.’ Lakini baadhi ya ‘mali ya nchi’ si za heshima. Hulindi utawala wa kijeshi.” Ukatili wa polisi hauwezi kulindwa. Ninamsihi aachane na nguvu na vurugu: uchaguzi unapokaribia, serikali inataka kuwatenga raia kutawala nchi yao. Na hii inahatarisha mwisho mbaya.
Mashirika haya yanatoa wito wa kukomesha uhasama na kuomba dhamana ili kila mtu aweze kupiga kura siku ya Alhamisi, Januari 15, bila hofu.