Mashariki mwa DRC, Wazalendo, wanamgambo wanaoshirikiana na jeshi la Kongo, waliingia Uvira mnamo Januari 18, 2026, siku moja baada ya kuondoka kwa vikosi vya mwisho vya AFC/M23. Mnamo Desemba 10, 2025, kundi hili la kisiasa na kijeshi liliteka mji huu huko Kivu Kusini, na kusababisha kuhama kwa watu kwenda maeneo mengine au kwenda nchi jirani ya Burundi.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Hali ya kibinadamu inatisha kwa wakimbizi walioko katika kambi ya Busuma nchini Burundi na watu waliokimbia makazi yao katika eneo la Fizi nchini Kongo.
Shirika la Madaktari Wasio na Mipaka (MSF) linaonya kuhusu hali ya maisha ya wakimbizi wa Kongo katika kambi ya Busuma nchini Burundi. Kutokana na vurugu katika mkoa wa Kongo wa Kivu Kusini katika wiki za hivi karibuni, zaidi ya watu 90,000 wamevuka mpaka na kuingia Burundi tangu Desemba 5, kulingana na Madaktari Shirika la Wasio na Mipaka (MSF), na inakadiriwa kuwa watu 65,000 wamehamishwa na kukusanywa katika kambi ya Busuma huko Ruyigi, Mashariki mwa Burundi.
Ujio huu wa makumi ya maelfu ya watu katika kipindi kifupi unazidi uwezo wa kutoa huduma. Licha ya juhudi za mamlaka za Burundi na mashirika ya kibinadamu, mwitikio wa mahitaji ya msingi ya wakimbizi hautoshi kutokana na ukosefu wa ufadhili. “Tuko mbali sana na viwango vya chini vya upatikanaji wa maji, chakula, na huduma za afya,” anaonya Carolina Lopez, mratibu wa dharura wa MSF nchini Burundi, ambaye amewasiliana na mwandishi wetu, Amélie Tulet. “Kwa mfano, kuhusu upatikanaji wa maji ya kunywa, ujazo unaopatikana unabaki chini sana ya mapendekezo. Katika kambi ya wakimbizi, wakati wa awamu ya awali ya dharura, kiasi kinachopendekezwa ni lita 5 kwa kila mtu kwa siku. Leo, tunafikia lita 2.5 hadi 2.7 kwa siku. Kwa hivyo, ni kidogo sana. Kuna hatari kubwa zaidi ya magonjwa ya ngozi na kipindupindu. Tayari tumetoa maji, lakini hayatoshi.”
“Hatuwezi kusubiri.” Anaongezaa: “Tumeanzisha vituo vya afya, lakini havitoshi. Pia tunahitaji kusaidia hospitali. Tumetekeleza usambazaji wa chakula, lakini hakitoshi.” Kinachotokea ni kwamba tunajaribu kutoa msaada na kujibu ipasavyo, lakini kwa sasa hatuna uwezo wa kufanya hivyo ipasavyo.
“Ili kuzuia ongezeko la vifo na hatari, magonjwa ya mlipuko, n.k., kinachohitajika ni fedha kutumwa sasa, kwa sababu hatuwezi kusubiri mwezi mmoja, miwili, au mitatu kukidhi mahitaji ya sasa ya raia,” anahitimisha Carolina Lopez.
Kuhusu mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), hali ya kibinadamu inaendelea kuzorota, hasa katika eneo la Fizi, yanalaumu mashirika ya kiraia katika mkoa wa Kivu Kusini.
“Kumekuwa na wimbi kubwa la watu kuingia Fizi”
Kulingana na OCHA, ofisi ya uratibu wa kibinadamu ya Umoja wa Mataifa, zaidi ya watu 330,000 wamehamishwa hivi karibuni katika maeneo ya Uvira, Fizi, na Mwenga. Watu hawa wanalazimika kuishi katika mazingira magumu, wakiwa na upatikanaji mdogo wa misaada ya kibinadamu, analalamika Josué Kayeye, mwanaharakati wa mashirika ya kiraia huko Kivu Kusini, ambaye anatoa wito kwa mamlaka kuingilia kati kuwasaidia watu hawa waliolazimika kuyahama makazi yao. “Kumekuwa na wimbi kubwa la watu kuingia Fizi,” alibainisha katika mahojiano na mwandishi wetu Alexandra Brangeon mnamo Januari 15. “Kwanza, kulikuwa na wale waliokimbia Uvira kwa sababu ya hofu ya mapigano makubwa, na watu wengi walikimbia. Na kwa hofu hiyo, watu wengi walihama kutoka vijiji vyao ili kuona kama wangeweza kupata makazi huko Fizi.”
Alielezea Alhamisi iliyopita: “Sasa hakuna makazi, hakuna chakula, hakuna maji, na vituo vya afya haviwezi kuwahudumia watu wote hao. Kuna matatizo, ingawa kwa sasa, hakuna mapigano katika eneo hilo. Kwa kuhama kwa watu wengi, kuna hatari ya kuenea kwa magonjwa, kama vile Mpox na kipindupindu, kwa sababu hakuna maji safi ya kutosha. mbali na hayo, hakuna uwezekano tena wa kutoa huduma kwa sababu pia kuna suala la vifaa. Kwa kuwa hakuna mawasiliano tena kati ya Uvira na Fizi, kunaweza kuwa na tatizo na vifaa.”