Somaliland, ikitafuta kutambuliwa zaidi kimataifa kwa uhuru wake kufuatia tangazo la Israel la kutambua uhuru wa eneo hilo la Somalia mwishoni mwa mwezi Desemba, iko tayari kuipa Marekani fursa ya kupata madini na kambi zake za kijeshi, mmoja wa mawaziri wake ameliambia shirika la habari la AFP.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Israel ilikuwa nchi ya kwanza kutambua eneo hilo lililojitangaza kama “taifa huru na linalojitegemea” mwishoni mwa 2025, baada ya kujitenga kwake na Somalia mwaka wa 1991, na kusababisha hasira huko Mogadishu, ambayo bado inadai kudhibiti eneo hilo.
Mamlaka ya Somaliland na wakazi wake wanatumai kwamba mafanikio haya ya kihistoria ya kidiplomasia yatahimiza nchi zingine, kuanzia na Marekani, pia kuhalalisha uwepo wao. “Tuko tayari kutoa haki za kipekee (za uchimbaji madini) kwa Marekani. Pia tuko wazi kwa wazo la kutoa kambi za kijeshi kwa Marekani,” amesema Waziri wa Urais, Khadar Hussein Abdi.
Ardhi iliojaa madini ya kimkakati
Kulingana na Wizara ya Nishati na Madini ya Somaliland, ardhi ya nchi hiyo ina utajiri wa lithiamu, tantalum, niobium, na coltan—madini ya kimkakati, ingawa tafiti bado hazijakamilika ili kubaini kiasi hicho. Rais wa Somaliland Abdirahman Mohamed Abdullahi, jina la utani “Irro,” alikuwa tayari amefikiria waziwazi kuipa Israel ufikiaji wa rasilimali zake za madini katika wiki za hivi karibuni. “Tunafikiri tutafikia makubaliano na Marekani,” Khadar Hussein Abdi aliongeza wakati wa mahojiano yaliyofanywa siku ya Jumamosi alasiri ofisini kwake katika ikulu ya rais.
Washington tayari ina kituo cha jeshi la majini huko Djibouti, jirani ya Somaliland. Nchi hizo mbili ziko kwenye mlango wa Mlango-Bab-el-Mandeb, kati ya Bahari Nyekundu na Ghuba ya Aden, mojawapo ya njia za biashara zenye shughuli nyingi zaidi duniani, zinazounganisha Bahari ya Hindi na Mfereji wa Suez.
Uhusiano wa kimkakati na Israel
Alipoulizwa kuhusu kuipa Israel kambi ya kijeshi katika ardhi yake, Waziri katika ofisi ya rais alijibu kwamba “hajakataa chochote” ndani ya mfumo wa “ushirikiano wa kimkakati kati ya nchi hizo mbili,” ambao utasainiwa “hivi karibuni” nchini Israel.
Wachambuzi wa kikanda wanabainisha kwamba uhusiano huu na Somaliland unahusishwa kwa kiasi kikubwa na nafasi yake nzuri dhidi ya Yemen, ambapo waasi wa Houthi, wanaoungwa mkono na Iran, wamefanya mashambulizi mengi dhidi ya Israel tangu mwanzo wa vita vya Gaza. Hapo awali Hargeisa ilitaja “madai yasiyo na mingi” ya kuipa Israel kambi ya kijeshi.
Kambi hii, ikiwa itaidhinishwa, ingekuwa na athari kubwa ya usalama kwa nchi ambayo imekuwa salama kiasi hadi sasa, huku utambuzi wa Israel ukisababisha vitisho kutoka kwa Houthi na kundi la wanamgambo wa Al Shabab, linalohusishwa na Al Qaeda, ambalo limekuwa likipigana vita dhidi ya taifa dhaifu la Somalia kwa miaka 20.
Kwa mujibu wa Roland Marchal, mtafiti katika CERI, Kituo cha Utafiti wa Kimataifa cha Sciences Po Paris, mapendekezo haya yana udhaifu.
Shida ni kwamba hakuna tafiti au uchunguzi mkubwa uliofanywa. Na mtu anaweza pia kujiuliza ni kwa nini, ikiwa rasilimali hizi zingepatikana kwa urahisi, Falme za Kiarabu, ambazo zimedumisha ushirikiano mkubwa na Somaliland tangu mwaka 2016 na zenyewe zinajulikana kwa uwekezaji wake mkubwa wa madini barani Afrika, hazijawahi kuchukua hata hatua moja katika mwelekeo huu. Jambo la pili lililotajwa ni, bila shaka, kambi ya kijeshi. Tatizo ni kwamba Marekani ina uwepo wa kijeshi nchini Djibouti, baada ya kuanzishwa huko tangu mwaka 2003. Kwa nini iwe na moja umbali wa kilomita mia chache tu? Ni kweli kwamba China iko Djibouti, lakini pia ni kweli kwamba kuwa Djibouti ni njia ya kuifuatilia China, labda kama vile China inavyojaribu kuifuatilia Marekani. Kwa hivyo, kuondoka Djibouti sio hatua muhimu zaidi, tuseme, hatua inayofaa zaidi au ya kidiplomasia.