Waziri Mkuu wa India Narendra Modi amewasili Israeli Jumatano, Februari 25, kwa ziara ya siku mbili. Nyuma ya “urafiki unaodumu” na ushirikiano unaostawi wa pande mbili katika biashara na ulinzi kuna suala la kidiplomasia kwa New Delhi.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Waziri Mkuu wa India Narendra Modi anawasili Israeli leo Jumatano, Februari 25, kwa ziara rasmi ya siku mbili. India na Israel zilianzisha uhusiano wa kidiplomasia mwaka wa 1992, lakini uhusiano wao umeimarika tangu kuibuka kwa chama cha Hindu chenye msimamo mkali cha Bharatiya Janata (BJP), ambacho Narendra Modi ni mmoja wa watu wanaoongoza.
Akiwa Waziri Mkuu, Narendra Modi alizuru Israel kwa mara ya kwanza mwaka wa 2017, safari iliyofuatiwa na ziara ya Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu nchini India mwaka uliofuata. Wawili hao, wakiwa wamejikita sana upande wa kulia, wanajiona kama “marafiki.” Chini ya usimamizi wao, nchi hizo mbili zimekuwa washirika wa karibu wa kibiashara na kijeshi, na ziara ya hivi karibuni ya kiongozi huyo wa India inalenga kutoa msukumo mpya kwa ushirikiano wa pande mbili, ambao wanadiplomasia wa pande zote mbili wanauelezea kuwa na “uwezo mkubwa sana.”
Hali ya wasiwasi yatanda
Ziara hii ya hivi karibuni inafanyika katika hali ya wasiwasi Mashariki ya Kati tangu mashambulizi mabaya ya Hamas mnamo Oktoba 7, 2023, nchini Israel na vita vikali ambavyo Israel emeendesha tangu wakati huo katika Ukanda wa Gaza kulipiza kisasi kwa mashambulizi haya, ambayo yamegharimu maisha ya maelfu ya Wapalestina. Mashambulizi ya Israel yanaendelea huko Gaza licha ya makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyofikiwa mwezi Oktoba 2025 chini ya usimamizi wa Marekani.
Mvutano umeongezeka sana katika eneo hilo huku nguvu za anga za Marekani zikiwa nyingi baharini na katika vituo vya Marekani vya kikanda kwa wiki kadhaa, katika juhudi za kuishinikiza Iran kufikia makubaliano kuhusu uwezo wake wa nyuklia. Diplomasia inaonekana kusitishwa katika siku za hivi karibuni, na vita vinaonekana kuwa karibu. Hali hii tete hasa imesababisha ukosoaji nchini India kuhusu muda wa ziara ya Waziri Mkuu. “Kulikuwa na sintofahamu kubwa iliyozunguka safari hii hadi dakika ya mwisho kabisa, kama inavyothibitishwa na uamuzi wa India kusubiri hadi siku moja kabla ya ziara hiyo ili kuitangaza rasmi,” anabainisha mtaalamu wa masuala ya siasa Nicolas Blarel, profesa katika Chuo Kikuu cha Leiden na mtaalamu wa mahusiano kati ya India na Israel. Anaongeza, ” Benjamin Netanyahu ndiye aliyechukua hatua ya kuitangaza siku ya Jumatatu, akitoa hisia ya kuipa moyo India.”
Ni lazima isemwe kwamba hatari ni kubwa kwa New Delhi, ikiwa na zaidi ya wanaume na wanawake milioni tisa wanaoishi na kufanya kazi katika eneo hilo. Hata hivyo, mapema Februari 23, serikali ya India iliwasihi raia wake kuondoka Iran mara moja. India pia inaogopa kwamba vita nchini Iran, iwapo vitatokea, vitaathiri uchumi wake, pamoja na kupanda kwa bei ya mafuta bila kuepukika.
Mgogoro unaoonekana
Mgogoro unaoonekana ndani ya utawala wa India kuhusu ziara hii ya kidiplomasia pia unahusishwa, kulingana na vyanzo vya serikali ya India, na uhusiano mbaya wa Netanyahu na upinzani wake, ambao umekasirishwa sana naye. Upinzani umetishia kususia hotuba iliyopangwa ya Narendra Modi kwa Knesset (Bunge la Israel). Mgogoro huo ulisababishwa na serikali ya Israel kukataa kumwalika Jaji Mkuu wa Mahakama Kuu, Yitzhak Amit, kwenye kikao cha jumla cha Knesset ambapo Waziri Mkuu wa India atazungumza. Inavyoonekana, uhusiano kati ya Jaji Amit na Benjamin Netanyahu, kwa uchache, umeharibika.
“Mgogoro huu, ambao unavuruga hali ya sasa, kwa bahati mbaya hauna uhusiano wowote na Narendra Modi,” Profesa Blarel anabainisha. “Kinyume chake,” msomi huyo anatukumbusha, “kuna makubaliano ndani ya wanasiasa wa Israel, katika itikadi zote za kisiasa, kuhusu umuhimu wa uhusiano wa kidiplomasia na India. Hata hivyo, uadui wa ndani unaweza kuharibu wakati huu wa sherehe wa kiongozi wa kigeni akihutubia Bunge la Israel.”
Washauri wa mawasiliano wa Waziri Mkuu wa India walikuwa wanajua vyema hili. Walionya kwamba usambazaji wa picha za Bunge la Kitaifa lililokuwa nusu tupu wakati wa hotuba ya Narendra Modi ungekuwa na athari mbaya nchini India, ambapo kampeni za uchaguzi muhimu wa kikanda zinaendelea kwa sasa.