Rais wa Marekani Donald Trump anasema yuko tayari kushiriki mazungumzo na viongozi wa Iran wanaosalia, huku mashambulizi na mashambulizi ya kulipiza kisasi yakizidi katika eneo hilo.
Imechapishwa: Imehaririwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Siku ya Jumapili, Donald Trump alisema nia yake ya kushiriki mazungumzo na viongozi waliobaki wa Iran kufuatia mauaji ya Kiongozi Mkuu wa nchi hiyo na mashambulizi ya anga ya Marekani na Israel yanayolenga kupindua utawala huo.
Matamshi haya yanakuja wakati siku ya pili ya mashambulizi makali katika miji ya Iran na mashambulizi ya makombora ya Tehran yakisababisha mshtuko katika eneo hilo na hali tete uchumi wa dunia. Leo Jumatatu Machi 2, mzozo huo umeenea hadi Lebanon, huku Israel ikianza kushambulia malengo ya Hezbollah baada ya kundi hilo kurusha makombora na ndege zisizo na rubani kuelekea kaskazini mwa Israel kulipiza kisasi kwa mauaji ya kiongozi Mkuu wa kiroho wa Iran Ayatollah Ali Khamenei.
Chaguo za kijeshi za Iran ni ndogo kwa mashambulizi ya Marekani na Israel
Ali Larijani, afisa mkuu wa usalama wa Iran na mshauri wa zamani wa Kiongozi Mkuu, amesema leo Jumatatu kwamba Tehran haitajadiliana na Marekani na akakanusha ripoti kwamba maafisa walikuwa wamejaribu kuanzisha mazungumzo na utawala wa Trump.
Amir-Saeid Iravani, balozi wa Iran katika Umoja wa Mataifa, aliuambia mkutano wa dharura wa Baraza la Usalama siku ya Jumamosi kwamba mamia ya raia wameuawa au kujeruhiwa katika mashambulizi ya anga ya Marekani na Israel. Alidai kwamba maeneo yenye makazi ya raia yalilengwa kimakusudi katika miji kadhaa.
Idadi ya vifo inatarajiwa kuongezeka baada ya siku ya pili ya mashambulizi. Vyombo vya habari vya serikali ya Iran vimethibitisha kwamba watu 165 waliuawa katika shambulio la bomu siku ya Jumamosi katika shule ya msingi ya wasichana huko Minab, kusini mwa nchi.
Miongoni mwa waliofariki ni Khamenei, Kiongozi Mkuu wa kiroho wa Iran tangu mwaka 1989 na mlengwa mkuu wa shambulio la kwanza la Israel siku ya Jumamosi asubuhi. Kulingana na vyanzo kadhaa vya Marekani, CIA ilikuwa ikimfuatilia Khamenei kwa miezi kadhaa. Gazeti la New York Times limeripoti kwamba CIA iliionya Israel wakati kiongozi huyo alipoitisha mkutano wa washauri wake wakuu wa ulinzi katika makazi yake mjini Tehran, jambo lililosababisha uamuzi wa kutekeleza mashambulizi.
Kituo cha habari cha Israel, Channel 12, kimeripoti kwamba jeshi la Israel lilitumia ujanja kuwadanganya viongozi wa Iran. Asubuhi ya operesheni hiyo, maafisa waliagizwa wasiegeshe magari yao katika maeneo yao ya kawaida ili kuepuka kuonekana na wapelelezi wa Iran. Taarifa za uongo pia zilivuja, zikidokeza kwamba mkuu wa majeshi ya Iran, Luteni Jenerali Eyal Zamir, alikuwa amebaki nyumbani.
Kituo hicho kilmenukuu maafisa wakisema kwamba Jeshi la Anga la Israel liliwaua maafisa 30 wakuu wa Iran katika sekunde 30 za kwanza za shambulio hilo.
Trump ameambia Fox News kwamba viongozi 48 wa Iran waliuawa katika siku mbili za kwanza za mashambulizi na kudai katika chapisho la mitandao ya kijamii kwamba meli tisa za kivita za Iran zilizamishwa na makao makuu ya jeshi la majini kuharibiwa.
Mwandishi wa habari wa ABC News Jonathan Karl ameripoti kwamba Marekani ilikuwa imetambua wagombea watarajiwa wa kuongoza Iran, “lakini waliuawa katika shambulio la awali.”
“Shambulio hilo lilikuwa na ufanisi mkubwa kiasi kwamba liliwaangamiza wagombea wengi … Haitakuwa mtu yeyote ambaye tulikuwa tukimfikiria, kwa sababu wote wamefariki,” Trump amesema, kulingana na ripoti ya Karl.
Waisraeli tisa hadi sasa wameuawa katika mashambulizi ya makombora ya Iran, na vikosi vya Marekani vimethibitisha majeruhi wao wa kwanza katika mzozo huo: watatu wamefariki na watano wamejeruhiwa kwa risasi. Tangazo rasmi halikubainisha eneo au mazingira ya vifo hivyo.
Iran pia imelenga mataifa ya Ghuba yanayohifadhi kambi za kijeshi za Marekani. Viwanja vya ndege vya Kuwait, Abu Dhabi, na Dubai viliharibiwa na makombora na viliendelea kufungwa siku ya Jumapili, na kusababisha moja ya usumbufu mbaya zaidi kwa safari za ndege duniani kwa miaka mingi.