Karibu miezi miwili baada ya kupatikana na hatia ya kushirikiana na mataifa ya kigeni na uchapishaji wa uchochezi, aliyekuwa tajiri wa vyombo vya habari vinavyounga mkono demokrasia na mfanyabiashara, amehukumiwa kifungo cha jumla ya miaka 20 jela na mahakama ya Hong Kong, licha ya shinikizo kutoka kwa jumuiya ya kimataifa.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Mashirika ya haki za binadamu yamejibu mara moja, yakilaani hukumu hiyo kuwa sawa na “hukumu ya kifo” na “shambulio kwa mtu asiyekuwa na hatia dhidi ya uhuru wa kujieleza.”
Miaka ishirini jela. Hii ndiyo hukumu iliyotolewa Jumatatu, Februari 9, na mahakama ya Hong Kong kwa tajiri wa zamani wa vyombo vya habari vinavyounga mkono demokrasia Jimmy Lai kwa kushirikiana na mataifa ya kigeni na uchapishaji wa uchochezi, licha ya shinikizo kutoka Uingereza, Marekani, na watetezi wa haki za binadamu kwa ajili ya kuachiliwa kwake. “Baada ya kuchunguza mwenendo mbaya wa jinai wa Lai […], mahakama imeamua kwamba hukumu yote itakayotolewa kwa Lai katika kesi hii inapaswa kuwa kifungo cha miaka 20 jela,” inasema hati kutoka kwa majaji iliyotolewa wakati wa kikao kilichochukua dakika chache tu.
Akiwa kizimbani, Jimmy Lai alibaki kimya wakati hukumu hiyo ikisomwa. Alipokuwa akirejeshwa jela, aliwapungia mkono watu waliokuja mahakamani, wakiwemo mkewe Teresa na waandishi wa habari wa zamani kutoka Apple Daily, Gazeti linalounga mkono demokrasia aliloanzisha mwenyewe, ambalo kwa sasa limefungwa. Mfanyabiashara huyo alikuwa anakabiliwa na kifungo cha maisha jela.
Mnamo Desemba 15, Jimmy Lai alipatikana na hatia kwa makosa matatu baada ya kesi ambayo, kulingana na watetezi wa haki za binadamu, iliashiria mwisho wa uhuru wa vyombo vya habari ambapo eneo, lililorejeshwa na Uingereza kwenda China mwaka wa 1997, lilikuwa limejivunia kwa muda mrefu. Mahakama ilijumuisha miaka miwili ya hukumu ya awali ya udanganyifu katika kifungo cha miaka 20 jela, ambapo inamaanisha kuwa atatumikia miaka 18 zaidi.
“Hukumu ya kifo”
Mashtaka aliyotuhumiwa yalitokana na sheria ya usalama wa taifa iliyowekwa na China baada ya maandamano ya kuunga mkono demokrasia, ambayo baadhi yake yaligeuka kuwa ya vurugu, ambayo yaliitikisa Hong Kong mwaka wa 2019. Makosa yanayodaiwa ya kushirikiana na mataifa ya kigeni yalikuwa na kifungo cha maisha jela, huku yale ya uchapishaji wa uchochezi yakiadhibiwa kwa kifungo cha miaka miwili jela.
Katika hukumu yao ya kurasa 856 iliyotolewa Desemba 15, majaji waliandika kwamba tajiri huyo wa zamani mwenye umri wa miaka 78 “alikuwa amekuza ubaya na chuki yake dhidi ya [China] kwa muda mrefu wa maisha yake ya utu uzima” na kwamba alijaribu “kupindua Chama cha Kikomunisti cha China.” Upande wa mashtaka pia ulimwonyesha Jimmy Lai kama mpangaji mkuu wa njama zinazolenga vitendo vya uadui na nchi za kigeni dhidi ya Hong Kong au China, na katika kuwekwa kwa vikwazo au kizuizi. Alikana hatia. Jimmy Lai amefungwa gerezani tangu mwaka 2020 na anashikiliwa katika kifungo cha peke yake “kwa ombi lake,” kulingana na mamlaka, lakini familia yake ina wasiwasi kuhusu afya yake inayodhoofika.
Kufuatia kifungo chake cha miaka 20 gerezani, mashirika ya haki za binadamu yameonyesha kusikitishwa kwao, huku Human Rights Watch ikikiita “hukumu ya kifo” na Amnesty International ikikishutumu kama shambulio dhidi ya uhuru wa kujieleza. “Hukumu ya kifungo aliyopewa Jimmy Lai ni shambulio la kikatili dhidi ya uhuru wa kujieleza linaloonyesha kikamilifu uvunjwaji wa kimfumo wa haki ambazo hapo awali zilikuwa sifa ya Hong Kong,” Amnesty International imeandika katika taarifa. “Hukumu kali ya kifungo cha miaka 20 iliyotolewa kwa Jimmy Lai mwenye umri wa miaka 78, kwa kweli, ni hukumu ya kifo,” Human Rights Watch imeongeza.
Hukumu “kali” na “mbaya”
Huko Taiwan, Baraza la Masuala ya Bara, wizara inayohusika na uhusiano na China, imesema katika taarifa kwa vyombo vya habari kwamba China na Hong Kong “zimeingiza ushawishi wa vyombo vya habari na miunganisho ya kimataifa katika sekta ya usalama wa taifa, kwa lengo la kuchochea hofu katika maeeo na mipaka.”
Kwa upande wao, watoto wa Jimmy Laimehukumu hiyo kama “kali” na “mbaya.” “Kumhukumu baba yangu kifungo hiki cha kikatili gerezani ni jambo baya sana kwa familia yetu na kunaweka maisha yake hatarini. Inaashiria uharibifu kamili wa mfumo wa mahakama wa Hong Kong na mwisho wa haki,” Sebastien Lai amejibu, huku dada yake Claire akielezea masikitiko yake kwa hukumu hiyo “ya kikatili”, kutokana na afya ya baba yao kudhoofika gerezani. Ikiwa Jimmy Lai atatumikia kifungo hicho, basi “atakufa shahidi gerezani,” ameongeza.