Hata kama diplomasia inavyoendelea, Marekani na Iran zinaonekana kukaribia mzozo. Huku ikisisitiza “haki yake ya kujilinda” iwapo kutatokea shambulio la Marekani, Iran imesema siku ya Jumapili, Februari 22, kwamba kulikuwa na “nafasi nzuri” ya kufikia makubaliano na Marekani, huku mazungumzo mapya yakitarajiwa kufanyika siku ya Alhamisi, Februari 26, mjini Geneva.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Mahasimu hao wawili wamefanya mazungumzo ya durumbili tangu mwanzoni mwa mwezi Februari, yakiongozwa na Oman, kujaribu kutatua tofauti zao, hasa kuhusu mpango wa nyuklia wa Iran, jambo ambalo limedumu kwa muda mrefu. Ili kulazimisha makubaliano, Rais Donald Trump anatishia kuingilia kati kijeshi na ametuma meli mbili kubwa za kubeba ndege na zaidi ya meli kumi na mbili za kivita katika eneo hilo. Hii ndiyo “nguvu kubwa zaidi ya anga” iliyokusanywa Mashariki ya Kati tangu uvamizi wa Iraq mwaka 2003, kulingana na Gazeti laWall Street Journal.
“Hii inawakilisha asilimia 40 hadi 50 ya nishati ya anga ya Marekani inayoweza kutumika duniani kote,” anaongeza Robert Pape, mtaalamu wa masuala ya usalama katika Chuo Kikuu cha Chicago. Na vikosi vya ziada vinatarajiwa kuongezwa katika eneo hilo. “Marekani haijawahi kupeleka vikosi vingi kama hivyo dhidi ya adui anayewezekana bila kuzindua mashambulizi,” profesa huyo anabainisha.
Iran inatafuta kuimarisha ulinzi wa maeneo ya kimkakati
Kwa upande wake, Iran pia imeongeza kiwango chake cha maandalizi. Jamhuri ya Kiislamu imejitahidi kuboresha ulinzi wa maeneo ya kimkakati: haswa, imeimarisha eneo la chini ya ardhi karibu na eneo la nyuklia. Iran pia imejaribu kukuza uwezo wake wa kushambulia kwa kukarabati maeneo ya kurusha makombora ya balestiki yaliyoharibiwa na mabomu ya Israel na Marekani mwezi Juni na kwa kupeleka ndege zisizo na rubani zaidi kwa vikosi vyake vya kijeshi.
Iran pia imefanya mazoezi baharini, hata kuzuia Mlango wa Hormuz, njia muhimu ya majini kwa biashara ya mafuta, kwa saa kadhaa. Hatimaye, utawala wa Iran hakika pia umejitahidi kuimarisha washirika wake katika eneo hilo: Wahouthi huko Yemen, Hezbollah huko Lebanon, na wanamgambo nchini Iraq.
Abbas Araghchi anataka kuamini katika makubaliano ya “kunufaisha pande zote mbili”
“Ninaamini bado kuna nafasi nzuri ya kufikia suluhisho la kidiplomasia kwa njia ya kunufaisha pande zote mbili,” Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran Abbas Araghchi alisema siku ya Jumapili, Februari 22. “Tunaendelea na mazungumzo yetu, huku tukifanyia kazi vipengele vya makubaliano na rasimu ya kwanza ya maandishi,” waziri huyo aliambia kituo cha habari cha Marekani cha CBS, kabla ya mkutano na wapatanishi wa Marekani, “labda siku ya Alhamisi huko Geneva.” Tarehe hii imethibitishwa na timu ya upatanishi ya Oman.
Lakini Iran ina “haki ya kujilinda,” aliongeza: dhidi ya “kitendo cha uchokozi,” jibu lolote, kulingana naye, ni “halali na haki” “Makombora yetu hayawezi kufikia ardhi ya Marekani. Kwa hivyo lazima tupate suluhisho lingine […] na kushambulia kambi ya Marekani katika eneo hilo,” Abbas Araghchi alisema, bila kutaja suluhisho hilo linaweza kuwa nini.
Majadiliano ya awali yasiyo ya moja kwa moja kati ya nchi hizo mbili yalisitishwa ghafla mnamo mwezi Juni 2025 na vita vilivyoanzishwa na Israelidhidi ya Iran na kuungwa mkono na Marekani, wakati ambapo maeneo ya nyuklia ya Iran yalilengwa.