Siku ya Jumamosi, Julai 18, magazeti ya hapa yaliangazia mawimbi ya mshtuko wa kisiasa yaliyosababishwa na ushindi mkubwa wa Upinzani katika uchaguzi mdogo wa Ol Kalou, huku magazeti ya kila siku yakichunguza maana ya matokeo kwa Rais William Ruto, Rigathi Gachagua na vita vya ushawishi wa Mlima Kenya kabla ya Uchaguzi Mkuu wa 2027.
Source: UGC
1. Weekend Star
Gazeti hilo linaripoti kwamba familia ya Embu inaomba kwa hamu kuingilia kati kwa serikali na usaidizi wa umma ili kurudisha mwili wa binti yao, ambaye alifariki akifanya kazi Saudi Arabia, baada ya gharama za hospitali na chumba cha kuhifadhia maiti kuwaacha hawawezi kumrudisha nyumbani.
Fridah Kageni Murage, kutoka kijiji cha Njukiri katika Jimbo la Manyatta, alifariki Julai 9 katika hospitali huko Riyadh baada ya kuugua kwa muda mrefu.
Mwili wake ungali katika chumba cha kuhifadhia maiti huku mashtaka yakiendelea kuongezeka, huku familia sasa ikikabiliwa na bili inayokadiriwa ya KSh milioni 1 inayogharamia gharama za matibabu, ada za chumba cha kuhifadhi maiti na gharama ya kusafirisha maiti yake kurudi Kenya.
Wazazi wake wanaoomboleza walimtaja Fridah kama uti wa mgongo wa familia, wakisema kifo chake kimewanyima msaada wa kihisia na utulivu wa kifedha.
Kulingana na baba yake, Samuel Murage, familia hiyo haina rasilimali za kulipa bili zinazoongezeka na inawaomba wasamaria wema na serikali kuwasaidia kumpa binti yao mazishi ya heshima.
Mdogo wake Fridah, Brian Mugambi, alisema amebadilisha hali ya familia baada ya kupata kazi Saudi Arabia.
Aliwalipia karo ya shule ndugu zake, alimsaidia kaka yake mkubwa ambaye hakuwa na kazi na kuwatunza wazazi wake, hasa baada ya baba yao kupata jeraha la mguu lililomfanya asiweze kufanya kazi.
Mama yake, Christine Irunda, alikumbuka kwamba Fridah alitafuta matibabu kwa mara ya kwanza mwezi Juni baada ya kugundulika kuwa na Helicobacter pylori (H. pylori).
Ingawa madaktari baadaye walimwambia kwamba maambukizi yalikuwa yamepungua, afya yake ilizorota. Baadaye alipata maumivu makali ya kichwa na akawa dhaifu sana kujibu simu kabla ya kulazwa katika hospitali ya Riyadh, ambapo alifariki.
Familia inaogopa hali inaweza kuwa mbaya zaidi ikiwa watashindwa kukusanya fedha zinazohitajika ndani ya kipindi cha siku 14 cha hospitali hiyo, kwani wanaweza kulazimika kuhamisha mwili huo kwenye chumba cha kuhifadhia maiti cha kibinafsi kwa gharama ya ziada.
Bila akiba na gharama zinazoongezeka, wanasema tumaini lao pekee sasa liko katika ukarimu wa Wakenya na msaada wa serikali.
2. The Saturday Standard
Gazeti hilo linaripoti kwamba kesi ya Mahakama Kuu inayopinga mwenendo wa kisiasa wa Maspika wa Bunge imesababisha mjadala mpya wa kikatiba kuhusu kama wamiliki wa ofisi hizo mbili zenye nguvu wanapaswa kufanya kampeni kikamilifu kwa vyama vya siasa wanapohudumu katika nafasi zao.
Spika wa Bunge la Kitaifa Moses Wetang’ula na Spika wa Seneti Amason Kingi wanataka kesi hiyo itupiliwe mbali, wakisema kwamba ombi lililowasilishwa na kundi la asasi za kiraia la Vocal Africa lina dosari kisheria na halipaswi kuendelea.
Kundi hilo la ushawishi linataka mahakama kuwazuia Maspika hao wawili kushiriki katika kampeni za kisiasa za vyama, wakidai vitendo vyao vinakiuka matarajio ya kikatiba ya ofisi zao.
Wakati wa kesi mbele ya Jaji David Mburu, mawakili wanaowawakilisha Maspika hao wawili, pamoja na Mwanasheria Mkuu na Tume ya Maadili na Kupambana na Rushwa (EACC), walisema kwamba mlalamikaji alipita njia sahihi za kisheria.
Walisisitiza kwamba malalamiko yoyote kuhusu mwenendo wa Maspika yalipaswa kwanza kuwasilishwa mbele ya Kamati ya Mamlaka na Haki za Bunge, mifumo iliyoanzishwa chini ya Sheria ya Uongozi na Uadilifu, au EACC, kabla ya kuifikia Mahakama Kuu.
Wakili Mkuu Benson Millimo, anayewakilisha Wetang’ula, aliiomba mahakama kufuta ombi hilo, akisisitiza kwamba mzozo huo unaangukia ndani ya michakato mbadala ya kisheria.
Wakili wa Kingi, Antony Njoroge, aliimarisha hoja hiyo kwa kusema kwamba Kenya inafanya kazi chini ya mfumo wa urais ulioanzishwa na Katiba ya 2010, si mfumo wa bunge la Westminster ambapo Maspika wanatarajiwa kubaki bila kuegemea upande wowote kisiasa.
Matokeo ya kesi hiyo yanaweza kuwa na athari kubwa kwa nafasi ya uongozi wa bunge katika siasa za Kenya, hasa kadri kampeni za kisiasa zinavyozidi kushika kasi kabla ya Uchaguzi Mkuu wa 2027.
Jaji Mburu anatarajiwa kutoa uamuzi wake kuhusu ombi la amri za kihafidhina mnamo Julai 23.
3. Saturday Nation
Kulingana na gazeti hilo, Chama cha Demokrasia kwa Wananchi (DCP) cha Rigathi Gachagua kilipata ushindi mkubwa katika uchaguzi mdogo wa ubunge wa Ol Kalou, na kuufanya utawala wa Rais William Ruto wa Kenya Kwanza kuwa mojawapo ya vikwazo vikubwa vya kisiasa kabla ya Uchaguzi Mkuu wa 2027.
Ushindi huo mkubwa ulikuja licha ya kampeni kali kutoka kwa upande wa tawala, huku washirika wa Gachagua wakionyesha shindano hilo kama uthibitisho kwamba eneo la Mt Kenya limebadilisha utii wake wa kisiasa.
Mgombea wa DCP Sammy Kamau Ngotho alipata zaidi ya kura 35,000, akimzidi Samuel Muchina Nyagah wa UDA, ambaye alipata zaidi ya kura 5,400.
Uchaguzi huo mdogo ulijaa usalama, madai ya vitisho vya wapiga kura, ripoti za vurugu za kisiasa na madai ya kusambazwa kwa rasilimali za serikali, ikiwa ni pamoja na maafisa wakuu wa serikali, kuunga mkono kampeni ya chama tawala.
Waangalizi wa kisiasa walihusisha matokeo hayo na mkakati wa Gachagua uliopangwa kwa uangalifu, ambao ulianza miezi kadhaa kabla ya kura. Washirika wake, wakiongozwa na Seneta wa Nyandarua John Methu na Mbunge wa Kipipiri Wanjiku Muhia, waliuita uchaguzi huo kama mapambano ya kutetea utambulisho wa kisiasa wa eneo hilo, huku vituo vya redio vya lugha ya kawaida, kampeni za mitandao ya kijamii na uhamasishaji wa ndani vikisaidia kuimarisha ujumbe wa DCP.
Wachambuzi walisema kwamba Gachagua alifanikiwa kugeuza kinyang’anyiro hicho kuwa kura ya maoni kuhusu nafasi ya Rais Ruto katika Mlima Kenya, akielezea serikali kama imeacha eneo hilo baada ya kunufaika na uungwaji mkono wake katika uchaguzi wa 2022.
Hata baadhi ya washirika wa Kenya Kwanza walikiri kwamba waliingia katika kinyang’anyiro hicho kwa hasara, ingawa walidumisha kampeni hiyo ikiboresha kidogo uungwaji mkono wa chama.
Pia soma
Magazetini: Vurugu zatikisa mikutano ya Linda Mwananchi, wahuni wavamia Kisumu na Nyahururu
Kinyang’anyiro hicho pia kilivutia uchunguzi kuhusu matumizi ya kampeni, huku madai kwamba pande zote mbili ziliwekeza pakubwa kushawishi matokeo.
Licha ya wasiwasi kuhusu vurugu na madai ya rushwa ya wapiga kura, viongozi wa DCP waliwapongeza wapiga kura makini na kuratibu juhudi za msingi za kulinda uadilifu wa kura, wakisisitiza kwamba matokeo yalionyesha kwamba nguvu ya kisiasa hatimaye iko mikononi mwa wapiga kura.
4. Taifa Leo
Kulingana na gazeti la Kiswahili, utata mpya umeibuka kuhusu kituo cha kujitenga cha kibiolojia katika Kituo cha Anga cha Laikipia baada ya ripoti kwamba wafanyakazi saba wa misaada wa Marekani wanatumikia karantini ya siku 21 huko, licha ya amri ya Mahakama Kuu iliyosimamisha uanzishwaji wa kituo hicho.
Madai hayo yameongeza uchunguzi wa serikali za Kenya na Marekani, huku maswali yakiongezeka kuhusu kama maagizo ya mahakama yalipuuzwa.
Wafanyakazi hao wa misaada wana uhusiano na Samaritan’s Purse, shirika la kibinadamu la Kikristo linaloshughulikia mlipuko wa Ebola katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC).
Reuters iliripoti kwamba kundi hilo liliwekwa chini ya karantini kama tahadhari baada ya kuambukizwa virusi hivyo, ingawa rais wa shirika hilo, Franklin Graham, alisema hakuna hata mmoja wao aliyeonyesha dalili.
Mfanyakazi mmoja aliyepimwa na kupatikana na virusi nchini DRC alisafirishwa hadi Ujerumani kwa matibabu maalum.
Waziri wa Baraza la Mawaziri la Afya Aden Duale na maafisa wakuu walikataa kushughulikia moja kwa moja maswali kuhusu hali ya uendeshaji wa kituo hicho au uwepo wa Wamarekani.
Data ya ufuatiliaji wa ndege iliyopitiwa na chapisho hilo inaripotiwa kuonyesha shughuli zisizo za kawaida za ndege karibu na Kituo cha Anga cha Laikipia siku ambayo wafanyakazi wa misaada wanasemekana kuwasili, na kuongeza uvumi kwamba eneo hilo tayari linatumika.
Maendeleo hayo yanaonekana kupingana na hati ya kiapo ya awali ambapo Duale aliiambia Mahakama Kuu kwamba ujenzi wa kituo cha karantini ulikuwa umesimamishwa kusubiri uamuzi wa changamoto ya kisheria.
Hata hivyo, maafisa wa Marekani wanaripotiwa kuthibitisha kwamba wafanyakazi wa misaada walikuwa wakitenga kwa hiari katika kituo cha Kenya kwa idhini ya mamlaka ya Kenya.
Wanaharakati wa haki za binadamu na wanasheria waliofanikiwa kupinga mradi huo walisema walishtushwa na ripoti hizo, wakisema kwamba ikiwa kituo hicho kinafanya kazi, inaweza kuwa dharau ya mahakama.
Read: ENGLISH VERSION
Je, unayo taarifa ya kusisimua ambayo ungependa tuichapishe? Tafadhali, wasiliana nasi kupitia news@tuko.co.ke au WhatsApp: 0732482690.
Chanzo: TUKO.co.ke