Wapiga kura wa Benin wanaenda kupiga kura Jumapili, Januari 11, kwa ajili ya uchaguzi wa wabunge na wa serikali za mitaa. Unafanyika kama ilivyopangwa, zaidi ya mwezi mmoja baada ya jaribio la mapinduzi lililotikisa Cotonou. Vyama vilivyo katika kinyang’anyiro hicho vinahitimisha kampeni zao za wiki mbili siku ya Ijumaa, Januari 9, kabla ya chaguzi hizi mbili zinazoashiria kuanza kwa mwaka wa uchaguzi nchini.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Siku ya Jumapili, raia wa Benin watachagua wabunge 109 watakaoketi katika Bunge la taifa, miaka mitatu baada ya uchaguzi wa mwisho wa wabunge mnamo Januari 2023. Kalenda ya uchaguzi imebadilishwa ili kuunganisha chaguzi zote kuwa mwaka mmoja. Ikumbukwe kwamba viti 24 vimetengwa kwa ajili ya wanawake, kimoja katika kila eneo la uchaguzi nchini. Wabunge sasa watachaguliwa kwa muhula wa miaka saba, badala ya mitano kwa mihula iliyopita, kufuatia marekebisho ya katiba mwezi Novemba mwaka uliyopita. Wapiga kura pia wanaitwa kuwachagua madiwani wao wa wilaya.
Chaguzi hizi mbili zinatangulia wa tatu: uchaguzi wau rais, uliopangwa kufanyika Aprili 12, 2026.
Kwa uchaguzi wa wabunge, vyama vitano vinawania viti katika Bunge la taifa. Vitatu ni sehemu ya muungano wa urais: UPR, Kambi ya Republican (BR), na Moele Benin. Vingine vitatu ni Chama cha Democrats—chama kikuu cha upinzani na chama cha siasa cha rais wa zamani Thomas Boni Yayi—na Chama cha FCBE, chama cha upinzani chenye “msimamo wa wastani”.
Hata hivyo, kwa uchaguzi wa serikali za mitaa, ni vyama vitatu tu kati ya hivi vinavyoshindana: UPR, BR, na FCBE. Kwa hivyo, uchaguzi huu unafanyika bila Chama cha Democrats, ambacho orodha zao za wagombea zimeonekana kuwa hazikubaliki na Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi (CENA). Chama kikuu cha upinzani pia hakitakuwa na mgombea katika uchaguzi wa urais, kwani kuondolewa kwa mmoja wa maafisa wao waliochaguliwa kulisababisha kutostahiki kwao.
Ni wagombea wawili kutoka kambi mbili watakaowania kiti cha urais mwezi Aprili. Muungano wa urais utawakilishwa na Waziri wa sasa wa Uchumi, Romuald Wadagni, na mgombea mwenza wake, Mariam Chabi Talata (Makamu wa Rais wa sasa). Kwa FCBE , Paul Hounkpè anashirikiana na Judicaël Hounwanou.
Mabango yenye rangi za vyama yanaonekana. Vyama vinavyoshindana vinakusanyika katika maeneo mbalimbali kuwashawishi wapiga kura. Isipokuwa mikutano michache mikubwa, vimezingatia zaidi shughuli za msingi wakati wa wiki mbili za kampeni kabla ya uchaguzi wa wabunge na manispaa.
Lakini kampeni hii inaendelea “bila shauku kubwa ikilinganishwa na kile tulichokiona hapo awali,” anasema mtaalamu wa Benin, ambaye anahusisha ukosefu huu wa shauku kwa sehemu na hali ya sasa na ukweli kwamba uchaguzi haujumuishi, isipokuwa uchaguzi wa wabunge.
“Mazingira ya kampeni ni mazuri kiasi, lakini ni ya kuchosha na hayana msisimko, hata kama hayakosi shauku mtu anapofuatilia majadiliano,” anaongeza mtaalamu wa masuala ya utawala Joël Atayi Guedegbe. “Bado itaonekana kama wapiga kura wengi wanavutiwa. Tuko katika mazingira ya sherehe, hasa na tamasha la Vodun Days. Athari ya hili itakuwa nini? Ni vigumu kujua,” anaongeza.
Wapiga kura waliojitokeza watafuatiliwa kwa karibu na waangalizi wa maisha ya kisiasa ya Benin, ambao pia wanajiuliza kama nchi inaelekea kwenye bunge la chama kimoja, kama ilivyokuwa mwaka wa 2019. Katikati ya swali hili ni sheria ambayo sasa inahitaji kila chama kupata angalau 20% ya kura katika kila moja ya maeneo 24 ya uchaguzi ya Benin ili kuweza kuchukua viti. Kizingiti hiki kinashuka hadi 10% kwa vyama ambavyo vimefikia makubaliano ya bunge. Kwa chaguzi hizi za wabunge, ni Les Démocrats (The Democrats) pekee ambao hawajafikia makubaliano kama hayo.