Boni Khalwale aangua kilio hadharani kisa uchimbaji dhahabu Kakamega

• Hisia ziliongezeka huku serikali ikishirikisha umma katika shughuli zilizopendekezwa za uchimbaji dhahabu katika kaunti ya Kakamega siku ya Jumatatu, Juni 29
• Wakazi wa eneo hilo walipinga mipango ya kuhama kutoka ardhi ya mababu zao ili kuandaa njia ya uchimbaji dhahabu
• Seneta wa Kakamega Boni Khalwale, ambaye alihudhuria hafla hiyo, wakati mmoja alilia kabla ya baadaye kujitokeza na baadhi ya wenyeji

Kongamano la ushiriki wa umma kuhusu shughuli zilizopendekezwa za uchimbaji dhahabu katika Kaunti ya Kakamega liligeuka kuwa la kihisia huku wenyeji wakipinga mipango ya kuwahamisha kutoka ardhi ya mababu zao.

Hafla hiyo, iliyoandaliwa katika Shule ya Upili ya Bushiangala Jumatatu, Juni 29, iliendeshwa na Wizara ya Madini ili kukusanya maoni ya umma kuhusu mipango ya kukabidhi eneo ambalo amana ya dhahabu ya KSh bilioni 680 iligunduliwa.

Je, msimamo wa Boni Khalwale ni upi kuhusu uchimbaji wa dhahabu?

Wakati wa kikao hicho, seneta wa Kakamega Boni Khalwale aliangua kilio alipowasikiliza wenyeji wakitoa wasiwasi wao kuhusu uwezekano wa wao kuhamishwa kutoka ardhi yao ili kuandaa njia ya uchimbaji wa dhahabu.

Pia soma

Mwalimu Mkuu Utumishi Girls’ apewa likizo ya lazima hadi shule ifunguliwe upya

“Huu ni utajiri wetu na serikali lazima itusikilize. Hatutahama kutoka katika ardhi hiyo,” alisema Daniel Kubasu, mkaazi wa Bushiangala ambaye ana ardhi yenye amana za dhahabu.

Khalwale aliunga mkono wenyeji, akisisitiza kwamba serikali haikufuata utaratibu unaofaa katika kuruhusu uchimbaji wa dhahabu katika eneo hilo. Alibainisha kuwa kama kiongozi katika eneo hilo, hangekaa chini na kuruhusu mtu yeyote kuchukua ardhi ya mababu ya watu wake.

Seneta huyo pia aliishutumu serikali kwa kuruhusu uchimbaji wa dhahabu katika eneo hilo bila kuwashirikisha kwanza wenyeji.

“Dhahabu hiyo ni ya marehemu baba zetu. Walikufa zamani sana na kuiachia sisi, kwa hivyo kukubali wito wenu wa kujisalimisha si jambo letu,” Khalwale alisema.

Kulingana na Khalwale, ikiwa kampuni inataka kuchimba dhahabu kutoka eneo hilo, lazima ikubali kugawana nusu ya mapato na wenyeji badala ya hisa inayodaiwa kuwa ya 3%. Pia alitoa wito kwa serikali kuwaruhusu wakazi kuendelea kuchimba dhahabu kwa kiwango kidogo kama walivyokuwa wakifanya tangu kugunduliwa kwake.

“Ikiwa kampuni inatupa elimu kuhusu jinsi ya kuchimba madini hayo, ni sawa, lakini kutuambia tusalimishe ardhi yetu haikubaliki,” aliongeza.

Kwa nini Khalwale aliwasuta wabunge wa Kakamega?

Pia soma

Amtangaza Mrithi Kimafumbo? Kauli ya Rais William Ruto Kumhusu Naibu Wake Kindiki Yazua Gumzo

Khalwale alitumia fursa hiyo kuwaita Wabunge (Wabunge) kutoka maeneo yenye amana za dhahabu, akiwemo Bernard Shinali wa Ikolomani, kwa madai ya kuwapuuza wenyeji, hatua aliyoielezea kama usaliti.

Aliwapa changamoto wabunge wengine katika Kaunti ya Kakamega kulinda utajiri wa jamii, akibainisha kuwa ni hazina isiyopatikana mahali pengine popote nchini.

“Wabunge kutoka eneo hili wamekusaliti kwa sababu hawapo hapa. Waliwaacha mjitahidi peke yenu, lakini namshukuru Mungu niko hapa kulinda utajiri wenu,” seneta huyo aliwaambia wenyeji waliohudhuria hafla ya ushiriki wa umma.

Baadaye, Khalwale alitoka nje ya jukwaa la ushiriki wa umma akiwa na sehemu ya wenyeji waliohudhuria, na kuvuruga kwa muda tukio hilo. Baadaye lilianza tena, huku Katibu Mkuu wa Madini Harry Kimtai akiwahakikishia wenyeji kwamba wasiwasi wao utashughulikiwa.

Kimtai alibainisha kuwa serikali ina mpango wa kuwasaidia wenyeji ambao wanaweza kuathiriwa na uchimbaji wa dhahabu uliopangwa.

“Hatutawadhuru. Kampuni na serikali itawalipa fidia familia zilizoathiriwa, na kila mtu atahamia kwa hiari katika eneo analolipenda. Tuwe watulivu. Wewe ndiye mmiliki wa dhahabu,” Katibu huyo alisema.

Jinsi uchimbaji dhahabu unavyowaathiri wanawake Kakamega

TUKO.co.ke pia iliangazia ukweli kuhusu hali hatari za kazi na hatari za kiafya zinazowakabili wachimbaji, haswa wanawake, katika maeneo ya uchimbaji wa dhahabu ya Kaunti ya Kakamega.

Pia soma

Magazetini Jumatatu, Juni 29: Ripoti ya Siri kwa Ruto Yafichua Mzozo wa Kanja na NPSC

Kwa kuharibika kwa mimba mara kwa mara kunakohusishwa na mfiduo wa zebaki yenye sumu, ushuhuda wa mchimbaji mmoja ulifichua hali mbaya zinazowalazimisha watu hawa kuendelea kuhatarisha maisha yao kwa ajili ya chanzo cha mapato.

Read ENGLISH VERSION

Je, unayo taarifa ya kusisimua ambayo ungependa tuichapishe? Tafadhali, wasiliana nasi kupitia news@tuko.co.ke au WhatsApp: 0732482690.

Chanzo: TUKO.co.ke