Mwakilishi wa Kudumu wa Ghana kwenye Umoja wa Mataifa Balozi Samuel Yao Kumah, amesema hayo akizungumza na waandishi wa habari jijini New York, Marekani Jumatatu ya Machi 23 akiwa ameambatana na Mwakilishi wa Angola kwenye Umoja wa Mataifa, na Afisa kutoka Ofisi ya Uwakilishi wa Muungano wa Afrika (AU), kwenye Umoja wa Mataifa.
Wajibu wa kiafrika kuhusu haki
Balozi Kumah amesisitiza kuwa hatua hii inakidhi mkataba wa kibara. “Hii si jitihada za taifa moja pekee,” amesema. Azimio hili linajengwa juu ya uamuzi uliopitishwa katika mkutano wa 37 wa kawaida wa AU mnamo Februari 2024, ambao uliteua mada ya mwaka 2025 kuwa Haki kwa Watu wa Kiafrika na Watu wa Asili ya Kiafrika Kupitia Fidia.
Uamuzi huu ulihakikisha dhamira ya Afrika kwa haki za kihistoria, heshima, na urejeshaji, ukiweka fidia kwa biashara ya watumwa wa Afrika kupitia Atlantiki, ukoloni, na ubaguzi wa rangi kama kipaumbele bara.
Kulingana na wajibu huu, Rais wa Ghana, John Dramani Mahama, aliteuliwa kuwa Balozi wa Muungano wa Afrika wa Kuendeleza Hali ya Haki na Fidia.
Balozi Kumah amesisitiza kuwa azimio hili ni “dharura ya kimaadili na ya kibara kutafuta kutambuliwa, ukweli, na haki ya kurekebisha uhalifu ambao matokeo yake yanaendelea kuunda ukosefu wa usawa wa kimataifa.”
Kwa nini sasa?
Azimio hili linatolewa baada ya mashauriano na mazungumzo ya kina. Balozi Kumah ameeleza kuwa wajumbe katika Umoja wa Mataifa walishiriki katika mizunguko saba ya mashauriano yasiyo rasmi, kila moja ikidumu kwa muda wa saa tatu, mara mbili ya muda unaotolewa kwa kawaida kwa maazimio ya Baraza Kuu.
Maoni kutoka kwa makundi ya kikanda na kisiasa yaliunganishwa ili kuhakikisha uelewa mpana na makubaliano.
Uhitaji wa haraka wa azimio huu unatokana na athari mbayá za kudumu za kimataifa za usafirishaji na utumwa wa rangi wa watu wa kiafrika. “Hili lilikuwa tukio lililobadilisha dunia,” amesema Balozi Kumah, “likipanga tena binadamu katika ngazi ya kimataifa ya rangi, kazi, mali, na mtaji ambao matokeo yake yanaendelea kuunda dunia yetu leo.”
Azimio hili linaonesha kuwa ukosefu huu wa kihistoria umechangia ukosefu wa usawa wa mfumo, kuathiri upotezaji wa ardhi za asili katika Amerika, kuunda mifumo ya kazi duniani Asia, na kuathiri biashara, fedha, na hata mabadiliko ya kiikolojia yanayoonekana katika janga la hali ya hewa la leo.
Lengo la Azimio
- Azimio hili linatambua usafirishaji na utumwa wa rangi wa watu wa Kiafrika kama mgongano wa kihistoria ulioanzisha miundo inayounga mkono ukosefu wa usawa wa kimataifa wa kisasa.
- Azimio hili halipangii kulinganisha mateso wala kuunda ngazi ya kisheria ya uhalifu dhidi ya binadamu. Badala yake, ni utambuzi wa kisiasa na kihistoria: kutambua nafasi iliyochezwa na uhalifu huu katika kuunda dunia.
Mapendekezo na wito wa kuchukua hatua
Balozi Kumah amesihi mataifa yote wanachama kusaidia azimio hili. Aliliita kama kitendo cha kutambua, si lawama, kinachothibitisha kanuni za heshima, usawa, na haki. “Kusaidia azimio hili si kwa Afrika pekee, si kwa Karibiani pekee, bali kwa binadamu wote,” amesema.