Dodoma. Katika hatua inayotarajiwa kuleta nafuu kwa waraibu wa pombe na familia zao, Bohari ya Dawa (MSD) imesema iko mbioni kuanza kuingiza nchini dawa maalumu ya kusaidia kuacha pombe aina ya Naltrexone, ambayo itasambazwa katika hospitali za umma.
Baada ya dawa hizo kuanza kupatikana, MSD itatangaza rasmi vituo vya afya vitakavyokuwa vinazisambaza ili kuhakikisha wananchi wanapata huduma kwa urahisi zaidi.
Hayo yamesemwa leo Ijumaa, Aprili 24, 2026, na Meneja wa MSD Kanda ya Dodoma, Mwanashehe Jumaa, wakati wa kikao kazi na wahariri wa vyombo mbalimbali vya habari nchini, chenye lengo la kujadili maboresho na utekelezaji wa majukumu ya Bohari ya Dawa (MSD).
Amesema dawa hiyo inalenga kusaidia kundi la watu wenye changamoto ya uraibu wa pombe, ambao kwa muda mrefu wamekuwa wakikosa huduma hiyo katika hospitali za serikali.
“Tumeipata dawa hii kwa gharama nafuu na itasambazwa katika hospitali mbalimbali. Hapo awali ilikuwa vigumu kwa wagonjwa kuandikiwa dawa hizi kutokana na upatikanaji wake kuwa mdogo, lakini sasa hali itabadilika,” amesema Mwanashehe.
Ameeleza kuwa MSD imefikia uamuzi huo kwa kushirikiana na Hospitali ya Taifa ya Afya ya Akili Mirembe, baada ya kufanya tathmini ya mahitaji ya dawa za afya ya akili nchini na kubaini upungufu mkubwa wa dawa zinazosaidia kudhibiti uraibu wa pombe.
Kwa mujibu wa Mwanashehe, dawa hizo tayari zimeagizwa na zitaanza kutumika katika Hospitali ya Mirembe kabla ya kusambazwa katika vituo vingine vya afya nchini.
Ameongeza kuwa hatua hiyo itapunguza gharama kwa wananchi, kwani awali dawa hizo zilikuwa zinapatikana zaidi katika hospitali binafsi na maduka ya dawa kwa bei ya juu.
“Tunahakikisha bidhaa zote muhimu za afya ya akili zinapatikana kwa wingi na kwa gharama nafuu. Kupitia MSD, dawa hizi zitawafikia wananchi wengi zaidi tofauti na ilivyokuwa hapo awali,” amesema.
Takwimu za uraibu wa pombe
Takwimu kutoka Hospitali ya Taifa ya Afya ya Akili Mirembe zinaonyesha kuwa kati ya wagonjwa wanaopokea huduma za afya ya akili, takribani asilimia 30 hadi 40 wanahusishwa moja kwa moja na matumizi ya pombe kupita kiasi.
Aidha, hospitali hiyo inapokea mamia ya wagonjwa wapya kila mwaka wenye matatizo ya uraibu wa pombe, hali inayoongeza mzigo kwa mfumo wa afya.
Tafiti zinaonyesha kuwa nchini Tanzania, takribani asilimia 6.8 ya wananchi wana tatizo la uraibu wa pombe. Kwa wanaume, kiwango ni kikubwa zaidi ya asilimia 11.5 ukilinganisha na wanawake asilimia 2.2.
Katika baadhi ya maeneo kama KCMC, hadi asilimia 30 ya wagonjwa wa ajali wanakuwa wameathiriwa na pombe wanapofikishwa hospitalini.
Kwa upande wa kitaifa, tafiti mbalimbali zinaonyesha kuwa matumizi ya pombe nchini Tanzania yako juu ukilinganisha na wastani wa Afrika Mashariki.
Shirika la Afya Duniani (WHO) linaonyesha kuwa wastani wa matumizi ya pombe kwa mtu mzima nchini unakadiriwa kufikia zaidi ya lita 9 kwa mwaka, kiwango kinachochangia ongezeko la magonjwa yasiyoambukiza, ajali za barabarani na matatizo ya kijamii.
Maoni ya wananchi
Akizungumzia hatua hiyo, mkazi wa Dodoma, Juma Abdallah, amesema upatikanaji wa dawa hiyo katika hospitali za serikali utasaidia familia nyingi zinazopambana na uraibu wa pombe.
“Watu wengi wanataka kuacha pombe lakini wanashindwa kwa sababu ya kukosa msaada wa kitaalamu na dawa. Kama zitapatikana kwa bei nafuu, itakuwa msaada mkubwa,” amesema.
Kwa upande wake, mama wa familia kutoka Singida, Neema Mlay, amesema gharama za matibabu kwa waraibu zimekuwa kikwazo kikubwa.
“Tumekuwa tukihangaika kumtibu ndugu yetu katika hospitali binafsi kwa gharama kubwa. Kama dawa zitapatikana serikalini, itapunguza mzigo kwa familia nyingi,” amesema.
Maoni ya mtaalamu wa afya
Daktari bingwa wa afya ya akili, Dk. Petro Mwakalinga, amesema dawa ya Naltrexone ni muhimu katika kusaidia kupunguza hamu ya kunywa pombe kwa waraibu, lakini amesisitiza kuwa matibabu yake yanapaswa kuambatana na ushauri nasaha.
“Dawa hii husaidia kupunguza utegemezi wa pombe mwilini, lakini si suluhisho la pekee. Inahitaji kuunganishwa na tiba ya kisaikolojia na msaada wa kijamii ili mgonjwa apone kikamilifu,” amesema.
Ameongeza kuwa changamoto ya uraibu wa pombe nchini inahitaji juhudi za pamoja, ikiwa ni pamoja na elimu kwa umma, udhibiti wa upatikanaji wa pombe, na kuimarisha huduma za afya ya akili.
Hata hivyo, hatua ya MSD imepokelewa kama hatua muhimu katika kuboresha huduma za afya ya akili nchini, hasa ikizingatiwa kuwa uraibu wa pombe una athari kubwa kwa afya, uchumi wa familia na jamii kwa ujumla.
Mwanashehe amesema baada ya dawa hizo kuanza kupatikana, MSD itatangaza rasmi vituo vya afya vitakavyokuwa vinazisambaza ili kuhakikisha wananchi wanapata huduma kwa urahisi zaidi.
Kwa ujumla, wadau wa afya wanaamini kuwa upatikanaji wa dawa hiyo utakuwa hatua muhimu katika mapambano dhidi ya uraibu wa pombe, huku wakisisitiza umuhimu wa kuendelea kuwekeza katika huduma za afya ya akili nchini.