Afrika Kusini inajiandaa kwa siku ya mvutano mkali leo Jumanne, Juni 30, 2026, tarehe ya mwisho iliyowekwa nje ya mfumo wowote wa kisheria na mashirika kadhaa yanayopinga uhamiaji kwa wahamiaji wasio na vibali vya kuishi nchini Afrik Kusini kuondoka nchini humo.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Ingawa wimbi hili la chuki dhidi ya wageni linaloikumba Afrika Kusini tayari limewaua watu wanne na kuwafukuza watu 25,000 katika wiki za hivi karibuni, kulingana na mamlaka, ambayo inahofu ya kuzuka kwa machafuko zaidi wakati wa maandamano makubwa yaliyopangwa siku nzima ya leo.
Hakuna anayejua kitakachotokea leo Jumanne, Juni 30, katika mitaa ya Afrika Kusini, lakini kwa siku kadhaa sasa, yote ni yale ambayo mtu yeyote anazungumzia. “Siendi kazini asubuhi ya leo; nasubiri kuona jinsi mambo yatakavyokuwa,” anasema dereva mmoja wa gari la kubeba abiria. Ingawa baadhi wanafikiri nchi itawaka moto, wengine wanaamini uwepo mkubwa wa polisi uliopangwa kwa ajili ya tukio hilo utazuia vurugu.
Hata hivyo, ni lazima ieleweke kwamba, katika wiki za hivi karibuni, wimbi hili jipya la chuki dhidi ya wageni linaloikumba nchi hii tayari limewaua watu wanne. Na ingawa mabango ya March and March, moja ya mashirika yaliyo mstari wa mbele katika maandamano ya Jumanne, hakika yanaandikwa “Silaha zimepigwa Marufuku,” lakini pia “Hadi Ushindi.”
Kuepuka machafuko
Kwa vyovyote vile, serikali inataka kuepuka kwa gharama yoyote marudio ya kile kilichotokea mwaka 2021, wakati maandamano dhidi ya kufungwa kwa Rais Jacob Zuma yalipogeuka kuwa ghasia na kugharimu maisha ya watu zaidi ya 350.
Kwa hivyo, maelfu ya maafisa wa polisi watapelekwa kote nchini, hasa karibu na maeneo yenye hali tete kama vile Durban na Johannesburg. Jeshi pia liko tayari kuingilia kati, iwapo vikosi vya usalama vitazidiwa nguvu.
Serikali pia imeshirikiana na makampuni mengi ya usalama binafsi, ambayo yatakuwepo, pamoja na mtandao mkubwa wa kamera za ufuatiliaji na helikopta ambazo zitazunguka siku nzima.
Watu elfu ishirini na tano wamehamishwa
Kutokana na ongezeko hili jipya la vurugu za chuki dhidi ya wageni, watu 25,000 tayari wamekimbia Afrika Kusini katika wiki za hivi karibuni, kulingana na mamlaka. Hasa raia wa Malawi. Wizara ya Mambo ya Ndani tangu wakati huo imefunga eneo la kurejeshwa kwa hiari huko Durban.
Kwa wahamiaji wasio na vibali waliosalia, wasiwasi ni mkubwa sana kiasi kwamba wengine hawaogopi tena. Hii ndiyo hali, kwa mfano, ya Mchungaji Raphael Bahebwa, ambaye amekuwa akisimamia kambi ya wakimbizi mbele ya jengo la Wizara ya Mambo ya Ndani ya Afrika Kusini kwa zaidi ya mwezi mmoja: “Tunasubiri kuona kitakachotokea. Wao [mamlaka] walisema watatuma kikosi kikubwa cha polisi ili kuhakikisha usalama wetu. Lakini hatuogopi tena kifo. Tukifa, angalau ulimwengu utajua kilichotokea, kwamba tulikuwa hapa kisheria lakini tuliuawa. Hatuogopi hilo,” anasema.
“Watu wengi wanataka kukaa kwa sababu wana biashara zao na maisha yao hapa”, Talla Niang, mhamiaji kutoka Senegal ambaye ameishi Afrika Kusini kwa zaidi ya miaka 30
Maduka yamefungwa
Katikati ya jiji la Durban, ambapo baadhi ya mitaa imejaa biashara zinazomilikiwa na raia wa kigeni, hali ni tete. Maagizo yako wazi: kila mtu lazima afunge duka lake ili kuepuka mashambulizi. Waandamanaji wanajulikana kwa kufanya ukaguzi wa utambulisho wa vurugu, nje ya mfumo wowote wa kisheria, pamoja na uporaji na ugomvi wa maneno au kimwili. Hata kama hati zao ziko sawa, wafanyabiashara hawa hawataki kuchukua hatari yoyote mbele ya hali kama hiyo isiyo na uhakika, matokeo yake ambayo hakuna anayejua.