Kombe la Dunia la FIFA ni zaidi ya mashindano ya soka. Ni tukio kubwa la kiuchumi linalounganisha mataifa, biashara, teknolojia, utalii na uwekezaji. Wakati macho ya dunia yakielekezwa kwenye viwanja vya mpira, kuna mamilioni ya dola zinazozunguka katika sekta mbalimbali zinazohusiana na michezo.
Tanzania inaweza kujifunza mengi kutokana na mafanikio ya Kombe la Dunia na kutumia michezo kama nyenzo ya kukuza uchumi wa taifa.
Kwanza, Kombe la Dunia linaonyesha kuwa michezo ni sekta ya biashara yenye thamani kubwa. Mapato yanayotokana na haki za matangazo, wadhamini, mauzo ya tiketi, bidhaa za michezo na utalii huingiza fedha nyingi kwa nchi mwenyeji.
Kwa mfano, nchi zinazopokea mashindano makubwa hujenga viwanja, kuboresha barabara, viwanja vya ndege na huduma za malazi. Miundombinu hii hubaki kuwa urithi wa muda mrefu unaochochea maendeleo ya uchumi hata baada ya mashindano kumalizika.
Tanzania inaweza kujifunza umuhimu wa kuwekeza katika miundombinu ya michezo. Viwanja vya kisasa, vituo vya mazoezi na akademi za michezo si gharama tu, bali ni uwekezaji unaoweza kuzalisha ajira na mapato. Vijana wengi wenye vipaji wanaweza kuendelezwa na hatimaye kuingia katika soko la kimataifa la michezo, jambo litakaloongeza mapato ya fedha za kigeni.
Pili, Kombe la Dunia linafundisha umuhimu wa uwekezaji katika rasilimali watu. Nchi zinazofanya vizuri kwenye soka huanza kuandaa vipaji tangu utotoni kupitia shule, akademi na mifumo madhubuti ya ukuzaji wa wachezaji. Mafanikio ya timu hayaji kwa bahati mbaya bali ni matokeo ya uwekezaji wa muda mrefu katika elimu, afya, lishe na mafunzo ya kitaalamu.
Kwa Tanzania, hili ni somo muhimu. Badala ya kutegemea vipaji vya asili pekee, kuna haja ya kuwa na sera madhubuti za maendeleo ya michezo kuanzia ngazi ya shule za msingi hadi vyuo vikuu. Uwekezaji huu unaweza kuzalisha si wachezaji pekee bali pia makocha, waamuzi, wataalamu wa tiba za michezo na mameneja wa michezo.
Tatu, Kombe la Dunia linaonesha mchango wa michezo katika kukuza utalii. Mamilioni ya mashabiki husafiri kwenda kushuhudia mashindano, jambo linaloongeza matumizi katika hoteli, migahawa, usafiri na huduma nyingine. Tanzania ikiwa na vivutio vya kipekee kama Mlima Kilimanjaro, Hifadhi ya Serengeti na fukwe za Zanzibar, inaweza kutumia matukio ya michezo kuvutia watalii zaidi.
Aidha, michezo inaweza kusaidia kukuza ajira kwa vijana. Mbali na wachezaji wenyewe, sekta ya michezo inahitaji waandishi wa habari, wapiga picha, wabunifu wa matangazo, wataalamu wa teknolojia, wafanyabiashara wa vifaa vya michezo na watoa huduma mbalimbali. Hivyo, michezo inaweza kuwa sehemu muhimu ya mkakati wa kupunguza ukosefu wa ajira nchini.
Hata hivyo, ili kufikia mafanikio hayo, Tanzania inapaswa kuimarisha utawala wa michezo. Uwazi, uwajibikaji na matumizi sahihi ya rasilimali ni muhimu katika kuvutia wawekezaji na wadhamini. Taasisi za michezo zinapaswa kuendeshwa kwa misingi ya kitaalamu kama ilivyo kwa mashirika ya biashara yenye malengo ya muda mrefu.
Kwa ujumla, Kombe la Dunia limeonyesha jinsi michezo inavyoweza kuwa chanzo cha ajira, uwekezaji, utalii na maendeleo ya kijamii.