Mobutu Sese Seko alilitawala taifa hilo kwa mkono wa chuma, huku akishutumiwa kwa kujilimbikizia mali kwa kutumia rasilimali za Kongo, akisaidiwa na mataifa ya Magharibi.
Watu watakaohudhuria maonyesho hayo wanatarajia kusikia “upande mwingine” wa hadithi ya mtu ambaye Wakongo wengi bado wanamlaumu kwa ufisadi ambao umepenya kila eneo la kimaisha nchini humo. Ni maonyesho yaliyofunguliwa kufuatia juhudi za makusudi za familia yake.
Mtoto wa kiume Nzanga Mobutu amekiri kwamba maonyesho hayo yaliyopewa jina “Mobutu, Maisha, Hatma,” yanaangazia hadithi mbaya kabisa ya enzi ya utawala wa baba yake.
“Mara nyingi, tunaona kwamba simulizi hufupishwa au kusimuliwa kwa sehemu. Hata hivyo, hapa, wana fursa, hasa vijana, ya kupata sehemu ya ukweli kupitia maonyesho haya na picha. Sio kwamba ninalazimisha kueleza ukweli, lakini ninawapa vijana nafasi ya kuja kuelewa kupitia picha hizi, jambo ambalo litawapa ufahamu fulani kuhusu ukweli.”
Baada ya kuingia madarakani kufuatia mapinduzi ya mwaka 1965, Jenerali huyo wa zamani alilibadilisha jina la nchi hiyo na kuiita Zaire, akaweka mfumo wa chama kimoja, akawabinya vilivyo wapinzani na kutumia vibaya pesa za walipa kodi kwa kuishi maisha ya kifahari
Mwanawe asema maonyesho hayo yatasafisha historia
Hata hivyo kwenye mahojiano na shirika la habari la AFP, mtoto huyo wa Mobutu alielezea kwamba ana matumani maonyesho hayo yataziba pengo lililotokana na historia iliyoegemea upande mmoja ama ambayo haikukamilika kuhusu Kongo tangu ilipopata uhuru kutoka kwa Wabelgiji.
Katikati ya mzozo mbaya kabisa unaoendelea hivi sasa nchini humo pamoja na mgogor wa kiuchumi, vijana wengi wanaanza kuirejea enzi hiyo ya ambayo kwa bahati mbaya hawana kumbukumbu nayo, kama anavyosema Grace Esenge, mwanafunzi wa masomo ya utawala.
“Shuleni, tuliambiwa kwamba alikuwa rais mkali kiasi na alijaribu kutekeleza sheria yake kwa miaka kadhaa, iwe kwa uzuri au ubaya bado alichangia katika maendeleo ya nchi yetu,” alisema
Tangu Mobutu alipofariki kutokana na saratani ya tezi dume akiwa uhamishoni nchini Morocco mwaka 1997 baada ya kuangushwa na Laurent-Desire Kabila aliyeungwa mkono na Uganda na Rwanda, urathi wake bado umeigawa Kongo.
Rais Felix Tshisekedi na mwanamuziki nguli nchini humo Fally Ipupa ni miongoni mwa watu maarufu waliosaini kitabu cha wageni kwenye maonyesho hayo ya Mobutu.
Wengi bado wanakosoa utawala wa Mobutu
Lakini Abbot Mpundu, aliyekuwa kinara wa maandamano ya upinzani dhidi ya utawala wa Mobutu mnamo mwaka 1992, yeye haungi mkono kabisa nia yoyote ya kuisafisha taswira ya dikteta huyo wa zamani.
Kwake, Mobutu aliliweka taifa hilo chini ya Wamarekani na Ulaya ambao walikuwa na hamu tu ya kuendeleza uhuru wa kuyafikia madini ya Kongo na kuimarisha ngome dhidi ya ukomunisti wa enzi ya Vita Baridi barani Afrika — kwa kuunga mkono “ufisadi na utawala wa kimabavu” wa Mobutu.
Na kwa waziri wa zamani wa taifa hilo Enoch Ruberangabo anayetokea jamii ya Tutsi iliyoko eneo lenye machafuko la mshariki mwa Kongo, Mobutu alikuwa kiongozi aliyetengeneza mazingira ya kuongezeka kwa mivutano ya kijamii. Mivutano hiyo iliibuka baada ya mauaji ya kimbari ya Watutsi mnamo mwaka 1994 katika mpaka wa Rwanda na kuchochea mzozo mbaya kabisa katika eneo hilo la mashariki mwa Kongo unaoendelea hadi sasa.
Wanahistoria na watafiti wameashiria mwendelezo wa mfumo uliorithiwa kutoka kwa utawala wa kikatili wa kikoloni wa Ubelgiji, ambapo serikali kuu hunyonya mapato yote ya utajiri mwingi wa maliasili za nchi hiyo ambazo ni pamoja na dhahabu, almasi, uraniam, kobalti na shaba, na kulifanya taifa hilo kuwa miongoni mwa nchi maskini zaidi duniani.
Lakini kwa Kongo, inayopambana kumaliza machafuko mapya kwenye eneo lake la mashariki, ambapo wanamgambo wa M23 wameteka maeneo mengi wakisaidiwa na Rwanda, baadhi ya watu hii leo wanamuona Mobutu kama kiongozi aliyejua jinsi ya kuiunganisha nchi.
Aaron Mbungu, mwanafunzi wa sheria aliyehudhuria maonyesho hayo, amesema Mobutu ni “alama ya uongozi wa kitaifa”.