Zambia na Eswatini zilipokea kila mmoja dozi 500 za chanjo hiyo ya Lenacapavir ambayo Marekani inapanga kupanua usambazaji wake kwa kushirikiana na shirika la kimataifa la Kupambana na UKIMWI, Kifua Kikuu na Malaria, pamoja na kampuni ya utengenezaji dawa ya Gilead Sciences.
Jeremy Lewin, mratibu wa misaada katika wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani amesema wanapanga kufadhili dozi milioni mbili za dawa hiyo ya Lenacapavir kwa mataifa yenye kipato cha chini au cha kati kote barani Afrika, akisisitiza kuwa lengo la awali lilikuwa kulifanikisha hilo ifikapo mwaka 2028 lakini kwa sasa inaonekana kuwa huenda wakafanikisha lengo lao ifikapo katikati ya mwaka 2027.
Lenacapavir ni tiba mpya ya sindano dhidi ya maambukizi ya Virusi Vya Ukimwi-VVU ambayo inahitaji kuchukuliwa mara mbili tu kwa mwaka. Kulingana na wataalamu, hii ni hatua kubwa mno ikilinganishwa na matibabu ya sasa ya kutumia kidonge kimoja kila siku. Dawa hiyo imetengenezwa na kampuni ya Marekani ya Gilead Sciences, na inaweza kupunguza kwa kiasi kikubwa idadi ya maambukizi mapya ya VVU, hasa miongoni mwa wanawake wajawazito na wale wanaonyonyesha.
Athari za Marekani kupunguza misaada ya kigeni
Tangu aliporejea madarakani mwezi Januari, Trump amepunguza zaidi ya asilimia 80 ya misaada ya kigeni, akiitaja kuwa ufujaji wa pesa na hatua zisizo na maslahi kwa Marekani. Na badala yake utawala huo ukasisitiza kuwa utazingatia suala la utoaji wa misaada kwa nchi moja moja.
Serikali ya Marekani tayari imepunguza ufadhili wake kwa programu zingine na za muda mrefu za kupambana na VVU/UKIMWI ikiwemo dawa za PrEP, ambazo zililenga kuzuia maambukizi mapya ya VVU miongoni mwa watu walio hatarini kuapata maambukizi.
Tangu mwaka 2010, juhudi za kimataifa ziliwezesha kupunguza maambukizi mapya ya VVU kwa asilimia 40, lakini takwimu mpya za shirika la Umoja wa Mataifa la UNAIDS zilionyesha kuwa maambukizi mapya yapatayo milioni 1.3 yalitarajiwa mwaka jana.
Utafiti uliowasilishwa Jumatatu na wataalamu kutoka Uhispania, Brazil na Msumbiji ulitabiri kwamba kufikia mwaka 2030, dunia inaweza kushuhudia vifo milioni 22.6 vinavyoweza kuepukika na hii ikiwa ni kutokana na kupunguzwa kwa misaada ya Marekani na nchi za Ulaya.
Daniel O’Day, mwenyekiti na Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya Gilead Sciences, amesema juhudi zinaendelea ili kuidhinisha usambazaji wa dawa hiyo mpya ya kupambana na virusi vya Ukimwi ya Lenacapavir katika mataifa ya Botswana, Kenya, Malawi, Rwanda, Namibia, Tanzania na Zimbabwe.
O´Day amesema hii ni hatua kubwa na ya kihistoria na kwamba ni mara ya kwanza kushuhudia Afrika ikipokea dawa ambayo ndio tu imeidhinishwa na mamlaka za Marekani.
AFP/RTR