Afrika Kusini iko katika nafasi muhimu wikendi hii, Novemba 22-23, 2025. Cyril Ramaphosa anataka kufanya mkutano huu kuwa wa mafanikio ya kidiplomasia na kuthibitisha kwamba ushirikiano wa kimataifa una mustakabali mzuri.
Imechapishwa: Imehaririwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Kutoka kwa mwandishi wetu huko Johannesburg,
Mitaa ya Johannesburg haijawahi kuwa safi sana na mji umepambwa kwa maua kufuatia tukio hili. Jiji kubwa zaidi la Afrika Kusini limepambwa kwa kuwapokea viongozi wa dunia kwa mkutano huu wa kwanza wa wakuu wa nchi unaofanyika katika ardhi ya Afrika. “Historia itakumbukwa mwaka huu kama hatua ya mageuzi kwa ushirikiano wa kimataifa,” Rais Cyril Ramaphosa alitangaza kabla ya kuwasili kwa wenzake kutoka kundi la nchi 20 zinazoongoza kiuchumi duniani, G20.
Changamoto ni kubwa kwa Afrika Kusini, ambayo ina nia ya kuonyesha kwamba bado ina jukumu la kuchukua katika ulingo wa kimataifa, licha ya uzito wake mdogo wa kiuchumi ikilinganishwa na mataifa mengine yaliyostawi kiuchumi kama washirika wake wa BRICS. Pretoria inakabiliwa na changamoto ya kupata kukubalika kwa wazo la ulimwengu wa pande nyingi na mwisho wa maamuzi ya upande mmoja yanayofanywa na mataifa machache yenye nguvu. “Ushirikiano wa pande nyingi ndio tumaini letu pekee la kushinda changamoto ambazo hazijawahi kutokea,” amesema Waziri wa Mambo ya Nje Ronald Lamola.
“Kama taifa pekee la Afrika kushiriki katika G20, hadi mwaliko kutoka Umoja wa Afrika, Afrika Kusini inataka kuonyesha kwamba ina nafasi halali katika majukwaa ya kimataifa na kwamba inaweza pia kutetea maslahi ya Afrika katika jukwaa la kimataifa,” anaelezea mchambuzi wa Afrika Kusini Oscar van Heerden. Na ili kuchukua jukumu hili la msemaji wa bara zima wikendi hii, nchi imeweka ajenda katika masuala kama vile mpito wa kweli wa nishati unaofadhiliwa na mataifa yanayochafua mazingira, kupata masharti ya haki ya unafuu wa madeni, na kuendeleza mikataba ya madini ambayo inawezesha kuundwa kwa thamani iliyoongezwa ndani ya nchi.
Lakini zaidi ya ushawishi wa kidiplomasia wa Afrika Kusini, kilicho hatarini katika mkutano huu wa G20 ni mzozo wa madaraka kati ya Pretoria na Washington. Hii inathibitishwa na utata wa kidiplomasia uliomkuta Cyril Ramaphosa akitangaza ushiriki wa Marekani, Ikulu ya White House ikifutilia mbali madai hayo na kuthibitisha nia yake ya kususia tukio hilo.
Kati ya msimamo wake “kutoegemea upande wowote”, uanachama wake katika BRICS, uungaji mkono wake kwa suluhisho kwa kadhia ya Palestina, na uhusiano wake na Iran, chaguo la Afrika Kusini ni vyanzo vingi vya hasira kwa Donald Trump. Hata hivyo, ni sababu ya wakulima wa Afrikaner ambayo anaitetea kila mara. Hivi majuzi tu, kiongozi wa Marekani alitumia neno “sera za kuangamiza” kuelezea jinsi walivyotendewa watu hawa weupe, nchini Afrika Kusini, na walowezi wa kwanza wa Ulaya, akiendeleza hadithi isiyo na msingi ya “mauaji ya kimbari” dhidi yao. “Hawatusikilizi kwa sababu ya upendeleo wao wa kiitikadi,” Ronald Lamola alijibu katika mkutano ulioandaliwa na Bloomberg. Akirejelea maneneo yale yake na kukanusha madai ya Marekani, waziri Lamola amelalama kuona Marekani ikichochea “maoni ya wazungu wenye msimamo mkali.”
Nchi ya Nelson Mandela inakusudia kuonyesha kwamba haina mpango wa kujisalimisha kwa maagizo ya bilionea huyo, na kwa lengo hilo, kusainiwa kwa tamko la pamoja katika mkutano huu kungeiruhusu kuthibitisha kwamba dunia inaweza kuendelea kufanya kazi bila uwepo wa Marekani. Kulingana na vyanzo vya kidiplomasia, bila wawakilishi kutoka kwa utawala wa Trump, wabunge waliokusanyika kabla ya mkutano huo wana nia ya kuunga mkono lengo hili, ambalo linaonyesha uwezekano wa makubaliano kati ya wakuu wa nchi watakao kuwepo.
Uwekezaji na mafanikio ya kisiasa
Hatimaye, kutoka kwa mtazamo wa ndani, kuandaa mkutano huu wa kilele wa G20 pia ni fursa kwa chama cha ANC, ambacho kinapoteza mwelekeo, kujivunia mafanikio. Ingawa kinafanya kazi ndani ya serikali ya mseto, “mara mkutano huu wa kilele wa G20 utakapokamilika vyema, na makubaliano yote ya pande mbili ambayo yanaweza kutokana nayo yanajulikana, nadhani Ramaphosa atatumia kudai kwamba haya ni mafanikio mengine ya kuongeza kwenye rekodi ya ANC,” anaelezea mtaalamu wa masuala ya kisiasa Oscar van Heerden. “Hii inaweza kufanya kazi kwa niaba ya chama.”