Mkutano wa Mabadiliko ya Tabianchi wa Umoja wa Mataifa, COP30, unaanza leo Jumatatu, Novemba 10, 2025, huko Belém, ukingoni mwa Amazon nchini Brazil.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Na kwa bara la Afrika, hatari ni kubwa. Ingawa Afrika inachangia chini ya 4% ya uzalishaji wa gesi chafu duniani, ni bara linalolipa bei kubwa zaidi. Kila mwaka, majanga ya tabianchi hupunguza Pato la Taifa la nchi nyingi za Afrika kwa kati ya 2% na 5%. Matokeo yake, pesa ambazo zingepaswa kutumika kwa ajili ya elimu na huduma za afya na kukuza uchumi huelekezwa katika kudhibiti uharibifu. Huu ni udhalimu halisi kwa mataifa ya Afrika, ambayo yanadai mpito wa haki na usawa.
Katika mkutano wa wakuu wa nchi uliofanyika Belém, kabla ya ufunguzi wa COP 30, Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Félix Tshisekedi, alisema: “Mgogoro wa hali ya hewa si tu mgogoro wa mazingira, bali pia ni mgogoro wa haki na usawa. Wale ambao wamechangia kidogo sana katika mabadiliko ya hali ya hewa sasa wanalipa gharama kubwa zaidi. Idadi ya watu wetu wanateseka kutokana na mafuriko, ukame uliokithiri, mmomonyoko wa ardhi, na ukosefu wa usalama wa chakula. Wakati huo huo, ufadhili bado hautoshi, umegawanyika, na mara nyingi hulengwa vibaya.” Hisia iliyoungwa mkono na mwenzake, Denis Sassou Nguesso: “Miaka kumi baada ya Mkataba wa Paris wa 2015, lazima tukubali pengo kati ya matarajio yaliyotangazwa na upungufu mkubwa wa juhudi zinazofanywa.” Kwa hivyo, Rais wa Congo-Brazzaville ametoa wito kwa mataifa ya Magharibi: “Ninahimiza mataifa tajiri kutoa msaada wa kifedha kwa nchi zinazoendelea katika juhudi zao za kupunguza, kukabiliana na hali, na kuzuia.”
Katika mkutano wa mwisho wa COP huko Baku, Azerbaijan, mataifa yaliahidi kufadhili juhudi za kukabiliana na hali katika nchi zinazoendelea kwa kiasi cha dola bilioni 300 kwa mwaka. Kiasi hiki kilionekana kuwa cha kejeli na mataifa haya, ambayo yalikuwa yakidai angalau dola trilioni 1.3 kwa mwaka ili kufadhili kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa, ambayo wao ni waathiriwa bila kosa lao wenyewe. Kwa nchi zinazoendelea, hili ni suala la fidia kwa jina la haki, si hisani. Mtazamo huu unashirikiwa na Greenpeace Africa, ambayo imesema katika taarifa kwa vyombo vya habari kwamba “wale waliosababisha uchafuzi wa mazingira lazima walipe fidia” kulingana na kanuni ya mchafuzi-alipe. Shirika hilo lisilo la kiserikali linalenga hasa makampuni ya mafuta ya visukuku, ambayo yamekuwa yakivuna faida kubwa kwa miaka kadhaa bila kutozwa kodi ili kufadhili mabadiliko ya ikolojia. Chanzo kingine cha kutoridhika na kuonekana kuwa ukosefu wa haki kwa nchi zinazoendelea ni ufadhili wa mfuko wa hasara na uharibifu uliopitishwa katika COP 28 huko Dubai, ambao unabaki kuwa wa kinadharia kwa sasa, huku uharibifu unaosababishwa na matukio mabaya ya hali ya hewa ukilipuka katika nchi zote zenye kipato cha chini na cha kati.
Kuokoa misitu ya mvua
Kwa kuchagua Belém, mji mdogo pembezoni mwa Amazon, kuandaa mkutano huu wa kimataifa, rais wa Brazil ametoa kauli ya mfano. Kwa kuunganisha hali ya hewa na asili, na kwa kuweka kipaumbele ulinzi wa misitu na watu asilia wanaoishi humo, Lula ametaka kuthibitisha tena jukumu kuu la binadamu katika bioanuwai ambayo uhai wake unategemea.