Mkutano wa kilele wa G20 unafunguliwa leo Jumamosi jijini Johannesburg, kwa mara ya kwanza katika ardhi ya Afrika. Huu ni mkutano mkuu ambapo masuala ya hali ya hewa, kifedha, na kijiografia yanaingiliana, huku kutokuwepo kwa Donald Trump, ambaye alifutilia mbali ajenda ya Afrika Kusini, kunaonekana wazi.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Na mwandishi wetu maalum huko Johannesburg,
“Kiti cha mjumbe wa Marekani kitakuwepo, licha ya nchi hii kususia mkutano huo.” Rais wa Afrika Kusini Cyril Ramaphosa anaweza tu kusikitiswa na kutokuwepo kwa Donald Trump. Rais wa Afrika Kusini atakabidhi siku ya Jumapili urais wa kupokezana wa G20 kwa kiti tupu kilichotengewa Marekani ambayo imesusia mkutano huo. Kwa hiyo Marekani itashikilia urais wa G20 mwaka ujao. Cyril Ramaphosa ametumia mikakati mingi kuileta Marekani kwenye mkutano huo. Siku ya Alhamisi alidai kwamba alipokea ujumbe kutoka Washington unaobainisha kwamba Marekani ilitaka “kushiriki kwa namna fulani au nyingine katika mkutano huo.” Taarifa iliyokanushwa vikali na Ikulu ya White House, ambayo ilithibitisha kutokuwepo kwake huku kukiwa na mvutano mkubwa kati ya nchi hizo mbili.
Licha ya kutokuwepo kwa Marekani, Pretoria imesimama imara
Mada ya mkutano huu wa kilele wa G20 barani Afrika – “Mshikamano, Usawa, Uendelevu” – ambayo haifurahii Donald Trump, mpinzani mkubwa wa ushirikiano wa pande nyingi, ambaye alitangaza mapema nia yake ya kususia mkutano wa G20 nchini Afrika Kusini. Hata hivyo, Ramaphosa anabaki imara, na kutokuwepo kwa Marekani hakutazuia urais wa Afrika Kusini kuelezea vipaumbele vyake vinne kwa mkutano huu. La kwanza, linalorudia COP30 iliyomalizika hivi karibuni, linahusu kupunguza hatari za majanga ya asili. Cyril Ramaphosa alirudia hili hivi karibuni: “Lazima tuimarishe ustahimilivu wetu dhidi ya majanga na kuhamasisha ufadhili bunifu ili kuwalinda walio hatarini zaidi.”
Kipaumbele cha pili ni mpito wa nishati. Lengo la Pretoria, miongoni mwa mengine, ni kuhamasisha ufadhili wa hali ya hewa “wa ubora wa juu”. Hii inajumuisha sio tu mikopo ya kitamaduni, lakini pia ruzuku na mikopo ya riba ya chini sana ili kuwezesha mpito wa kweli.
Vigezo vipya vya ufadhili kwa nchi zinazoendelea
Pia katikati ya majadiliano: deni la nchi zinazoibuka. Rais wa Afrika Kusini anataka kuifanya iwe endelevu zaidi na anategemea ripoti iliyoagizwa kwa mkutano huo. Miongoni mwa mapendekezo: kufadhili deni la nchi zenye kipato cha chini kwa kuuza baadhi ya mamia ya tani za dhahabu zinazoshikiliwa na Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF). “Kuna mgodi wa dhahabu katika IMF,” alisema Cyril Ramaphosa baada ya kupokea ripoti hiyo mapema wiki hii. “Hii ndiyo aina ya rasilimali inayoweza kupatikana ili kuhakikisha au kufadhili sehemu ya deni la nchi nyingi Kusini mwa Dunia.”
Hatimaye, kipaumbele cha nne: madini muhimu. Rais wa Afrika Kusini ameyafanya kuwa ishara ya uwezeshaji wa kiuchumi kwa Afrika na hitaji la kupata uzalishaji na usindikaji wa ndani. Hati nyingine inatarajiwa kuvutia umakini katika majadiliano: ripoti ya mchumi Joseph Stiglitz kuhusu ukosefu wa usawa wa utajiri, iliyowasilishwa kama “wito wa tahadhari” ikiangazia hitaji la haraka la hatua za kimataifa. Kuweka ukosefu wa usawa katikati ya majadiliano, na si tena kama suala la pembeni, pia ni lengo kubwa la Cyril Ramaphosa, ambaye nchi yake bado imeorodheshwa kama isiyo na usawa zaidi duniani na Benki ya Dunia.