Waasi wa M23 wanaoungwa mkono na Rwanda na jeshi lake wameingia viungani mwa Uvira siku ya Jumanne. Uvira ni mji wa kimkakati mashariki mwa DRC, ulio karibu na mpaka na nchi jirani ya Burundi, na kuhatarisha makubaliano ya amani yaliyosainiwa hivi karibuni chini ya usimamizi wa Washington.
Imechapishwa: Imehaririwa:
Dakika 4 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Wapiganaji kutoka kundi hilo lenye silaha linalopinga serikali wameingia katika mji wenye wakazi laki kadhaa kutoka kaskazini, kulingana na vyanzo hivi. Vurugu hizi mpya zinakuja siku chache tu baada ya kuidhinishwa, chini ya usimamizi wa Washington, kwa makubaliano ya Kinshasa-Kigali yenye lengo la kurejesha amani mashariki mwa Kongo, eneo linalopakana na Rwanda na lenye rasilimali nyingi, lakini linalokumbwa na migogoro kwa miaka thelathini iliyopita.
Mpango huu mpya wa kundi lenye silaha linalopinga serikali M23 na washirika wake wa Rwanda unakuja karibu mwaka mmoja baada ya shambulio kubwa lililowawezesha, kati ya mwezi Januari na Februari, kuteka miji miwili mikubwa mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), Goma na Bukavu.
Tangu mwezi Machi, upande wa mapambano ulikuwa imara kiasi, na mazungumzo yalikuwa yakiendelea katika miezi ya hivi karibuni. Siku ya Alhamisi yaa wiki iliyopita, Rais wa Kongo Félix Tshisekedi na mwenzake wa Rwanda, Paul Kagame, waliidhinisha makubaliano huko Washington yenye lengo la kukomesha mgogoro huo, ambao Rais wa Marekani Donald Trump aliusifu kama “muujiza.”
Makubaliano hayo yanajumuisha sehemu ya kiuchumi inayoahidi kuhakikisha usambazaji wa madini ya kimkakati kwa ajili ya sekta iliyoendelea ya Marekani. Mashariki mwa Kongo, eneo linalopakana na Rwanda na linalokumbwa na migogoro kwa miaka thelathini, lina utajiri wa maliasili.
Siku ya Jumanne jioni, wapiganaji wa M23, wanaoungwa mkono mashariki mwa DRC na wanajeshi 6,000 hadi 7,000 wa Rwanda, kulingana na wataalamu wa Umoja wa Mataifa, waliingia katika eneo la kaskazini la Uvira linalojulikana kama Kavimvira, kulingana na vyanzo vya usalama na kijeshi.
Mapema siku hiyo, wakaazi katika jiji hilo, lililoko kati ya milima na Ziwa Tanganyika, walikuwa wakitoroka makazi yao, huku wakazi, wanajeshi, maafisa wa polisi, na wafanyakazi wa utawala wakikimbia tishio hilo.
Wakongo 30,000 nchini Burundi katika wiki moja
Zaidi ya Wakongo 30,000 wamewasili Burundi baada ya kukimbia mapigano karibu na Uvira, mji wa kimkakati nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kwenye mpaka wa nchi ndogo ya Maziwa Makuu barani Afrika, ambayo sasa inatishiwa na kusonga mbele kwa kasi kwa kundi lenye silaha la M23, shirika la habari la AFP lilinukuu vyanzo kadhaa siku ya Jumanne.
Kikizungumza kwa sharti la kutotajwa jina, chanzo cha utawala cha Burundi kimeliambia shirika la habari la AFP kwamba kimerekodi zaidi ya watu 8,000 wanaowasili kila siku katika siku mbili zilizopita, na watu 30,000 waliowasili katika wiki moja. Idadi hii ilithibitishwa na chanzo katika Shirika la Umoja wa Mataifa linalohudumia Wakimbizi (UNHCR).
“Wakimbizi hawa wa Kongo wanakosa kila kitu; hatuna cha kutosha kuwalisha, kuwapa huduma ya matibabu, tunakosa kila kitu,” afisa huyo wa utawala amesema, akiomba ufadhili uongezwe.
Makumi ya maelfu ya Wakongo walikuwa tayari wamekimbia vurugu zinazoongezeka mashariki mwa DRC mapema mwaka huu kwenda Burundi, ambayo tayari ilikuwa ikiripoti kuongezeka kwa watu ambao hawajawahi kutokea katika miaka 25, huku kukiwa na kupungua kwa kiasi kikubwa kwa misaada ya kibinadamu.
Vurugu za hivi karibuni zinaonekana kama kukataa “makubaliano ya amani” ya hivi karibuni yaliyosainiwa na Kinshasa na Kigali siku ya Alhamisi ya wiki iliyopita huko Washington na chini ya usimamizi wa Marekani.
Burundi imekuwapo mashariki mwa DRC tangu mwaka 2023. Hapo awali ikiwa imepeleka wanajeshi 10,000, jeshi la Burundi sasa lina wanajeshi wapatao 18,000 katika ardhi ya Kongo, kulingana na chanzo cha usalama.
Wizara ya Mambo ya Nje ya Burundi imelaani mashambulizi katika eneo lake na “mtazamo wa kivita” wa Kigali katika ujumbe uliotumwa kwenye mitandao ya kijamii siku ya Jumatatu.
Kulingana na vyanzo vya kijeshi vilivyozungumza na AFP, makombora yalirushwa katika siku za hivi karibuni pande zote mbili za mpaka kati ya DRC na Burundi, katika eneo ambalo M23 ilisonga mbele.
Mamia ya wanajeshi wa Kongo na Burundi waliokimbia mzozo wametafuta hifadhi Burundi.
Marekani yaitaka M23 kusitisha mashambulizi
Marekani na nchi kadhaa za Ulaya siku ya Jumanne wameitaka Rwanda na kundi lenye silaha la M23 “kusitisha mara moja” mashambulizi yao mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), ambayo inakabiliwa na mapigano na watu wengi wakihama kwenda nchi jirani ya Burundi.
Kikosi cha Mawasiliano cha Maziwa Makuu kimewataka “M23 na Vikosi vya Ulinzi vya Rwanda kusitisha mara moja operesheni zao za mashambulizi mashariki mwa DRC, hasa Kivu Kusini, na kinatoa wito kwa FDLR kujiondoa kutoka mashariki mwa DRC,” imesema katika taarifa ya pamoja.