Fahamu mpango wa NASA unaojumuisha hatua tatu katika vituo vya mwezi

Shirika la Kitaifa la Anga la Marekani (NASA) lilitoa maelezo kuhusu roboti za kutua mwezini, droni zinazoweza “kuruka,” na vyombo vingine linalolenga kuyatuma mwezini kama sehemu ya mipango yake ya kuanzisha kituo huko, katika mkutano wa waandishi wa habari uliofanyika jioni ya Mei 26.

Kampuni ya anga ya Blue Origin, iliyoanzishwa na mwanzilishi wa Amazon Jeff Bezos, ni miongoni mwa kampuni kadhaa zilizochaguliwa kutengeneza mashine hizo.

Marekani inataka kuwarudisha tena wanadamu mwezini kabla ya Rais Donald Trump kumaliza muhula wake mwaka 2028.

China pia ina ushindani na Marekani katika mbio za kurudisha wanadamu mwezini.

Hii ina maana kwamba shirika hilo la anga linakabiliwa na shinikizo la kuonekana kama linashinda “mbio mpya za anga”.

China inaendelea kwa kasi na mipango yake ya kuwatua wanadamu mwezini kufikia mwaka 2030.

Mnamo Mei 25, ilizindua chombo cha anga cha Shenzhou-23, kikipeleka kikundi cha wanasayansi wa safari ya anga kwenda kituo cha anga cha China, Tiangong Space Station.

Mnamo Machi, shirika la anga la Marekani NASA lilitangaza mpango wa dola bilioni 20 wa kujenga kituo cha kudumu kwenye Mwezi katika eneo la ncha ya kusini, kikiwa kinatumia nishati ya nyuklia na jua.

Msimamizi wa NASA, Jared Isaacman, alisema kuwa mpango huo mpya uliozinduliwa Aprili 26 unamaanisha kuwa “Marekani haitawahi tena kuuacha Mwezi.”

Kituo cha kudumu kitawezesha Marekani kufanya majaribio ya kisayansi, kuchimba rasilimali zinazoweza kuwa na thamani, na pia kurahisisha safari.

Hata hivyo, wataalamu wengi wanaamini ratiba ya NASA si ya kweli.

Licha ya mafanikio ya Marekani mwezi Aprili ya kupeleka wanaanga wanne kuzunguka Mwezi kupitia misheni ya Artemis II, baadhi ya wanasayansi wanaamini kuwa China inaweza kuwa nchi inayofuata kutua na binadamu kwenye uso wa Mwezi.

Dk. Simeon Barber, akizungumzia changamoto za NASA kupata chombo cha kutua wanadamu mwezini, alisema: “Nisingeshangaa kama China ingefika kwanza.”

Mpango wa “Ignition Moon Base” wa NASA unajumuisha hatua tatu kuu.

Kabla ya kupeleka wanadamu, shirika hilo linapanga kutuma landa za roboti pamoja na droni zinazoweza kuruka ili kuchunguza na kuchora ramani ya ardhi ngumu ya Mwezi.

Mpango huo pia unajumuisha kutuma vyombo vya usafiri yatakayowawezesha wanaanga kusogea juu ya uso wa Mwezi na kubeba vifaa vya mawasiliano pamoja na vifaa vya kisayansi.

Mnamo Mei 26, NASA ilitangaza kuwa kampuni kadhaa, zikiwemo Blue Origin, Intuitive Machines, na Astrobotic, zimeshinda mikataba ya kuendeleza mashine hizo.

Blue Origin inatarajiwa kufanya chombo chake cha kutua mwezini kinachoitwa Endurance kiweze kutua kwa usahihi mkubwa pamoja na uwezo wa kusafiri na kujiongoza bila msaada wa binadamu.

Chombo cha Astrobotic kinachoitwa Griffin-1 kinatarajiwa kutua katika kreta ya Nobile karibu na ncha ya kusini ya Mwezi.

Mashine hizi pia zitabeba vifaa vya kisayansi vya NASA, ikiwa ni pamoja na kamera zenye uwezo wa juu wa azimio na vifaa vinavyotumia mwanga wa leza ulioakisiwa kusaidia katika mchakato wa kutua.

Carlos García-Galán alisema Mei 26 kuwa mchakato huu wa uchunguzi wa roboti umepangwa kuendelea hadi mwaka 2029, ukiwa na safari 25 za kurushwa angani na jumla ya tani 4 za mizigo kufikishwa Mwezini.

Katika hatua inayofuata, NASA inataka kujenga vituo vya nguvu vya nyuklia na jua Mwezini, ikiwa ni pamoja na vinu vya nyuklia vya fission.

Shirika la anga la Marekani NASA linalenga kuwa wanadamu waweze kuishi katika makazi ya “nusu ya kudumu” kwenye Mwezi kufikia mwaka 2032.

Vyombo vya usafiri pia yatawawezesha wanaanga kusafiri umbali mrefu juu ya ardhi yenye miamba na mazingira magumu.

Ncha ya kusini ya Mwezi inachukuliwa kuwa eneo muhimu hasa kwa sababu ina barafu ya maji inayoweza kutumika kama maji ya kunywa au kuzalisha oksijeni.

Hata hivyo, mipango ya NASA inategemea kupatikana kwa chombo salama cha kusafirisha binadamu hadi Mwezini.

Kampuni ya SpaceX ya Elon Musk ilipewa kandarasi ya kutengeneza chombo kinachoitwa Starship Human Landing System, lakini mradi huo umekumbwa na changamoto na ucheleweshaji.

Dk. Simeon Barber alisema: “Hatua muhimu zaidi ni kuwashusha wanaanga juu ya uso wa Mwezi.”

Aliongeza: “Kwa maoni yangu, [NASA] inahisi iko katika nafasi ambayo inalazimika kusema ina mipango. Kwa hiyo, nadhani kuna motisha kubwa ya kisiasa nyuma ya hili.”