Siku ya Jumatano, Februari 25, magazeti ya ndani yaliangazia wasiwasi unaoongezeka kuhusu matumizi ya wahuni walioajiriwa katika siasa za Kenya, hata huku umakini ukielekezwa kwa chaguzi za kisiasa za seneta wa Nairobi Edwin Sifuna.
Source: UGC
1. The Star
Kulingana na gazeti hilo, shirika la uchaguzi limeibua wasiwasi kuhusu tabia inayoongezeka ambayo inaweza kubadilisha jinsi Wakenya wanavyopiga kura, matumizi ya simu za mkononi ndani ya vituo vya kupigia kura.
Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) sasa inasema inaweza kulazimishwa kudhibiti matumizi ya simu baada ya wapiga kura kukamatwa wakipiga picha za karatasi za kupigia kura zenye alama na kushiriki picha hizo mtandaoni.
Matukio hayo yaliripotiwa wakati wa uchaguzi mdogo wa Novemba 27, 2025, na kusababisha kengele ndani ya tume.
Mwenyekiti wa IEBC Erustus Ethekon alionya kwamba mwenendo huo unatishia kiini cha uchaguzi wa kidemokrasia.
Alibainisha kuwa usiri wa kura si wa hiari; ni haki ya kikatiba inayolindwa chini ya Vifungu vya 38(3)(b) na 81(e)(i). Kitendo chochote kinachohatarisha usiri huo, ikiwa ni pamoja na kupiga picha za kura yenye alama, kinadhoofisha uadilifu wa uchaguzi.
Zaidi ya kuvunja sheria, tume inaogopa kwamba utaratibu huo unaweza kufungua mlango wa kulazimishwa kwa wapiga kura, ushawishi usiofaa na hata ununuzi wa kura.
Kura iliyopigwa picha inaweza kuwa ushahidi unaohitajika na wale wanaotaka kudanganya matokeo.
Ili kupunguza uovu huo, IEBC inasema itaanzisha udhibiti wa kiutawala katika vituo vya kupigia kura. Hatua hizo, Ethekon alisisitiza, hazikusudiwi kuwatisha wapiga kura bali kuwalinda na kulinda mchakato huo.
Huku nchi ikielekea katika uchaguzi mwingine mdogo Alhamisi, onyo hilo linatuma ishara wazi: kura inasalia ya faragha na lazima ibaki hivyo.
2. Daily Nation
Kulingana na gazeti hilo, Festus Arasa Omwamba mwenye umri wa miaka 33 ameibuka kama mtu mwenye utata ambaye sasa yuko kwenye rada ya polisi na mashirika ya ujasusi kuhusu msururu wa madai mazito, ikiwa ni pamoja na kuwaajiri Wakenya katika jeshi la Urusi.
Ndani ya miezi tisa, Omwamba ameshtakiwa kwa kuwalaghai wanaotafuta kazi, kujaribu kupata fedha kutoka kwa akaunti ya benki ya marehemu na kuendesha shirika la kuajiri watu bila leseni.
Jalada la Huduma ya Kitaifa ya Ujasusi (NIS) lililowasilishwa mbele ya wabunge mnamo Februari 18 lilidai kuwa kampuni yake, Global Face Human Resources Ltd, ilisaidia kuwaajiri Wakenya wasiopungua 1,000 kupigana katika vita vya Urusi na Ukraine.
Inadaiwa waajiriwa hao waliahidiwa kusaini bonasi za kati ya KSh910,000 na KSh1.2 milioni, kiasi ambacho kinaripotiwa kuwavutia hata maafisa wa zamani wa polisi na jeshi.
Ripoti hiyo ilidai zaidi kwamba Omwamba aliwezesha malazi, kufungua akaunti za benki na usafiri, mara nyingi akiwahamisha waajiriwa kupitia Uturuki au UAE kabla ya kuingia Urusi.
Inaripotiwa kwamba baadhi ya waathiriwa waliamini walikuwa wakielekea kazi za kiraia, lakini wakajikuta wakisukumwa kuelekea huduma ya kijeshi.
Tangu wakati huo mamlaka zimetoa amri ya kumzuia kuondoka nchini. Hata hivyo, imebainika kwamba Omwamba alisafiri hadi Urusi mwaka jana, ambapo anadai kufanya kazi kama msimamizi wa usafi.
Anakanusha kuwatuma Wakenya kwenye uwanja wa vita, akisisitiza kwamba wale waliojiandikisha walifanya hivyo kwa hiari.
Kurudi kwake kunakotarajiwa katikati ya Machi kunaambatana na kesi ya Mahakama Kuu ambapo anatafuta dhamana ya mapema ili kuzuia kukamatwa.
Wakati huo huo, akaunti za benki zilizounganishwa naye na washirika wake zimezuiliwa, na uchunguzi unaendelea.
3. Taifa Leo
Gazeti la Kiswahili linaripoti kwamba Linda Mwananchi Initiative, kundi lililojitenga la ODM linaloongozwa na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna, linakaribia kufanya kazi na Upinzani wa Muungano katika juhudi za kumng’oa Rais William Ruto madarakani mwaka wa 2027.
Sifuna ameashiria kwamba siku zake katika chama cha Orange zinahesabika, akitangaza kwamba kumwondoa Ruto madarakani kutahitaji mkakati uliopangwa na wa umoja. Akizungumza wakati wa mahojiano ya televisheni, alisisitiza kwamba upinzani lazima utoe “kumkataa sana” rais, akisema kwamba ushindi mdogo hautoshi. Harakati hiyo na Upinzani wa Muungano wanashiriki kauli mbiu ya “Wantam”, ikionyesha msukumo wa pamoja wa kumfanya Ruto kuwa kiongozi wa muhula mmoja.
Huku akitambua nguvu za kisiasa za Ruto, Sifuna alionya kwamba mgawanyiko ndani ya upinzani unaweza kuipa Kenya Kwanza njia rahisi ya ushindi. Alidokeza kujenga muungano uliopangwa, akisema kambi yake inajipanga kabla ya kuchukua hatua madhubuti.
Wimbi la Linda Mwananchi, linaloungwa mkono na watu kama vile Godfrey Osotsi, Babu Owino, Caleb Amisi na Gavana wa Siaya James Orengo, limebadilika haraka kutoka wito wa watu wa kawaida wa “kumlinda raia” hadi kuwa nguvu ya kitaifa inayounda simulizi ya kumpinga Ruto.
Wachambuzi wanasema harakati hiyo inatoa nguvu na hatari kwa upinzani mpana: inaweza kuongeza idadi ya watu lakini pia kutatanisha hesabu za uongozi.
Upinzani wa Muungano, ambao sasa umebadilishwa jina kuwa Serikali Mbadala ya Muungano, unawaleta pamoja watu wazito wakiwemo Rigathi Gachagua, Kalonzo Musyoka, Fred Matiang’i, Martha Karua na Eugene Wamalwa. Hata hivyo, maswali kuhusu ni nani atakayebeba bendera ya urais bado hayajatatuliwa.
Huku mikutano ikizidi kuongezeka katika maeneo muhimu, ujumbe wa pamoja wa upinzani ni umoja. Lakini nyuma ya pazia, tamaa na miungano inayobadilika inaendelea kujaribu kama umoja huo unaweza kudumu.
4. The Standard
Kulingana na gazeti hili, serikali inafikiria upya kimya kimya makubaliano mapya ya mabilioni ya dola na Adani Group ya India kuhusu uboreshaji wa Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta (JKIA), hata kama ilithibitisha rasmi kwamba makubaliano ya awali ya KSh230 bilioni yalifutwa.
Akifika mbele ya Mahakama Kuu Jumanne, wakili wa Mamlaka ya Viwanja vya Ndege vya Kenya (KAA) Benson Odiwuor alimwambia Jaji Bahati Mwamuye kwamba mkataba wa awali ulikuwa umesitishwa.
Alisema barua rasmi ya kughairi sasa imewasilishwa mahakamani, ikitimiza ahadi ya Rais William Ruto ya Novemba 21, 2024 ya kufuta mpango tata wa kukodisha wa miaka 30.
Lakini kughairi, iliibuka, huenda kusiwe mwisho wa ushiriki wa Adani.
Odiwuor aliisihi mahakama kuondoa maagizo ya hifadhi yaliyotolewa mnamo Novemba 2024, akisema sasa yanaizuia serikali kuanzisha mchakato mpya na kampuni hiyo hiyo.
Alisisitiza kwamba amri iliyopo imezuia mipango ya uboreshaji katika lango kuu la kimataifa la nchi hiyo.
Mkataba wa awali, uliozinduliwa Machi 2024, ungemfanya Adani kuwekeza zaidi ya KSh230 bilioni katika kuboresha na kusimamia JKIA kwa miongo mitatu.
Kwa malipo, kampuni hiyo ingehifadhi hisa ya 18% katika biashara ya anga ya uwanja wa ndege na kupata ada ya makubaliano kuanzia KSh6 bilioni, ikiongezeka kwa 10% kila baada ya miaka mitano.
Mpango huo ulivunjika kutokana na ghasia za umma kuhusu uwazi, usimamizi wa bunge na wasiwasi wa uhuru.
Hata hivyo, Jaji Mwamuye alikataa kuondoa maagizo hayo, akielekeza pande kuharakisha kesi hiyo mbele ya jaji mpya mnamo Mei 6, 2026.
Read ENGLISH VERSION
Je, unayo taarifa ya kusisimua ambayo ungependa tuichapishe? Tafadhali, wasiliana nasi kupitia news@tuko.co.ke au WhatsApp: 0732482690.
Chanzo: TUKO.co.ke