Claude Muhayimana, 65, Mfaransa mwenye asili ya Rwanda, anashtakiwa Paris kwa kushiriki katika mauaji ya kimbari na uhalifu dhidi ya binadamu kwa madai ya kuhusika kwake katika mauaji ya kimbari ya mwaka 1994 dhidi ya Watutsi. Siku ya Alhamisi, Februari 26, upande wa mashtaka uliomba kifungo cha miaka 15 jela, adhabu ambayo iliombwa na upande wa mashitaka katika mahakama ya mwanzo, ambapo alihukumiwa kifungo cha miaka 14.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Tangu siku za kwanza kabisa za mauaji ya kimbari dhidi ya Watutsi nchini Rwanda, Claude Muhayimana alionekana akiendesha gari la kubeba wanamgambo wa Interahamwe hadi maeneo kadhaa ya mauaji. Pia anatuhumiwa kubaki katika eneo la tukio wakati wa mauaji hayo ili kuwasindikiza wahalifu kurudi majumbani mwao.
Ombi la upande wa mashtaka mnamo Februari 26 lilitolewa katika ukimya wa huzuni, mbele ya chumba cha mahakama kilichojaa watu kuliko kawaida. Akiwa ameketi, amejiinamia,mkono wa kulia chavuni, Claude Muhayimana alisikiliza. Na akatangaza kutokuwa na hatia.
Akiwa amesimama, wakili wa mashtaka alikumbusha ushuhuda uliosikilizwa mahakamani: wale walioelezea misafara ya magari yaliyojaa wanamgambo wa Interahamwe wakipita katika vilima vya Kibuye na Bisesero, wakiimba nyimbo za kuangamiza. Mashahidi kadhaa walidai kumwona Claude Muhayimana akiwaendesha wauaji. Anakana hili, akidai kwamba hakuwa Kibuye wakati huo.
“Hawezi kukataa ukweli na kukiri kulazimishwa,” wakili wa mashtaka alisema. Na hata kama kungekuwa na kulazimishwa: je, Claude Muhayimana alijaribu kuchelewesha kuondoka kwa misafara, kudanganya kuwa gari ina tatizo, au kukimbia Kibuye ili kujitenga na mauaji yaliyofanywa mbele ya macho yake? “Hapana, kwa sababu siku iliyofuata, na siku zilizofuata, alirudi na kutekeleza kazi yake kama mshirika,” aliongeza.
Wakati wa kesi hii katika Mahakama ya Rufaa, Claude Muhayimana pia alihusishwa na mashtaka mapya, haswa jukumu lake linalodaiwa katika mauaji katika shule ya Niamyshaba, ambapo maelfu ya Watutsi waliuawa.
Upande wa vyama vya kiraia, wanaona kifungo cha miaka 15 jela kilichoombwa “hakitoshi.”
Utetezi waibua shaka inayoeleweka
Utetezi uliomba kuachiliwa huru kabisa, ukiona ushahidi hautoshi na ushahidi uliotolewa ni “wa uwongo.” Mbele ya mahakamani, mawakili walishutumu ushahidi huo kama “wa uwongo,” uwongo mwingi, na ukosefu wa ushahidi thabiti. Waliiomba mahakama ruhusa ya kuhoji uthabiti wa maeneo na tarehe zilizotolewa na baadhi ya mashahidi, mmoja wao ambaye alikana ushahidi wake baada ya kumhusisha Claude Muhayimana mwanzoni.
Hugo Latrabe na Rheda Ghileci, mawakili wa Claude Muhayimana, walidai kwamba hakukuwa na ushahidi wa kutosha kumtia hatiani mteja wao. Walirudia suala la shinikizo walilodai Muhayimana alikuwa nalo wakati wa matukio hayo.
“Ikiwa polisi wenye silaha wangekuja nyumbani kwako na kukuamuru uwafukuze kutoka sehemu A kwenda sehemu B, ungefanya nini? Hasa ikiwa mke wako ni Mtutsi na unahofia usalama wake?” Ghileci aliwauliza majaji, kabla ya kuhitimisha: “Msiegemei upande wowote.”
Binamu yake Claude Muhayimana, Assumpta Uwababyeyi, ambaye alikuwepo kwenye kikao hicho, alitaja kuwepo kwa njama: “Tunaamini Claude yuko hapa si kwa sababu alifanya mauaji ya kimbari, bali kwa sababu Kigali inahitaji kumharibia maisha mtu ambaye inaona kuwa ni kero kwake,” alimwambia Eva Massy wa RFI. Alipoulizwa kuhusu sababu za uadui huo, alijibu, “Kwa sababu yeye ni sehemu ya upinzani wa kisiasa.” Aliongeza, “Malalamiko yalitoka Rwanda.”
Rwanda ilitoa hati ya kukamatwa kwa Claude Muhayimana mwaka wa 2011. Baada ya uamuzi wa awali mzuri, Mahakama ya Rufaa ya Paris ilikataa kumrejesha mtuhumiwa nchini Rwanda. Mnamo mwaka 2013, Muungano wa vyama vya kiraia nchini Rwanda, ulioanzishwa Paris hasa na Dafroza Gauthier, uliwasilisha malalamiko. “Wengi wamekataa. Hapa, si Rwanda inayohukumu […] anatuhumiwa kwa kushiriki katika mauaji ya kimbari, na ndiyo maana anashtakiwa hapa, iwe ni mpinzani au la,” alitangaza.
Mumewe, Alain Gauthier, mwanzilishi mwenza wa kundi hilo, alisema “amekatishwa tamaa” na kifungo cha miaka 15 kilichoombwa lakini akathibitisha: “Jambo muhimu ni kwamba kesho, Claude Muhayimana atapatikana na hatia. Tutakubali uamuzi wowote utakaotolewa.”
Uamuzi huo unatarajiwa leo Ijumaa , Februari 27, baada ya mshtakiwa kupewa fursa ya kuzungumza. Kinadharia Claude Muhayimana anakabiliwa na kifungo cha maisha. Yeye ndiye raia wa kwanza kushtakiwa nchini Ufaransa kwa jukumu lake la madai katika mauaji ya kimbari dhidi ya Watutsi.
Kama ukumbusho, watuhumiwa wa mauaji ya kimbari na washirika wanaweza kushtakiwa nchini Ufaransa chini ya azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa ambalo linayapa mataifa mamlaka ya kushtaki.