Akitumwa na Donald Trump, J.D. Vance anatarajiwa nchini Pakistan kuongoza mazungumzo yanayolenga kubadilisha makubaliano dhaifu ya kusitisha mapigano ya wiki mbili kuwa makubaliano ya amani ya muda mrefu. Katika siku chache tu, J.D. Vance amebadilika kutoka kuwa mtu mwenye shaka nyuma ya pazia hadi kuwa kiongozi rasmi wa diplomasia ya mgogoro.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Akitumwa na Donald Trump, J.D. Vance anatarajiwa nchini Pakistan kuongoza mazungumzo yanayolenga kubadilisha makubaliano dhaifu ya kusitisha mapigano ya wiki mbili kuwa makubaliano ya amani ya muda mrefu. Katika siku chache tu, J.D. Vance amebadilika kutoka kuwa mtu mwenye shaka nyuma ya pazia hadi kuwa kiongozi rasmi wa diplomasia ya mgogoro.
J.D. Vance hakutaka vita nchini Iran. Makamu wa rais wa Marekani sasa ana jukumu la kuvimaliza.
Kuanzia mashambulizi ya kwanza kabisa ya Israel na Marekani dhidi ya Iran mnamo Februari 28, Vance alikuwa miongoni mwa wandani wa Ikulu ya White House waliopinga vikali uingiliaji kati wa Marekani, wakibaini kuwa kuna hatari ya kusababisha mzozo wa kikanda na kuvunja ngome ya uchaguzi ya Donald Trump.
Kulingana na Gazeti la New York Times, inaripotiwa alimwambia rais, “Nadhani ni wazo baya, lakini ukitaka kufanya hivyo, nitakuunga mkono,” kabla tu ya Trump kutoa idhini yake. Gazeti hili la kila siku la Marekani pia linasema kwamba, muda mrefu kabla ya kuchukua madaraka, Vance alionya hadharani dhidi ya wazo la kuanzisha vita na Iran, akitaja kwamba Marekani haitakuwa “ni yenye busara” kujiingiza katika mgogoro mpya.
Vance, ambaye ni mwanajeshi wa zamani wa jeshi la wanamaji aliyehudumu Iraq, alijenga taaluma yake ya kisiasa kwa kukataa “vita visivyo na mwisho,” akikosoa uingiliaji kati wa kijeshi nje ya nchi na kupelekwa kwa wanajeshi katika migogoro isiyo na mwisho. Mnamo mwaka 2023, aliambia Gazeti la Wall Street Journal kwamba “sera bora ya kigeni kwa Trump? Kutoanzisha vita.” Enzi hiyo sasa inaonekana kama kumbukumbu ya mbali.
Gazeti la Politico linaripoti kwamba alikuwa akiwasiliana na Mkuu wa jeshi la Pakistani Jenerali Asim Munir ili kuandaa pendekezo la kusitisha mapigano kwa siku 45, wakati ambapo Pakistan ilikuwa ikitangaza kama mdau muhimu, J.D. Vance mwenyewe anasema ametumia “muda mwingi kwenye simu”, wakati msemaji wa Ikulu ya White House Karoline Leavitt akibainisha kwamba amechukua “jukumu muhimu sana” katika majadiliano “tangu mwanzo”.
Na Donald Trump alipokubali hatimaye upatanishi wa Islamabad, alimweka Vance mstari wa mbele. Kwa hivyo, makamu wa rais ataongoza ujumbe wa Marekani kwenda Pakistan, akiandamana na Steve Witkoff na mkwe wa rais, Jared Kushner. Suzanne Maloney, mtaalamu wa Iran na makamu wa rais katika Taasisi ya Brookings, anaona hili kama “mabadiliko makubwa katika mbinu ya kidiplomasia ya Bw. Trump,” ikizingatiwa kwamba hadi sasa Witkoff na Kushner walikuwa karibu peke yao wakisimamia mazungumzo hayo.
Ujumbe kwa Tehran
Kupandishwa cheo kwa Vance si chaguo la ndani tu, bali pia ni ujumbe kwa Tehran. Mazungumzo ya awali yaliyoongozwa na Witkoff na Kushner, kabla ya vita, yaliacha hisia mbaya sana kwa upande wa Iran. Kulingana na Gazeti la The Guardian, chanzo cha kidiplomasia cha Iran kilisema hawakuwa na “imani” na timu hiyo na walikataa kuzungumza “na timu ya awali ya mazungumzo,” ambayo waliishutumu kwa kukuza udanganyifu wa suluhisho la kidiplomasia. Chanzo hicho kilibaini kwamba JD Vance, anayepinga vita na mwenye busara wakati wa mzozo, angekuwa mpatanishi bora zaidi.
Kwa wachambuzi kadhaa, uteuzi wa Vance kuongoza ujumbe wa Marekani unaonyesha nia ya kweli ya kufikia makubaliano ya kudumu ya kusitisha mapigano, kwa kiwango cha kubadilika na mpatanishi anayeaminika zaidi machoni pa utawala wa Iran. Akionekana kama mwakilishi wa mrengo wa kupinga vita wa Chama cha Republican, Vance angekuwa na nia ya kuhitimisha amani, haswa ikiwa ana matarajio ya urais kwa mwaka 2028. Na viongozi wa Iran wanajua hili.
Kwa sababu kwa Vance, hatari ni za kidiplomasia kama vile za kisiasa. Makamu wa rais yuko katika nafasi nzuri katika kinyang’anyiro cha kumrithi Donald Trump, na safari yake kwenda Pakistan inakuja kama pambano la siri na Waziri wa Mambo ya Nje Marco Rubio linazidi kupamba moto. Nafasi yake ni nyeti: kulingana na wadhifa wake, anahusishwa kwa karibu na urais ambao umechagua vita dhidi ya matakwa yake, lakini pia lazima ajitambulishe ikiwa anataka kubaki mgombea anayefaa.