Mradi ulioanzia mwezi Oktoba 2024… karibu mwaka mmoja baada ya kuchaguliwa tena. Siku ya Jumatano jioni, Mei 6, huko Kinshasa, Rais wa DRC Félix Tshisekedi alitangaza kwamba yuko tayari kwa muhula wa tatu ikiwa raia wa Kongo wataoma afanye hivyo. Hii si mara ya kwanza rais huyo kuzungumzia suala hilo.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Mnamo mwezi Oktoba 2024, wakati wa mkutano huko Kisangani, mji mkuu wa mkoa wa Tshopo, alitangaza kuanzishwa kwa tume iliyopewa jukumu la kuandika katiba mpya. Alibainisha wakati huo kwamba kubadilisha idadi ya mihula si jukumu la rais, bali la raia wa DRC. Mwezi mmoja baadaye, huko Lubumbashi, mji mkuu wa Haut-Katanga, alithibitisha tena msimamo huu licha ya ukosoaji kutoka kwa upinzani na mashirika ya kiraia.
Hatua ya kwanza: Kuhamasisha chama
Mnamo Oktoba 11, 2024, Katibu Mkuu wa UDPS, chama tawala, Augustin Kabuya, alituma waraka kwa miundo yote ya chama, kuanzia viongozi wa mkoa hadi serikali za za mitaa. Aliwaomba wawahamasishe wanachama wao wa ngazi ya chini kuunga mkono marekebisho ya katiba na kuongeza uelewa miongoni mwa wanaharakati kuhusu kile alichokiita sifa za mchakato huo.
Kabuya aliwasilisha mageuzi haya kama ahadi ya uchaguzi na kama ushuhuda wa kisiasa kutoka kwa Étienne Tshisekedi, mwanzilishi wa UDPS na baba yake rais, ambaye alikuwa amesusia kura ya maoni ya katiba ya mwaka 2006. Katiba ya sasa, alisema, iliandikwa nje ya nchi na haionyeshi tena hali halisi ya nchi. Aliendelea zaidi: aliwasilisha mpango huo kama wajibu wa kumkumbuka kiongozi huyo wa zamani.
Hatua ya pili: Kupata hoja za kisheria
Kambi ya rais haikushambulia moja kwa moja Ibara ya 220, ile inayokataza kubadilisha urefu na idadi ya mihula ya rais. Kwanza inajaribu kujadili katika nyanja zingine.
Mnamo mwezi Novemba 2024, huko Lubumbashi, Félix Tshisekedi aliangazia Ibara y 217 ya Katiba. Ibara hii inaidhinisha DRC kukamilisha makubaliano yanayohusisha kuachilia sehemu ya uhuru ili kukuza umoja wa Afrika. Félix Tshisekedi anabaini kwamba makala haya, kwa maneno yake mwenyewe, yanabainisha uuzaji wa uhuru wa Kongo kwa mataifa ya Afrika.
Martin Fayulu na Moïse Katumbi wanajibu kwa mifano: makala haya yapo katika katiba zingine kadhaa za Afrika. Kwao, hayajawahi kuleta tatizo kwingineko, na maombi yake ni kisingizio tu cha kufungua mjadala mpana kuhusu marekebisho.
Hatua ya tatu: kuzindua mashauriano rasmi
Mnamo Aprili 20, 2026, André Mbata, katibu mkuu wa Muungano Mtakatifu, alitoa taarifa kwa vyombo vya habari. aliaalika vyama vya siasa, mashirika yasiyo ya kiserikali, madhehebu ya kidini, vyama vya wafanyakazi, wataalamu wa sheria, na raia kuwasilisha mapendekezo yao kuhusu marekebisho ya katiba yanayowezekana kabla ya Mei 20. Baada ya tarehe hii, kamati ya kiufundi itakusanya michango na kuwasilisha ripoti kwa rais, ambaye kisha atafanya uamuzi wa mwisho.
Mbunge Christian Mwando, kiongozi wa kundi pekee la upinzani katika Bunge la taifa na mwanachama wa chama cha Moïse Katumbi, anasema lengo la mpango huu ni kumpa Tshisekedi muhula wa ziada. Muungano wa Martin Fayulu unashiriki upinzani huu. Msemaji wake, Prince Epenge, anaamini kwamba ikiwa mashauriano yatafanyika, yanapaswa kuzingatia maji, umeme, ukosefu wa usalama, na umaskini, ambao unaathiri mikoa yote.
Hatua ya nne: muswada wa kura ya maoni katika Bunge
Muswada wa kuandaa kura ya maoni umewasilishwa katika Bunge la taifa na Mbunge Gaspard Ngondankoy. Muswada huo unachukuliwa kuwa unakubalika. Kwa upande wa upinzani, musawada huo unalenga kukwepa Ibara ya 220 kupitia kura ya maoni, kwani utaratibu wa kawaida wa marekebisho hauruhusu mabadiliko ya Ibara zisizoweza kurekebishwa.
Gaspard Ngondankoy anajibu kwamba ugumu wa Katiba haimaanishi umilele wa vifungu vyake na kwamba hakuna kizazi kinachoweza kumfunga mwingine kupitia sheria zake. Kwa hivyo, kulingana na yeye, kupitia kura ya maoni, watu wanaweza, kupitia kura ya maoni, kupitia kile walichokiweka katika Ibara ya 220.
Upinzani pia unasema kwamba André Mbata, ambaye anaongoza mashauriano ya muungano tawala, pia ni mwenyekiti wa kamati ya kisiasa ya Bunge, kamati yenyewe iliyopewa jukumu la kuchunguza musawada hu.
Hatua ya tano: uhamasishaji ndani ya makanisa ya kiinjili
Uhamasishaji sambamba unajitokeza kuzunguka makanisa yanayoitwa ufufuo. Tangu Tshisekedi aingie madarakani, baadhi ya viongozi wao wamekuwa sehemu ya mzunguko wake wa ndani.
Katika hoteli kubwa ya Kinshasa, Mchungaji Ejiba Yamapia, mkuu wa Kanisa la Ufufuo nchini Kongo, moja ya mashirikisho makubwa ya kiinjili nchini, aliandaa asubuhi kikao cha kutafakari kwa viongozi wa Kikristo.
Ejiba Yamapia alitangaza kwamba mikutano zaidi itafuata na kwamba lengo ni kuanzisha muungano wa mashirika ya kiraia na sekretarieti ya kiufundi.