Mahakama Kuu ya Kijeshi nchini DRC imetoa uamuzi wake katika kesi ya mauaji ya wataalamu wawili wa Umoja wa Mataifa Michael Sharp, Mmarekani, na Zaida Catalan, raia wa Sweden mwenye asili ya Chile. Waliuawa mwezi Machi 2017 wakati wakichunguza vurugu katika mkoa wa Kasai Central kufuatia uasi wa wanamgambo wa Kamwina Nsapu, ambao ulikandamizwa na vikosi vya usalama.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Na mwandishi wetu huko Kinshasa, Pascal Mulegwa
Mahakama ya Kijeshi ambayo ilikutana katika ngazi ya rufaa, iliwahukumu kifo washtakiwa 54 walioshtakiwa kwa makosa ya uhalifu wa kivita kwa mauaji, ikilinganishwa na washtakiwa 49 katika mahakama ya mwanzo.
Uamuzi huu unakamilisha karibu miaka tisa ya kesi za kisheria, nne za mwisho zikisikilizwa Kinshasa mbele ya Mahakama Kuu ya Kijeshi. Miongoni mwa waliohukumiwa ni viongozi kadhaa wa kundi la wanamgambo la Kamuina Nsapu, waliotekeleza mauaji hayo, na Kanali Jean de Dieu Mambweni, afisa katika jeshi la Kongo. Katika kesi ya awali, Kanali Mambweni alihukumiwa kifungo cha miaka kumi tu jela kutokana na ukosefu wa ushahidi. Katika rufaa, mahakama ilibainisha kwamba aliwapotosha wataalamu na kuongeza adhabu yake hadi kifo. Uhalifu wa “uzito wa kipekee”.
Kulingana na uamuzi huo, wataalamu wa Umoja wa Mataifa Michael Sharp na Zaida Catalan walikamatwa mnamo Machi 12, 2017, kwenye daraja la mto karibu na kijiji cha Moyo-Musila, ambapo wao na wenzao wa Kongo walichukuliwa.
Licha ya kutambuliwa kama wataalamu, walishutumiwa kuwa wasaliti na kupelekwa msituni, ambapo walipigwa risasi na kufa kabla ya mwanamke huyo wa Sweden kukatwa kichwa. Baadhi ya washtakiwa walihukumiwa kwa jukumu lao katika kupanga shambulio hilo. Wengine walitambuliwa rasmi kuwa waliwashawishi wauaji, huku wengine wakitekeleza moja kwa moja au kuchukua jukumu muhimu katika mauaji ya watu hao wawili.
Hata hivyo Tume ya Kitaifa ya Haki za Binadamu, CNDH, ambayo inaamini kwamba wahusika wakuu walipanga mauaji haya ya wataalamu hawa wawili hawajawahi kuwajibika, imekosoa vikali uamuzi huo. “Hukumu hiyo itaongezwa kwenye orodha ya hati ambazo CNDH inachunguza kwa sasa kama sehemu ya dhamira yetu ya kutafuta ukweli,” anaelezea Paul Nsapu, mkuu wa CNDH. “Tutajaribu kuharakisha uchunguzi wetu ili kuweka msingi wa kesi zijazo katika kesi hii. Ushahidi tulionao unaonyesha kwamba kesi iliyofunguliwa Kananga mwaka wa 2017 iliwatenga watu waliotajwa wakati wa kusikilizwa kesi hii katika mahakama ya mwanzo kama wahusika wakuu waliipanga mauaji hayo ya wataalamu wawili wa Umoja wa Mataifa, na wahalifu wa vurugu huko Kasai.” Watu hawa hawakuwahi kujumuishwa katika kesi yoyote. Kuuawa kwa wataalamu hakungeweza kuamuliwa na wanamgambo tu.”
Kwa mujibu wa dada yake Zaida Catalan, Elisabeth Morseby, kesi za kisheria zinaelekea katika mwelekeo sahihi ili kutoa mwanga juu ya mkasa huu, lakini hazipaswi kukomea hapo: “Baada ya zaidi ya miaka tisa ya maombolezo, kutokuwa na uhakika, na vita vya kisheria ili kupata ukweli, tumefarijika na kuhuzunika. Ni faraja kwa sababu ni hatua muhimu kuelekea hatimaye kutambua jukumu lao. Na inasikitisha kwa sababu hakuna hukumu inayoweza kumrudisha uhai wake dada yangu Zaida, Michael Sharpe, wenzao wa Kongo, au waathiriwa wote wasio na hatia wa vurugu huko Kasai.” Tunaamini kwamba kwa ushahidi wote uliokusanywa, haswa rekodi hizi zinazohusishwa na Kanali Mambueni, ambazo zinaonyesha kwamba uwepo wa wataalamu wa Umoja wa Mataifa unaweza kuathiri mamlaka ya serikali, na kuzua maswali kuhusu mazingira ya mauaji haya, maswali mengi bado hayajajibiwa.