Ripoti ya Kundi la Wataalamu wa Umoja wa Mataifa kuhusu Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, iliyowasilishwa kwa Kamati ya Vikwazo ya Umoja wa Mataifa, inatoa tathmini mchanganyiko kuhusu operesheni ya pamoja ya kijeshi ya Shujaa, iliyozinduliwa mwaka wa 2021 na kuendeshwa na Vikosi vya Wanajeshi vya DRC (FARDC) na Vikosi vya Uganda (UPDF) dhidi ya makundi yenye silaha yanayoendesha harakati zao katika mikoa ya Kivu Kaskazini na Ituri, hasa kundi la waasi wa Uganda wa ADF, linalohusishwa na IS.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Karibu miaka mitano baada ya uzinduzi wa Operesheni Shujaa, Umoja wa Mataifa unatoa picha ya kutisha: ukosefu wa wanajeshi, kutegemea Wazalendo, kutawanyika kwa ADF, na kuenea kwa tishio dhidi ya raia.
Katika ripoti hii, Kundi la Wataalamu linakumbusha kwamba kufuatia mikutano iliyofanyika Fort Portal (Uganda) na Beni katikati ya mwezi Februari 2026 ili kutathmini operesheni hii ya pamoja, mashambulizi mapya yalizinduliwa dhidi ya ngome za ADF katika maeneo ya Mambasa na Irumu, haswa dhidi ya makao makuu ya Musa Baluku mnamo Februari 23, 2026. Hata hivyo, ripoti hiyo inabainisha kwamba operesheni hizi hazikufanikiwa kuwaangamiza viongozi wakuu wa ADF.
“Ingawa vifaa muhimu vilikamatwa, ikiwa ni pamoja na zaidi ya kilo 200 za vilipuzi, zaidi ya vilipuzi100 vilivyotengenezwa kienyeji, na bunduki kadhaa za kivita za aina ya AK, shughuli hizi hazikufanikiwa kuwaangamiza viongozi wakuu wa ADF.” Shambulio la Februari 23, 2026, lilisababisha kuhamishwa zaidi kwa kambi hiyo hadi maeneo ya misitu ya mbali zaidi kaskazini mashariki mwa Mambasa, kulingana na Kundi la Wataalamu la Umoja wa Mataifa.
Hati hiyo inabainisha kuwa matukio haya ni sehemu ya mwenendo ulioonekana tangu kuzinduliwa kwa Operesheni Shujaa mwaka wa 2021. Kulingana na wataalamu, mashambulizi hayo yanachangia kulitawanya kundi la waasi la ADF na hatua kwa hatua yanasukuma kundi hilo mbali zaidi na mpaka wa Uganda, na hivyo kupanua tishio kwa raia.
“Changamoto hizi, ikiwa ni pamoja na ukosefu wa taarifa za kijasusi za kimkakati, matatizo ya uratibu, na rasilimali zisizotosha, zilishughulikiwa katika jukwaa la amani la mkoa kuhusu ADF, lililofanyika Beni kuanzia Februari 23 hadi 25, 2026, kwa mpango wa mamlaka ya mkoa wa Kivu Kaskazini.” Ripoti hiyo inabainisha kwamba mashambulizi ya FARDC pia yalizuiwa na ukosefu wa wanajeshi kutokana na operesheni za kijeshi dhidi ya AFC/M23.
Kundi la Wataalamu pia linabainisha kuwa FARDC ilizidi kutegemea makundi yenye silaha ya Wazalendo, ikiwa ni pamoja na Muungano wa Wazalendo kwa Ukombozi wa Kongo (UPLC), unaoongozwa na “Jenerali” Germain Kambale Mayani; kundi la NDC-R linaloongozwa na Guidon Shimiray Mwissa, anayelengwa na vikwazo vya Umoja wa Mataifa; na kundi la APCLS, linaloongozwa na “Jenerali” Fimbo.
Kulingana na ripoti hiyo, makundi haya yalishiriki katika operesheni dhidi ya kundi la wapiganaji la Abwakasi, lililokuwa likiendesha harakati zake karibu na Manguredjipa, katika eneo la Lubero, na pia katika operesheni zilizofanywa katika eneo la mgodi wa Muchacha mnamo mwezi Machi 2026. Ripoti hiyo inataja kifo kinachoshakiwa cha Muhammad Kasibante, maarufu kama Difenda au Defender, mmoja wa makamanda wakuu wa ADF.
“Kamanda wa ADF Muhammad Kasibante, maarufu kama Difenda au Defender, anaripotiwa kufariki kutokana na majeraha aliyoyapata wakati wa mapigano na vikosi vya Shujaa mnamo Machi 14, 2026, kando ya Mto Lindi (katika eneo la Asangwa, Bapere), ambalo hutenganisha eneo la Lubero na mkoa wa Tshopo.” Hata hivyo, ripoti hiyo inaongeza, “Kundi la Wataalamu halikuweza kuthibitisha taarifa hii kwa uhuru.”
Kuchapishwa kwa ripoti hii kunakuja huku kukiwa na mfululizo wa mauaji ya raia yanayohusishwa na waasi wa kigaidi wa Allied Democratic Forces (ADF), ambao wanaendelea kusababisha uharibifu kwa raia licha ya operesheni za pamoja za kijeshi zinazofanywa na Vikosi vya Wanajeshi vya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FDR) na Jeshi la Uganda (UPDF).
Hali hii inazidisha mgogoro wa kibinadamu katika sehemu hii ya DRC na kusababisha watu wengi kuhama makazi yao. Vurugu zinazoendelea, licha ya hali ya kuzingirwa kwa miaka mitano iliyopita na operesheni ya pamoja ya kijeshi, zinaendelea kupunguza imani ya raia kwa mamlaka, huku baadhi wakihisi wameachwa na viongozi wao.
Katika maeneo ya Beni, katika mkoa wa Kivu Kaskazini, na pia Mambasa na maeneo mengine huko Ituri—maeneo ambayo sasa yanachukuliwa kuwa “maeneo mekundu” na katikati ya tishio la vikosi washirika vya waasi—mashambulizi mapya mabaya yaliripotiwa katika siku za hivi karibuni, licha ya uwepo wa Vikosi vya Jeshi vya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Kikosi cha Ulinzi cha Wananchi wa Uganda katika maeneo kadhaa ya operesheni.