Mamlaka ya uchaguzi nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati (ANE) imetangaza ushindi wa rais Touadéra katika duru ya kwanza ya uchaguzi wa urais uliofanyika Desemba 28. Wapinzani wanasema watakata rufaa.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Kulingana na takwimu za jumla za muda, rais aliye madarakani amepata 76.15% ya kura, huku idadi ya waliojitokeza ikifikia 52.42%. Wapinzani wake walipata kura ndogo sana: 14.66% kwa Anicet-Georges Dologuélé na 3.19% kwa Henri-Marie Dondra. Wagombea wote wawili wa upinzani wamelaani uchaguzi ambao uligubkwa na udanganyifu. Matokeo haya yanahitimisha kampeni ndefu na yenye ufanisi kwa kambi ya rais, ambayo ilijiandaa vyema na ilikuwa na uwezo na ushawishi mkubwa zaidi kuliko wapinzani wake.
Kwa Faustin-Archange Touadéra, kinyang’anyiro cha urais hakikuanza Desemba 13 na kuanza rasmi kwa kampeni. Kuwasilisha kwake ugombea mwishoni mwa mwezi Julai kuliambatana na kuamka kwa kundi la vyama na kamati za usaidizi zilizopewa jukumu la kufanya kampeni na kuhamasisha wapiga kura.
Mwelekeo huu tayari ulionekana mwaka wa 2023 wakati wa kura ya maoni ya kikatiba. Kwa kupitishwa kwa Sheria hii mpya ya Msingi ikiondoa kikomo cha muhula, tayari ilionekana wazi kwamba mkuu wa nchi angetafuta muhula wa tatu. Kwa hivyo wafuasi wake walikuwa na zaidi ya miaka miwili kupata ushindi wa duru ya kwanza.
Katika kipindi hiki, walisisitiza ujumbe wa kampeni kuhusu utulivu uliorejeshwa na kurudi kwa serikali katika baadhi ya maeneo yaliyokuwa chini ya udhibiti wa makundi yenye silaha, ahadi za faida za kiuchumi kutokana na utulivu—ujumbe wenye nguvu katika nchi ambayo bado imeathiriwa na vipindi vya vita vya wenyewe kwa wenyewe.
“Rasilimali za kampeni ni bora kuliko wagombea wengine”
Wafuasi wa rais pia waliwahimiza wapiga kura kujiandikisha kwa wingi, huku upinzani ukitoa jumbe zinazokinzana: daftari la wapiga kura lilipata wapiga kura 650,000 katika miaka miwili.
Ili kuharakisha kampeni yake, mgombea mkuu alinufaika na utaratibu wa chama chake, MCU, kilichoungwa mkono na serikali na wafanyabiashara wakubwa, ikimpa uwezo mkubwa zaidi kuliko wapinzani wake, ambao, hata hivyo, walilaani vikwazo vya kufanya kampeni katika majimbo kadhaa, upatikanaji wa ndege, na kumbi za mikutano.
“Ushindi wa Faustin-Archange Touadera unaweza kuelezewa na mambo kadhaa: uwezo wa kampeni na ufikiaji wa nchi na maeneo ya umma bora kuliko yale ya wagombea wengine, na upinzani ambao uligawanyika na wakati mwingine kuzuiwa na mamlaka,” anasema Charles Bouessel, mshauri wa shirika la kimataifa la utatuzi wa migogoro – ICG. “Rais Touadéra aliweza kuangazia rekodi yake chanya ya usalama katika kipindi cha miaka mitano iliyopita, ambayo inaweza kuwa iliwahakikishia baadhi ya wapiga kura. Hatimaye, udhibiti wa tawi la utendaji juu ya vyombo vinavyohusika na kuandaa na kuthibitisha uchaguzi, kama ilivyoainishwa katika Katiba ya mwaka 2023, hufanya kuwa ngumu upingaji wa matokeo yaliyotangazwa,” anachambua mtaalamu huyu wa kikanda.
Anicet-Georges Dologuélé anatangaza kwamba atakata rufaa kwa Baraza la Katiba. Wapinzani wa Faustin-Archange Touadéra, Anicet-Georges Dologuélé, kiongoziwa chama cha Unity for Central African Renewal, ambacho kilipata asilimia 14.66 ya kura, na Henri-Marie Dondra, wa chama cha Republican Unity (UNIR), hawatambui ushindi wa rais katika uchaguzi wa urais. Wanaishutumu waziwazi Mamlaka ya uchaguzi (ANE) kwa kupotosha takwimu hizo na watakata rufaa kwa Baraza la Katiba.