Rais w Rwanda na mwenzake wa DRC Paul Kagame na Félix Tshisekedi wamesaini mikataba kadhaa huko Washington siku ya Alhamisi, Desemba 4, iliyowasilishwa kama marekebisho kamili ya mchakato wa kidiplomasia ulioanzishwa msimu huu wa kuchipua kati ya DRC, Rwanda, na Marekani. RFI imeweza kuchunguza hati hizo.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Mfumo huu mpya, uliopewa jina la “Mikataba ya Amani na Utulivu ya Washington,” unakusanya maandishi ambayo tayari yameanzishwa katika miezi ya hivi karibuni (Tamko la Kanuni la Aprili 25, Mkataba wa Amani wa Juni 27), pamoja na hati za hivi karibuni, ikiwa ni pamoja na mfumo wa ujumuishaji wa kikanda unaokamilishwa kwa sasa.
Lengo lililotajwa ni kuunganisha vyombo hivi katika utaratibu mmoja, mpana unaojumuisha ahadi za kisiasa, usalama, na kiuchumi za nchi zote mbili.
Madini katika kiini cha usanifu mpya wa kikanda
Maandishi ambayo siku ya Alhamisi yalijikita zaidi ya siku yalikuwa mfumo wa ujumuishaji wa kikanda, unaozingatiwa kama uti wa mgongo wa kiuchumi wa mchakato wa Washington. Yanahusu lengo kuu: kupanga upya, kwa njia ya uwazi, rasmi, na inayodhibitiwa, vituo vya usambazaji wa madini muhimu katika eneo ambalo rasilimali hizi (bati, tantalum, tungsten, niobamu, dhahabu, lithiamu) zimechochea uchumi usio rasmi na makundi yenye silaha kwa miongo kadhaa.
Hati hiyo inaelezea changamoto yenye pande tatu ambayo Washington inakusudia kushughulikia: kulinda maslahi ya kimkakati ya Marekani katika madini muhimu, katika eneo ambalo uwekezaji wa China unabaki mdogo kuliko Katanga; kuwezesha DRC kudhibiti utajiri wa madini unaotawaliwa na njia haramu; na kuimarisha jukumu la Kigali kama kitovu cha usindikaji wa madini kikanda, hadhi ambayo Rwanda imekuwa ikidai kwa miaka kadhaa.
Miradi thabiti katika sekta ya madini
Maandishi haya yanakamilisha mfululizo wa mipango ya kina katika sekta ya madini. Kinshasa na Kigali zinazingatia hasa uundaji wa vituo vya ushuru vya umma na binafsi, vilivyoko kwenye vivuko vya mpaka au katika maeneo maalum ya kiuchumi. Majukwaa haya yatakuwa na jukumu la kuthibitisha ufuatiliaji wa madini, kuthibitisha mtiririko, kutumia kodi na ushuru kiotomatiki katika nchi ya asili, na kuhakikisha usafirishaji unaopelekwa kwa biashara ya kimataifa.
Mfumo huo pia unajumuisha mifumo ya kukagua na kuthibitisha maeneo ya uchimbaji madini, ufuatiliaji kamili wa ulinzi, uidhinishaji wa usafirishaji nje, na ulinganisho wa sera za kodi ili kupunguza motisha za usafirishaji haramu. Pia unajumuisha mapendekezo ya maeneo maalum ya kiuchumi, maeneo ya viwanda yanayovuka mipaka, na mifumo ya uwekezaji wa pamoja, ubia, zana mchanganyiko za fedha, na ushiriki wa pamoja, iliyoundwa kuvutia makundi makubwa ya uchimbaji madini ya kimataifa.
Nishati: Ruzizi III, methane ya Ziwa Kivu, na mitandao ya kikanda
Katika sekta ya nishati, Kinshasa na Kigali zinafufua miradi muhimu ya miundombinu. Nchi hizo mbili zimejitolea kukamilisha ufadhili na utekelezaji wa Ruzizi III, kwa uratibu na Burundi na chini ya utawala wa CEPGL (Jumuiya ya Kiuchumi ya Nchi za Maziwa Makuu).
Pia wanapanga uratibu wa maendeleo ya methane kutoka Ziwa Kivu, kwa lengo la kuunda bwawa la nishati la kikanda na kuzindua masomo ya upembuzi yakinifu kwa miundombinu mingine ya uzalishaji na usafirishaji wa umeme.
Miundombinu: Usafiri jumuishi, bandari, barabara, na muunganisho wa ukanda wa Lobito
Makubaliano hayo pia yanafufua mradi wa kuboresha bandari, kupunguza gharama za usafirishaji, kuteua vituo rasmi vya kuingia na kutoka, na kuboresha usalama wa usafiri wa ziwani.
Katika barabara, Kinshasa na Kigali zinakusudia kutambua miradi ya kipaumbele, kuimarisha njia za kimkakati, kurahisisha vivuko vya mpaka wa kituo kimoja cha ukaguzi, na kuunganisha eneo hilo hatua kwa hatua na ukanda wa Lobito, unaoungwa mkono na Marekani na kuwasilishwa kama njia mbadala ya usafirishaji kwenda Atlantiki.
Makubaliano hayo pia yanatoa urekebishaji wa anga, uboreshaji wa huduma za urambazaji, na kuanza tena kwa safari za ndege za moja kwa moja kati ya miji mikuu miwili.
Uhifadhi: Virunga, Volkeno, na yamaa ya eneo jumuishi la utalii wa Ikolojia
Katika eneo la uhifadhi na utalii, mfumo huu unaimarisha ushirikiano wa mpakani karibu na Hifadhi ya Kitaifa ya Virunga (DRC) na Hifadhi ya Kitaifa ya Volkeno (Rwanda), ndani ya mfumo wa Ushirikiano Mkuu wa Virunga (GVTC).
Mambo yanayotarajiwa ni: mifumo ya usalama iliyoratibiwa, shughuli za pamoja za ufuatiliaji wa wanyamapori, kupitishwa kwa mbinu ya Afya Moja katika maeneo ya kizuizi, na kuundwa kwa eneo jumuishi la utalii wa ikolojia, linaloungwa mkono na mkakati wa pamoja wa chapa na, hatimaye, mifumo iliyoratibiwa ya visa kwa watalii na wawekezaji.