Nchini Zimbabwe, Bunge liliidhinisha muswada Alhamisi, Juni 18, unaolenga kuongeza muhula wa rais kutoka miaka mitano hadi saba. Muswada huo bado unahitaji kupitiwa upya na Baraza la Seneti, ambalo pia linaongozwa na chama tawala cha Zanu-PF. Ikiwa muswada huo utapitishwa, Rais Emmerson Mnangagwa anatumai kubaki madarakani hadi mwaka 2030 bila uchaguzi mpya, ingawa muhula wake wa pili kwa sasa unatarajiwa kumalizika mwaka 2028.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Zaidi ya theluthi mbili ya wabunge wa Zimbabwe walipiga kura kuunga mkono muswada huu. Mbali na kuongeza muhula wa rais, rasimu hiyo inaeleza kwamba mkuu wa nchi – ambaye kwa sasa ni Emmerson Mnangagwa, ambaye yuko madarakani tangu 2017 – atachaguliwa na Bunge na si tena raia.
Kwa Lovemore Madhuku, profesa wa sheria na mwanachama wa upinzani, bunge kupitisha muswada huo haishangazi: “Wabunge hawa wanajipigia kura wenyewe, kwani kwa marekebisho haya, muhula wao wenyewe unaweza kuongezwa! Muswada huu utapitishwa na Baraza la Seneti na rais atautia saini. Hata hivyo, idadi kubwa ya Wazimbabwe wanapinga muswada huu. Ni shambulio dhidi ya demokrasia, shambulio dhidi ya heshima ya watu ambao hawataweza tena kumchagua moja kwa moja mkuu wa nchi. Yote haya yanapingana kabisa na hali yoyote ya utulivu wa kidemokrasia.” “
Katiba, iliyopitishwa nchini Zimbabwe mwaka wa 2013, inaeleza kwamba jaribio lolote la kuongeza muhula wa rais lazima liidhinishwe kwa kura ya maoni. Pia inaeleza kwamba rais hawezi kunufaika na mageuzi kama hayo bila idhini ya wapiga kura katika kura ya maoni ya pili. Licha ya haya, Mahakama ya Katiba tayari imekataa rufaa inayolenga kuzuia muswada huu wenye utata.
Mageuzi yenye ushindani mkali
Mnamo Machi, kwa mfano, afisa mstaafu wa jeshi la anga, Henry Muchena, aliwasilisha ombi lililosainiwa na kundi la majenerali wa zamani na maafisa wakuu wanaopinga mageuzi ya katiba na kudai kura ya maoni ya kitaifa kuhusu jambo hilo.” Katika ufunguzi wa kikao cha bunge mapema mwezi Juni, kundi hili la maveterani lilitoa taarifa likiwaonya wabunge dhidi ya kuwa “washiriki katika marekebisho haya yanayoitwa CAB3, ambayo wanayaona kuwa ni ukiukaji mkubwa wa Katiba.”
Inasemekana kwamba wasiwasi huu unashirikiwa na Makamu wa Rais Constantino Chiwenga, ambaye aliongoza uasi wa kijeshi dhidi ya Robert Mugabe mwaka wa 2017 na ambaye bila shaka alitarajia kumrithi Emmerson Mnangagwa mwaka wa 2028. Mapema mwezi Mei, Chiwenga alikosa mkutano wa Politburo wa Zanu-PF ambapo mkakati wa chama wa kupitisha muswada huo ungekamilishwa.