Nchini Mali, waasi wanaotaka kujitenga wa Azawad Liberation Front (FLA) wamechapisha taarifa mwishoni mwa wiki wakikataa jina la “gaidi,” lililotumiwa si tu na mamlaka ya mpito ya Mali bali pia na wadau kadhaa katika jumuiya ya kimataifa, katika majibu yao ya mashambulizi ya Aprili 25.
Imechapishwa:
Dakika 2 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Mashambulizi haya, ambayo Waziri wa Ulinzi, Jenerali Sadio Camara, aliuawa, yalilenga maeneo kadhaa ya kijeshi na yalifanywa kwa pamoja na wanajihadi wa kundilinalodai kuunga mkono Uislamu na Waislamu (JNIM), wanaohusishwa na al-Qaeda. Je, ni hoja gani za FLA za kukataa jina hili la “gaidi”? Ni hoja gani za wale wanaoshikilia kwamba FLA inapaswa kuitwa hivyo?
FLA inajiona kama kundi la kisiasa na kijeshi na inakataa kabisa kuitwa “gaidi.” “FLA si kundi la kigaidi kwa sababu linawakilisha matarajio ya watu wote,” anasema Mohamed Elmaouloud Ramadane, msemaji wa FLA. “Ina mradi wa kisiasa wa kujitawala kwa watu wa Azawad (neno linalotumiwa na waasi wanaotaka kujitenga kurejelea maeneo ya kaskazini mwa Mali). FLA ni mwendelezo tu wa mapambano haya, ambayo yamekuwa yakiendeshwa kwa muda mrefu na watu hawa ambao wamepitia mauaji mengi na ambao wanaendelea kupambana dhidi ya dhulma zote wanazowanyiwa. Kwa hivyo, FLA inaongoza mapambano ya watu wanaotamani kuishi kwa uhuru na kwa heshima katika eneo lao.”
” FLA hawawajibiki na vitendo vinavyofanywa na JNIM”
Waasi sasa wameshirikiana na wapiganaji wa kundi la wanajihadi la JNIM, ambao wanashambulia raia, wanawachukua mateka, na kuweka jamii nzima chini ya vizuizi. “Ni uratibu wa kimkakati (kijeshi),” anapinga msemaji wa FLA, “kukabiliana na adui.” FLA haiwajibiki kwa vyovyote vile kwa vitendo vinavyofanywa na JNIM.”
Pia amesema kwamba FLA haiwalengi raia, tofauti na jeshi la Mali na washirika wake wa Urusi wa Wagner, ambao sasa wanajulikana kama Africa Corps, ambao wanahusika na ukatili mwingi.
“Mchanganyiko wa kujitenga na jihadi ya kimataifa”
Hoja zilizokanushwa na Ahmadou Touré, mkurugenzi wa Kituo cha Utafiti katika Utawala, Upatanishi na Usalama katika Sahel, kilichoko Bamako. “FLA inastahili kabisa kuainishwa kama kundi la kigaidi,” mtafiti anasema. “Imeunda muungano dhahiri wa kiutendaji na JNIM, inayohusishwa na al-Qaeda, kutekeleza vitendo vilivyoratibiwa dhidi ya maeneo ya kimkakati nchini Mali. Mchanganyiko huu wa kujitenga na jihadi ya kimataifa unazidi kabisa uasi. Kupitia mbinu zake za vurugu,” Touré anaongeza, “FLA inatishia uadilifu wa eneo la Mali, husababisha watu kuhama makazi yao, na kudhoofisha utulivu nchini kote.” Kudai kuunga mkono hoja fulani hakusababishi ushirikiano na kundi lililoteuliwa kama “gaidi” na Umoja wa Mataifa, Marekani, na jumuiya ya kimataifa. Wala hakusababishi matumizi ya nguvu dhidi ya taifa huru. Mazungumzo ya kweli ya amani yanahitaji kupokonywa silaha, sharti la kupinga waziwazi ugaidi.
Mjadala huu wa maana unapatikana katika migogoro mingi kote ulimwenguni. Makundi yanayotaka kujitenga yenye silaha ambayo sasa yanaunda FLA ndiyo yale yale yaliyosaini makubaliano ya amani ya mwaka 2015 na Bamako. Mkataba huu ulisitisha vita, ukaweka makundi haya ndani ya taifa la Mali, na kuyatenganisha na yale ya kijihadi, ingawa utekelezaji wake mgumu haukukamilishwa kikamilifu. Mkataba huu wa amani ulivunjwa kwa upande mmoja na mamlaka ya mpito ya sasa, na kuunda mazingira ya kuanza tena kwa vita.