Siku ya Jumamosi, Juni 20, magazeti ya kila siku yalijikita katika matokeo ya kisiasa kutokana na Muswada tata wa Fedha wa 2026, huku maswali yakiibuka kuhusu wabunge waliokosa kura muhimu huku hasira ya umma kuhusu kodi ikiendelea kushuka.
Source: UGC
Magazeti pia yaliangazia mapambano mapya ya kisiasa ndani ya upinzani, ikiwa ni pamoja na shinikizo linaloongezeka kwa seneta wa Nairobi Edwin Sifuna kuhusu nafasi yake ya uongozi katika Seneti.
1. Saturday Nation
Gazeti la kila siku linaripoti kwamba maswali yanaibuka kuhusu kutokuwepo kwa idadi kubwa ya wabunge wakati wa moja ya kura muhimu zaidi bungeni, baada ya wabunge 162 pekee kuhudhuria kupitisha Muswada wa Fedha wa 2026, na kuwaacha wabunge 186 wakikosekana kwenye bunge.
Muswada huo wenye utata, unaolenga kuunga mkono bajeti ya KSh trilioni 4.82 kwa mwaka wa fedha wa 2026/27, ulipitia kikwazo chake cha mwisho Alhamisi usiku baada ya wabunge 122 kupiga kura ya kuunga mkono huku 40 wakiupinga.
Hapo awali sheria hiyo ililenga KSh bilioni 120 katika mapato ya ziada, lakini marekebisho yaliyoletwa kufuatia shinikizo la umma yalipunguza makusanyo yaliyotarajiwa hadi chini ya KSh bilioni 70.
Licha ya umuhimu wa kura hiyo, wabunge kadhaa mashuhuri hawakuwepo, akiwemo Mbunge wa Kiharu Ndindi Nyoro, Mbunge wa Maara Kareke Mbiuki, Mbunge wa Tinderet Julius Melly, Mbunge wa Ndia George Kariuki na Mbunge Mteule Sabina Chege.
Nyoro baadaye alieleza kwamba alikuwa nje ya nchi wakati huo lakini akasisitiza kwamba alishiriki kikamilifu katika majadiliano ya awali kuhusu Muswada huo.
Orodha ya waliokuwepo pia ilikuwa na wenyeviti wa kamati wenye ushawishi na wabunge wakuu, ikizua wasiwasi kuhusu kujitolea kwa majukumu ya bunge wakati wa mijadala muhimu ya kitaifa.
Inaripotiwa kwamba kutokuwepo kwao kulimkera Spika Moses Wetang’ula, ambaye alilazimika kutafuta uingiliaji kati kutoka kwa wajumbe wengine huku baadhi ya viongozi wa kamati wakishindwa kuhudhuria na kujibu masuala yaliyoibuliwa kwenye ukumbi wa Bunge.
Kiongozi wa Wachache Junet Mohammed aliwakosoa waziwazi baadhi ya wenyeviti wa kamati kwa kuruka vikao mara kwa mara, hata kupendekeza mabadiliko ya uongozi katika kamati fulani.
Kura hiyo inakuja dhidi ya uchunguzi mkali wa umma kuhusu kodi na matumizi ya serikali, huku wapinzani wakionya kwamba baadhi ya vifungu vinaweza kuongeza mzigo kwa Wakenya wa kawaida.
Hata hivyo, wafuasi walidai hatua hizo zilikuwa muhimu kufadhili programu za serikali na kudumisha utulivu wa kifedha.
2. The Saturday Standard
Kulingana na gazeti hilo, mvutano mpya wa kisiasa umeibuka katika eneobunge la Ol Kalou baada ya wakazi kukamata mabasi ya shule katika Wadi ya Kaimbaga kutokana na madai kwamba yalikuwa yakisafirisha watu wanaodaiwa kuhusishwa na miamala tata ya vitambulisho vya kitaifa.
Video zilizosambaa haraka kwenye mitandao ya kijamii zilionyesha wakazi wenye hasira wakizunguka mabasi hayo, wakizuia mwendo wake na kudai maelezo kutoka kwa wale waliokuwa ndani.
Hali ilizidi kuwa mbaya huku abiria wakiamriwa kushuka kabla ya kufukuzwa na wakazi ambao walisisitiza kwamba hawataruhusu shughuli zozote walizoamini zinaweza kuingilia uadilifu wa uchaguzi mdogo ujao.
Tukio hilo limezua mjadala mkubwa mtandaoni, huku baadhi ya watumiaji wakidai mabasi hayo yalielekea Acacia huko Gilgil, yakiwa yamebeba watu wanaohusiana na biashara za vitambulisho.
Ingawa madai hayo bado hayajathibitishwa, mzozo huo umezidisha tuhuma za kisiasa katika jimbo hilo wiki chache tu kabla ya uchaguzi mdogo wa Julai 16 unaotarajiwa sana.
Uchaguzi huo mdogo umezidi kuvutia umakini wa kitaifa huku kambi pinzani za kisiasa zikipigania ushawishi katika eneo la Mlima Kenya lenye kura nyingi.
Kwa sababu hiyo, shughuli yoyote inayoonekana kuhusishwa na uhamasishaji wa wapiga kura au usajili imekuwa nyeti sana.
Kufikia wakati wa kuchapishwa, vyombo vya usalama havikuwa vimetoa taarifa rasmi inayoelezea madhumuni ya mabasi hayo au kushughulikia madai yaliyotolewa na wakazi.
Tukio hilo lilitokea muda mfupi baada ya viongozi wakuu wa UDA, akiwemo gavana wa Embu Cecily Mbarire, gavana wa Nakuru Susan Kihika na mwakilishi wa wanawake wa Nyandarua Faith Gitau, kumpigia kampeni mgombea wa chama Samuel Muchina Nyaga kabla ya uchaguzi mdogo.
Wakati wa kampeni, viongozi wa UDA walipuuza madai ya Mbunge wa Kipipiri Wanjiku Muhia kwamba watu wa nje walikuwa wakiingizwa katika jimbo hilo ili kushawishi matokeo ya uchaguzi.
Walimtuhumu kwa kudhoofisha mchakato wa uchaguzi na kutilia shaka uaminifu wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka.
3. Weekend Star
Kulingana na chapisho hilo, seneta wa Nairobi Edwin Sifuna anakabiliwa na shinikizo kubwa la kisiasa ndani ya ODM, huku maelezo mapya yakiibuka kuhusu mpango tata wa kumwondoa katika nafasi muhimu za uongozi katika Seneti huku mgawanyiko ndani ya chama ukiendelea kupanuka.
Matukio ya hivi punde yanakuja siku chache tu baada ya Mahakama ya Migogoro ya Vyama vya Siasa kumpa Sifuna njia ya muda ya kumwokoa kwa kubatilisha jaribio la ODM la kumwondoa kama katibu mkuu.
Ingawa mahakama hiyo iliamua kwamba chama hicho kilikuwa kimekiuka haki yake ya kusikilizwa kwa haki, pia ilifungua mlango kwa ODM kuanza tena kesi za kinidhamu, mradi mchakato unaostahili utafuatwa.
Hata kabla ya uamuzi huo, Sifuna alikuwa amepata kikwazo kingine baada ya kuondolewa katika Kamati ya Nishati ya Seneti yenye ushawishi na nafasi yake kuchukuliwa na seneta wa Homa Bay Moses Kajwang’.
Kwa umuhimu, hakupewa kamati yoyote mpya, hatua inayotafsiriwa sana kama sehemu ya juhudi pana za kumtenga na majukwaa ya kimkakati ya bunge.
Vyanzo ndani ya Bunge vinaonyesha kuwa majadiliano sasa yako katika hatua ya juu ya kumwondoa kutoka nafasi ya Naibu Kiranja wa Wachache.
Kulingana na watu wa ndani, shinikizo linatoka kwa ODM na washirika wa serikali pana, ambao wanaamini ukosoaji unaoendelea wa Sifuna kuhusu makubaliano ya ushirikiano wa chama na Rais William Ruto umekuwa dhima ya kisiasa.
“Ndiyo, anaondoka. Hilo naweza kukuhakikishia. Shinikizo ni kubwa mno kwetu…UDA inamtaka aondoke kwa sababu hatumikii maslahi ya serikali pana. Lakini sisi katika ODM pia tunahisi tumempa muda wa kutosha kuamua. Ametukwamisha. Sasa tunahitaji kuhama naye au bila yeye,” kiongozi mkuu wa upinzani Bungeni aliambia gazeti hilo.
Seneta huyo ameibuka kama mmoja wa wapinzani wakuu wa uhusiano mpya wa ODM na Kenya Kwanza, akisisitiza kwamba chama hicho kinapaswa kubaki katika upinzani imara.
Uhusiano wake unaokua na harakati za Linda Mwananchi umezidisha mvutano na viongozi wakuu wa ODM, akiwemo seneta wa Siaya Oburu Oginga, ambaye anaunga mkono kwa nguvu ushirikiano wa chama hicho na serikali.
Seneta wa Makueni, Dan Maanzo, alithibitisha kwamba majadiliano kuhusu kuondolewa kwa Sifuna kutoka kwa uongozi wa Seneti yanaendelea, ingawa alisema kwamba ushawishi wa seneta huyo wa Nairobi sasa unaenea zaidi ya cheo chake cha ubunge.
Wachunguzi wa kisiasa wanasema vita vinavyoendelea vinaonyesha mapambano ya kina ya kiitikadi ndani ya ODM huku chama hicho kikifafanua upya utambulisho wake kabla ya Uchaguzi Mkuu wa 2027.
4. Taifa Leo
Kulingana na ripoti ya Taifa Leo zaidi ya Wakenya 50,000 waliofanya kazi nje ya nchi wamerudi nyumbani, ikiangazia changamoto zinazoendelea katika uhamiaji wa wafanyakazi.
Utafiti uligundua kuwa watu 50,465 waliorejea baada ya vipindi tofauti nje ya nchi, huku ukosefu wa usalama wa ajira ukitajwa kama tatizo kubwa.
Karibu 29,892 (karibu 60%) walisema walirudi baada ya kupoteza kazi au mikataba ilipoisha, hasa katika kazi za nyumbani, ukarimu, usalama, utunzaji, na ujenzi, jambo ambalo ni la kawaida miongoni mwa wahamiaji katika nchi za Ghuba.
Ripoti hiyo inakuja huku serikali ikiendelea kukuza ajira za nje ya nchi ili kushughulikia ukosefu wa ajira kupitia kampeni za kuajiri zinazolenga Mashariki ya Kati, Ulaya, na Amerika Kaskazini.
Hata hivyo, Wakenya 3,827 (7.6%) walirudi kuwekeza au kuanzisha biashara, 2,485 walirudi kuendelea na kilimo, na 1,104 walirudi baada ya kushindwa kupata kazi zingine nje ya nchi..
Read ENGLISH VERSION
Je, unayo taarifa ya kusisimua ambayo ungependa tuichapishe? Tafadhali, wasiliana nasi kupitia news@tuko.co.ke au WhatsApp: 0732482690.
Chanzo: TUKO.co.ke