Mnamo Jumatano, Juni 25, magazeti yaliripoti kuhusu mada mbalimbali, yakilenga Uchaguzi Mkuu wa 2027, ambao ratiba yake imetolewa na Tume Huru ya Mipaka na Mipaka (IEBC).
Source: UGC
1. The Standard
Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imethibitisha kuwa Uchaguzi Mkuu ujao utafanyika Jumanne, Agosti 10, 2027.
Tangazo hilo lilitolewa wakati wa uzinduzi wa ramani ya utekelezaji wa shughuli za uchaguzi wa IEBC katika KICC, hatua inayoweka msingi wa ushindani mkali wa nyadhifa za uchaguzi.
Mpango wa Uendeshaji wa Uchaguzi, unaotoa mwongozo wa kina wa jinsi uchaguzi utakavyosimamiwa, pia umeainisha ratiba muhimu za mchakato huo.
Kampeni rasmi zitaanza Mei 29 na kumalizika Agosti 7, siku mbili kabla ya uchaguzi kama inavyotakiwa na sheria.
Maafisa wa umma wanaotaka kuwania nyadhifa za kisiasa watahitajika kujiuzulu kufikia Februari 9, 2027, miezi sita kabla ya uchaguzi.
Kamishna Ann Nderitu alisisitiza kuwa vyama vya kisiasa lazima viwasilishe orodha za wanachama pamoja na taarifa za uchaguzi wao wa mchujo, ikiwemo majina ya wagombea, tarehe na maeneo ya kufanyia uchaguzi huo, kufikia Machi 16.
Vyama vinatarajiwa kukamilisha uchaguzi wa mchujo na kutatua migogoro yote ya ndani kufikia Mei 9.
Wagombea huru hawapaswi kuwa wanachama wa chama chochote cha kisiasa kilichosajiliwa kufikia tarehe hiyo, na pia wanatakiwa kuwasilisha majina yao pamoja na alama zao za utambulisho kufikia siku hiyo.
Kwa mujibu wa mpango huo, uteuzi wa wagombea wa vyama vya kisiasa na wale huru utafanyika kati ya Mei 29 na Juni 11.
Wagombea watahitajika kuwasilisha nyaraka zao za uteuzi kwa Mwenyekiti wa IEBC katika saa zilizopangwa rasmi.
Migogoro yoyote itakayotokana na uteuzi wa wagombea lazima iwasilishwe kufikia Juni 12 na kutatuliwa ndani ya siku 10 tangu kuwasilishwa kwake.
2. Daily Nation
Gazeti hilo liliripoti kuhusu onyo la Waziri wa Usalama wa Ndani, Kipchumba Murkomen, kwa watu wanaopanga vurugu wakati wa maandamano ya kumbukumbu ya Juni 25.
Akizungumza katika Harambee House Jumatano, Juni 24, Murkomen alitangaza jana jioni kuwa vyombo vya usalama vinajiandaa kufanya msako mkali kabla ya maandamano yaliyopangwa leo kuadhimisha kumbukumbu ya harakati za Gen Z.
Alionya kuwa kukamatwa kwa watu wenye ushawishi wanaotuhumiwa kuajiri magenge ili kuvuruga maandamano hayo kungeanza mara moja.
Murkomen alisema taarifa za kiintelijensia zinaonyesha kuwa baadhi ya viongozi wananuia kutumia maandamano ya Juni 25 kwa kupeleka makundi ya wahalifu ili kuwatisha waandamanaji wa amani, kuvuruga biashara na kusababisha machafuko jijini Nairobi na maeneo ya karibu.
Idara ya Upelelezi wa Makosa ya Jinai (DCI), chini ya Mkurugenzi Mohamed Amin, tayari imeanza uchunguzi kuhusu madai hayo ya uhamasishaji wa magenge, huku maafisa wa upelelezi wakiwafuatilia wahusika.
Murkomen alisisitiza kuwa watakaopatikana na hatia watakabiliwa na hatua za kisheria, lakini hakuwataja viongozi wanaoshukiwa, akisema tu kuwa baadhi ya wanasiasa na waandaaji wanatumia mitandao ya kihalifu kuteka kile kilichokusudiwa kuwa kumbukumbu ya vijana ya maandamano ya kupinga serikali ya mwaka uliopita.
Alifafanua kuwa maandamano yataruhusiwa mradi yawe ya amani na washiriki wasiwe na silaha, kwa mujibu wa Katiba.
Waziri huyo alisisitiza kuwa Juni 25 itabaki kuwa siku ya kawaida ya kazi na masomo, akiwataka wazazi kuwapeleka watoto shule na wananchi kuendelea na shughuli zao bila hofu.
Aliwashutumu baadhi ya wanasiasa wasiotajwa kwa kupanga kuingiza magenge kutoka kaunti jirani ili kuwatisha wafanyabiashara na kuchochea vurugu kwa kisingizio cha maandamano.
Murkomen pia alikosoa sehemu ya vyombo vya habari, akionya kuwa namna wanavyoripoti maandamano na kukamatwa kwa washukiwa itafuatiliwa kwa karibu.
Aliwatuhumu baadhi ya wanahabari kwa kuwaonyesha washukiwa waliokamatwa wakati wa maandamano yenye vurugu kama watetezi wa haki za binadamu bila kuchunguza madai ya ushiriki wao katika uhalifu.
Hata hivyo, alithibitisha kuwa serikali inaheshimu haki ya kukusanyika kwa amani na kwamba polisi wameelekezwa kuwalinda waandamanaji wa amani pamoja na wananchi wengine, huku wakichukua hatua kali dhidi ya wahalifu.
3. The Star
Gazeti hilo liliripoti kuwa sekta ya usafiri itaendelea kutoa huduma licha ya maandamano ya Juni 25.
Licha ya maandamano na shughuli za kitaifa za kumbukumbu zinazotarajiwa kuadhimisha miaka miwili tangu maandamano ya Gen Z ya Juni 2024 dhidi ya Mswada wa Fedha, waendeshaji wa matatu wamewahakikishia wananchi kuwa huduma za usafiri hazitakatizwa.
Wakati Nairobi ikitarajia uwepo mkubwa wa maafisa wa usalama, msongamano wa magari na kufungwa kwa baadhi ya biashara wakati wa matembezi ya amani ya kuweka maua katika eneo la Bunge, sekta ya usafiri imechukua hatua kuhakikisha hali ya utulivu inadumishwa.
Mwenyekiti wa Chama cha Wamiliki wa Matatu (MOA), Albert Karakacha, amewataka madereva na makanga kubaki watulivu na wenye weledi, akithibitisha kuwa shughuli za usafiri zitaendelea kama kawaida.
Chama hicho kilisisitiza kujitolea kwake kwa usalama wa umma na kuhakikisha watu pamoja na bidhaa zinaendelea kusafirishwa bila usumbufu huku kikiheshimu kikamilifu haki ya kikatiba ya wananchi ya kuandamana.
Uhakikisho huo umeleta afueni kubwa kutokana na kwamba maandamano ya awali mara nyingi yalitatiza sekta ya usafiri, na kusababisha wasafiri kukwama, kuvurugika kwa usambazaji wa bidhaa, uharibifu wa mali na hasara kubwa za kiuchumi kutokana na vizuizi vya barabarani vilivyochomwa moto na matukio ya vurugu.
4. Taifa Leo
Gazeti hilo liliripoti kuhusu maadhimisho ya miaka miwili tangu maandamano ya Gen Z.
Miaka miwili baada ya maandamano ya kihistoria ya Gen Z ya mwaka 2024 kulazimisha serikali ya Kenya kuondoa Mswada tata wa Fedha, athari zake za kisiasa, kiuchumi na kijamii bado zinaonekana wazi.
Harakati hiyo iliyoongozwa na vijana ilionyesha kwa mafanikio kwamba vijana wanaweza kubadilisha sera za kitaifa na kuilazimisha serikali kuwa makini sana kuhusu masuala ya ushuru kuelekea uchaguzi mkuu wa mwaka 2027.
Kabla ya machafuko ya Juni 2024, Rais William Ruto alikuwa na lengo la kuongeza kwa kasi uwiano wa mapato ya ushuru dhidi ya Pato la Taifa (GDP) kutoka asilimia 14 hadi asilimia 22 kabla ya muhula wake kuisha ili kufadhili maendeleo na kupunguza deni la taifa.
Hata hivyo, maandamano hayo yaliyosababisha vifo vya zaidi ya watu 60 na uharibifu wa mali wenye thamani ya mabilioni ya shilingi yalivuruga mipango hiyo.
Baada ya kuondolewa kwa Mswada huo, uwiano wa ushuru kwa GDP ulipungua hadi asilimia 13.3 katika mwaka wa kifedha wa 2024/25.
Kutokana na hali hiyo, serikali imebadili mkakati wake kutoka kuanzisha kodi mpya kubwa na kuelekeza juhudi katika kupanua wigo wa walipa kodi waliopo, hasa katika sekta isiyo rasmi.
Ili kupunguza mvutano unaozunguka maadhimisho hayo, Rais Ruto hivi karibuni alifafanua kuwa Sheria ya Fedha ya 2026 iliyotiwa saini haina ushuru mpya.
Licha ya mabadiliko hayo ya kimfumo, changamoto ya gharama ya juu ya maisha bado ipo.
Gharama ya kikapu cha bidhaa saba muhimu za chakula imeongezeka tangu Juni 2024. Kwa mfano, pakiti ya kilo mbili ya unga wa mahindi imepanda kutoka Sh134 hadi zaidi ya Sh159, mafuta ya kupikia yameongezeka kwa asilimia 9, huku bei ya sukuma wiki ikipanda kwa zaidi ya asilimia 32.
Mfumuko wa bei wa vyakula pia umeongezeka kutoka asilimia 5.6 hadi asilimia 9.4, hali inayozidi kuwaumiza wananchi wa kipato cha chini.
Wakati huo huo, athari za kibinadamu bado ni kubwa.
Vijana wengi bado wanakabiliana na majeraha makubwa ya mwili na kisaikolojia.
Walionusurika wanakabiliwa na uharibifu wa kudumu wa mishipa ya fahamu pamoja na gharama za matibabu zinazoendelea katika mazingira ya ukosefu mkubwa wa ajira, lakini bado wameazimia kuadhimisha kumbukumbu hiyo.
Hatimaye, urithi wa maandamano ya Gen Z umebadilika kutoka kuwa upinzani dhidi ya Mswada wa Fedha na kuwa harakati ya kudumu ya kitaifa inayodai uwajibikaji wa serikali, heshima kwa haki za binadamu na sauti madhubuti ya vijana katika mustakabali wa Kenya.
Read ENGLISH VERSION
Je, unayo taarifa ya kusisimua ambayo ungependa tuichapishe? Tafadhali, wasiliana nasi kupitia news@tuko.co.ke au WhatsApp: 0732482690.
Chanzo: TUKO.co.ke