Chanzo cha picha, Nina Liashonok/Ukrinform/NurPhoto via Getty Images
Iliyochapishwa
Muda wa kusoma: Dakika 4
Waziri wa Mambo ya Nje wa Uturuki, Hakan Fidan, anasema kuwa Ankara itachukua jukumu la kuongoza na kusimamia vipengele vya uhakikisho wa usalama wa baharini iwapo Urusi na Ukraine zitafikia makubaliano ya amani.
Baada ya kukutana na mwenzake wa Ukraine, Andriy Sibiha, mjini Kiev, Fidan alisema kuwa moja ya nguzo muhimu zaidi za makubaliano yoyote ya amani yanayoweza kufikiwa ni kutoa uhakikisho wa usalama kwa Ukraine.
Aliongeza kuwa uhakikisho huo unahusisha nyanja mbalimbali, ikiwa ni pamoja na mifumo na vikosi vya nchi kavu, baharini na angani.
Hakan Fidan alisema: “Uturuki imekubali kuongoza katika sekta ya baharini na pia tumefikia mwafaka na washirika wetu kuhusu suala hili. Mipango ya suala hili pia inaandaliwa na vikosi vya majini vya nchi washirika.”
Majibu ya tahadhari ya Urusi
Maafisa wa Urusi walijibu kauli hizo kwa lugha ya upatanishi kiasi.
Msemaji wa Kremlin, Dmitry Peskov, alisema Urusi inathamini “utayari” wa Uturuki kusaidia kutafuta suluhu ya amani kwa mgogoro wa Ukraine.
Shirika la habari la TASS liliripoti kuwa Moscow iko tayari na imedhamiria kudumisha na kupanua “ushirikiano wenye tija” na Uturuki pamoja na washirika wengine wa kikanda katika masuala kama vile Syria na Libya; taarifa hiyo ilimnukuu Sergei Vershinin, balozi wa Urusi mjini Ankara.
Sergei Vershinin aliielezea Uturuki kama “msuluhishi na mdau mwenye ufanisi katika eneo hilo” ambaye anaweza kusaidia kutatua migogoro ambayo alisema ilichochewa na mataifa ya Magharibi.
Ukosoaji mkali kutoka kwa wachambuzi walio karibu na Kremlin
Wakati maafisa wa Urusi wakizungumza kwa tahadhari, wachambuzi na wadadisi kadhaa walio karibu na Kremlin walitoa maoni makali zaidi, wakiona kauli za Hakan Fidan kama ishara ya jaribio la Uturuki kupanua ushawishi wake katika Bahari Nyeusi.
“Tukibaki bila kuchukua hatua, wengine ndio watakaopanga sheria za mchezo,” mwandishi wa habari wa Urusi Timur Shafir aliambia chombo cha habari cha kitaifa cha Tsargrad. “Kwa kisingizio cha kutoa dhamana ya usalama kwa Ukraine, inawezekana kukaanzishwa doria za kudumu, shughuli za kijasusi, ulinzi wa bandari za Ukraine, na kwa hakika uwepo wa kijeshi wa NATO katika Bahari Nyeusi—muungano ambao Uturuki pia ni mwanachama wake.”
Aliongeza: “Tayari Waturuki wanadai haki ya kudhibiti Bahari Nyeusi baada ya vita kumalizika.”
Mwanablogu wa kijeshi wa Urusi Yuri Baranchik pia aliandika kwenye chaneli yake ya Telegram: “Kwa hakika, Waturuki watachukua jukumu la kulinda njia za biashara za Ukraine katika Bahari Nyeusi. Baada ya hapo, kuanza kwa operesheni za kijeshi dhidi yetu katika Bahari Nyeusi itakuwa ni suala la muda tu.”
Aliongeza: “Hatua kama hiyo haiwezi kufafanuliwa vinginevyo isipokuwa kama utangulizi wa unyonyaji na ushawishi zaidi.”
Yuri Baranchik pia alisema: “Ikiwa Recep Tayyip Erdogan atatenda hivi, sehemu ya lawama iko kwetu, kwa sababu hatua hii inaonyesha kuwa Ankara haioni Urusi kama tishio kubwa.”
Yuri Kotnok, mwanablogu mwingine wa kijeshi wa Urusi, pia alisema: “Ninahisi wasiwasi nikifikiria tu faida ambazo Uturuki ingepata kutokana na kutekeleza mipango kama hiyo.”
“Hii haimaanishi tu udhibiti wa maji ya eneo la Ukraine, bali pia kurejea kwa Uturuki katika eneo la kaskazini mwa Bahari Nyeusi na upanuzi mkubwa wa uwezo wake wa kijeshi katika eneo hilo,” aliongeza.
Yuri Kotnok alitaja zaidi sababu inayoweza kusababisha Urusi kushindwa kuzuia mwenendo huo, nayo ikiwa ni kupungua kwa uwezo wa kiutendaji wa Kikosi cha Majini cha Urusi katika Bahari Nyeusi.
“Kwa bahati mbaya, katika miaka michache iliyopita, nguvu ya kivita na uwezo wa Kikosi cha Majini cha Bahari Nyeusi havijaongezeka—kusema ukweli, au kusema kwa upole zaidi,” alisema.
“Huenda nikawa nakosea, lakini tangu Vita vya Crimea katika karne ya 19, Kikosi cha Majini cha Urusi katika Bahari Nyeusi hakijawahi kuwa katika hali ngumu kama hii,” aliongeza.
Marufuku ya uingizaji wa matunda kutoka Uturuki; je, ni hatua ya kisiasa?
Jioni ya tarehe 16 Julai, Shirika la Urusi la Kusimamia Kilimo lilitangaza kuwa litapiga marufuku uingizaji wa matunda yenye kokwa (kama vile pichi na parachichi) kutoka kwa wazalishaji watano wa Uturuki kuanzia tarehe 18 Julai.
Taasisi hiyo ilieleza kuwa sababu ya uamuzi wake ilikuwa “ukiukwaji wa mara kwa mara wa kanuni za karantini.”
“Hatua kama hizo zilichukuliwa wakati uhusiano kati ya Urusi na Armenia ulipokuwa na mvutano pia,” aliandika Vladislav Pozdnyakov, mwanablogu wa mrengo wa kulia anayeunga mkono Kremlin, kwenye chaneli yake ya Telegram.
Mtandao wa Tsargrad pia uliandika: “Tukio hilo limegeuka kuwa mvutano mkubwa wa kisiasa kuhusu uingizaji wa matunda.”
Chombo hicho cha habari kiliongeza: “Inaonekana kana kwamba sera ya kigeni ya nchi hiyo haiamuliwi tena na wanadiplomasia, bali na maafisa wa karantini na afya ya mazao ya kilimo.”
Abbas Galyamov, aliyekuwa mwandishi wa hotuba za Vladimir Putin ambaye sasa anachukuliwa kuwa “wakala wa kigeni” na maafisa wa Urusi, alisema: “Kasi ambayo taasisi zinazoonekana kutojihusisha na siasa zinavyotekeleza maagizo ya kisiasa kutoka juu inathibitisha tena kwamba hakuna taasisi huru nchini Urusi. Kuna wafanyakazi tu wanaotekeleza matakwa ya mamlaka za juu.”
“Kitu pekee ambacho Putin anajua kufanya ni kuongeza idadi ya maadui zake. Sasa ni zamu ya Uturuki,” aliongeza.
Wakati huo huo, Yuri Baranchik aliandika kwa kejeli: “Sijui kwa nini tunarudi kwenye masuala madogo madogo tena; tunapiga marufuku pichi, ceri, na parachichi tena. Ziko wapi hatua za kiwango cha himaya kubwa?”
Kisha alirejelea kauli za miaka ya 1970 ambapo Andrei Gromyko, aliyekuwa Waziri wa Mambo ya Nje wa Umoja wa Kisovyeti, aliitishia Uturuki kwa shambulio la makombora ya nyuklia ikiwa ni jibu kwa vitisho vya kufunga njia za maji (mlango-bahari).