Chuo Kikuu cha Johns Hopkins kimetoa takwimu zake za hivi punde za surua siku ya Jumanne, Julai 21: Wagonjwa 2,295 wamerekodiwa nchini Marekani tangu mwanzo wa mwaka. Ongezeko hili linasababishwa na kupungua kwa viwango vya chanjo.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Haijawahi kutokea tangu miaka 35 iliyopita. Katika miezi sita tu, Marekani tayari imerekodi visa vingi vya surua kuliko mwaka mzima wa 2025: wagonjwa 2,295 ikilinganishwa na 2,289. Arobaini na nne kati ya majimbo 50 ya nchi hiyo sasa yameathiriwa. “Idadi hii ni matokeo ya milipuko iliyotokea mwanzoni mwa mwaka, haswa Carolina Kusini na Utah,” anasema William Moss, profesa wa magonjwa ya mlipuko katika chuo kikuu cha Bloomberg School of Public Health, akinukuliwa na Gazeti la Washington Post. “Inasikitisha sana. Inaonyesha kwamba hatujafanikiwa kuzuia maambukizi ya virusi.”
Rekodi ya awali iliwekwa mwaka wa 1991, wakati visa zaidi ya 9,600 vilirekodiwa, kabla ya chanjo iliyoenea kusababisha kupungua kwa kasi kwa maambukizi. Miaka tisa baadaye, surua ilitangazwa rasmi kutokomezwa nchini: hakuna maambukizi endelevu ya ugonjwa huo yaliyoonekana kwa angalau miezi kumi na miwili. Hata hivyo, haikuwa imetoweka kabisa. Visa kadhaa vilikuwa bado vinaripotiwa kila mwaka, na milipuko miwili mwaka wa 2014 na 2019 hata ilizua hofu ya kurudi kwa kudumu kwa maambukizi haya ya virusi yanayoambukiza sana. Lakini mara nyingi ilibaki tu katika jamii zinazostahimili mitindo ya kisasa na kuishi mbali na jamii kuu.
93% ya watoto wadogo walichanjwa
Janga hilo liliongezeka tena mwaka jana, wakati huu likienea karibu nchi nzima, na kulazimisha madaktari kupata mafunzo haraka ili kukabiliana na ugonjwa ambao walidhani ulikuwa wa zamani. Ulisababisha vifo vya watu watatu, wakiwemo watoto wawili wadogo. Hakuna hata mmoja wao aliyechanjwa. Mwaka huu tena, 95% ya visa vilivyoripotiwa ni miongoni mwa wagonjwa ambao hawajachanjwa au wale ambao hali yao ya chanjo haijulikani, kinabainisha Chuo Kikuu cha Johns Hopkins. “Matokeo haya yanaendana na makadirio kwamba dozi mbili za chanjo ya surua hulinda 97% ya watu waliochanjwa,” chuo kikuu kinasema.
Chini ya 93% ya watoto wadogo kwa sasa wamechanjwa dhidi ya surua. Mnamo mwaka 2020, takwimu ilikuwa zaidi ya 95%. Tofauti hii inaweza kuonekana kuwa ndogo, lakini ni muhimu, kwa sababu kiwango hiki cha 95% ndicho hasa kinachoruhusu idadi nzima ya watu kulindwa dhidi ya ugonjwa huo. Hasa kwa kuwa haiathiri watoto wadogo zaidi tu: wale wenye umri wa miaka 0-4 wanawakilisha chini ya moja ya tano ya visa vilivyorekodiwa. Karibu nusu ni watu wenye umri wa miaka 5 hadi 17, na karibu 30% ni watu wazima. Hii inaonekana kuashiria kwamba, mbali na kuwa jambo la hivi karibuni, kupungua huku kwa viwango vya chanjo kulianza miaka mingi iliyopita.
Mabadiliko ya 2020
Kulingana na Dkt. Anne Sénéquier, daktari na mkurugenzi mwenza wa IRIS Global Health Observatory, mwaka wa 2000 ulikuwa na mabadiliko makubwa. “Ilikuwa katika mwaka huo ambapo makala ilichapishwa katika Jarida la The Lancet ikianzisha uhusiano kati ya chanjo ya MMR (surua, matumbwitumbwi, rubella) na tawahudi, nadharia ambayo usambazaji wake uliwezeshwa na kupitishwa kwa mtandao kwa wingi,” mtafiti anabainisha. Hatimaye chapisho hilo liliondolewa kutoka kwa jarida maarufu la matibabu kutokana na ulaghai wa kisayansi na makosa ya kimbinu, lakini uharibifu ulifanyika: imani hiyo iliendelea kuenea, ikiongezwa hasa na Waziri wa Afya na Huduma za Kibinadamu wa sasa, Robert Kennedy Jr., mpinzani maarufu wa chanjo. Mnamo mwaka 2011, alianzisha Shirika la Ulinzi wa Afya ya Watoto, kundi lenye nguvu linalohusika na 54% ya maudhui ya kupambana na chanjo kwenye Facebook mnamo 2020.
Kutoamini huku kwa chanjo kumeongezeka kwa miaka mingi, kulizidishwa na janga la UVIKO-19. Kisha likawa suala la kisiasa sana, huku Rais Trump akipuuza hatari za virusi na umuhimu wa hatua za kinga. “Imani katika sayansi imepuuzwa,” anasema Dkt. Anne Sénéquier. Hii ni kweli hasa miongoni mwa wapiga kura wa chama cha Republican. Kulingana na utafiti wa mwaka 2022 uliofanywa na Kaiser Family Foundation, 44% ya wapiga kura hawa waliamini kwamba wazazi wanapaswa kuchagua kutowachanja watoto wao. Mnamo mwaka 2019, kabla ya janga la UVIKO-19, takwimu hiyo ilikuwa 20%.
Wakati huo huo, kutokomeza rasmi surua nchini kumepunguza tishio hilo. Bila kuonekana, ugonjwa huo haukuwa na madhara. Hata hivyo, hakuna hatari. Husambazwa kupitia hewa, husababisha homa, dalili za kupumua, na vipele vya ngozi. Na katika baadhi ya matukio, matatizo makubwa zaidi, kama vile nimonia, upofu, au encephalitis, na wakati mwingine hata kifo. Kabla ya kutengenezwa kwa chanjo katika miaka ya 1960, iliua mamia ya watoto kila mwaka nchini Marekani. Na inaendelea kuua makumi ya maelfu ya watu duniani kote.