Akichukuliwa kuwa mtu mwenye nguvu zaidi nchini Pakistan, Marshal Asim Munir amejiimarisha kama mpatanishi muhimu kati ya Marekani na Iran, katikati ya makubaliano ya kusitisha mapigano na mazungumzo yanayofanyika Islamabad.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Mnamo Aprili 11, ameupokea kwanza ujumbe wa Iran na kisha Makamu wa Rais wa Marekani katika mji mkuu wa Pakistan. Hii ni ishara ya jukumu kuu ambalo “mwanajeshi-mwanadiplomasia,” kama Al Jazeera inavyomwita, yuko vizuri katika mazungumzo haya. Afisa huyo mwenye umri wa miaka 58, ni mmoja wa wasanifu wa makubaliano ya kusitisha mapigano kati ya Marekani na Iran, na ni kitovu cha ushindi huu wa kidiplomasia kwa Islamabad, hasa kutokana na uhusiano alioujenga kwa pande zote mbili.
Asim Munir ambaye ni afisa wa zamani wa jeshi na mkuu wa zamani wa idara ya ujasusi wa kijeshi na kisha mkuu wa zamani wa ISI, idara ya ujasusi ya Pakistan, aliteuliwa kuwa mkuu wa jeshi mwishoni mwa mwaka 2022. Marekebisho ya 27 ya katiba, yaliyopitishwa haraka mnamo mwaka 2025, yalimpa udhibiti kamili juu ya matawi yote ya vikosi vya jeshi—jeshi, jeshi la wanamaji, na jeshi la anga—yaliongeza muda wake, na kumpa kinga ya maisha yote dhidi ya mashtaka. “Wamemfanya kuwa mfalme juu ya kila mtu mwingine,” amesema mwanasiasa mmoja kutoka upinzani aliyenukuliwa na Gazeti la The Guardian.
Kwa wachambuzi wengi, marekebisho haya yenye utata yanahalalisha ukweli wa muda mrefu: Pakistan, kimsingi, inaendelea kutawaliwa na jeshi lake. Lakini pamoja na Munir, ubinafsishaji wa madaraka umechukua hatua zaidi. Upinzani unauita “Sheria ya Asim.” Mahakama Kuu imetengwa, majaji wamejiuzulu, Waziri Mkuu wa zamani Imran Khan na viongozi wa chama chake, PTI, wanateseka gerezani, na vyombo vya habari viko chini ya shinikizo. Lakini ni afisaa huyu, aliyeelezewa kama “jenerali msumbufu” kuhusu suala la India, ambaye Washington na Tehran wamemkubali kama mpatanishi.
“Marshal anayependwa na Trump”
Mabadiliko katika uhusiano ulioanzishwa na kiongozi huyo wa Pakistan yalitokea mwaka mmoja mapema, mwezi Mei 2025. Shambulio baya katika Kashmir inayosimamiwa na India lilisababisha vita vya ghafla kati ya India na Pakistan mwezi Aprili. Kwa siku nne, vita hivyo vilizua hofu zaidi kati ya mataifa hayo mawili yenye nguvu za nyuklia. Hatimaye makubaliano ya usitishaji mapigano yalifikiwa. India ilisisitiza kudumisha asili yake ya pande mbili pekee. Islamabad iliruhusu toleo jingine kuchukua nafasi: lile la Donald Trump kama mpatanishi, baada ya “kuepuka vita vya nyuklia.”
Pakistan ilimteua rais wa Marekani kwa Tuzo ya Amani ya Nobel, na mkuu wa jeshi alisifu hadharani jukumu lake. Katika Ikulu ya White House, utambuzi huu ulitofautiana sana na kukataa kwa Narendra Modi kutambua jukumu la Trump. Mnamo mwezi Juni, Asim Munir alialikwa chakula cha mchana na rais wa Marekani na kisha akarudi mwezi Septemba pamoja na Waziri Mkuu Shehbaz Sharif. Trump alimtaja kama “mpiganaji mkubwa,” “mtu mzuri,” na hatimaye akamtaja kama “marshal ninayempenda zaidi.”
Nyuma ya ushirikiano huu wa kisiasa, mikataba ilikuwa ikitengenezwa, mikataba ambayo rais wa Marekani aliipenda sana, na ambayo jukumu la Munir lilichukuliwa kama afisa wa mauzo. Serikali ya Pakistan ilijihusisha na kampuni ya sarafu ya kidijitali iliyohusishwa na Shirika la Trump ili kuunganisha dola ya Marekani katika miundombinu ya malipo ya ndani. Asim Munir alikutana na Zachary Witkoff, mtoto wa Steve Witkoff na Mkurugenzi Mtendaji wa World Liberty Financial, kujadili hili. Kuhusu suala la vipengele vya ardhi adimu, Pakistan ilishirikiana na makampuni ya ushawishi yaliyo karibu na rais, kama vile Javelin Advisors, ili kupata makubaliano ya uchimbaji wa madini muhimu huko Balochistan. Asim Munir mwenyewe alitoa miamba inayoaminika kuwa na vipengele vya ardhi adimu wakati wa ziara yake katika Ofisi ya Oval.
Mpatanishi wa kuaminika wa Tehran
Kuhusu Iran, Asim Munir pia anashikilia karata muhimu katika eneo hili. Kimuundo, Pakistan haina kambi za Marekani katika ardhi yake na ni ya pili kwa idadi kubwa ya Washia duniani. Kihistoria, imekuwa mwenyeji wa misheni ya kidiplomasia ya Iran huko Washington tangu kuvunjika kwa uhusiano kati ya Marekani na Iran.
“Pakistan ina sifa isiyo ya kawaida kama mpatanishi,” anabainisha Adam Weinstein wa Taasisi ya Quincy, aliyenukuliwa na shirika la habari la REUTERS: “Inadumisha uhusiano wa kiutendaji na Washington na Tehran, huku historia yake ya uhusiano mbaya na kila moja ya pande hizi ikiipa umbali wa kutosha kuonekana kama mpatanishi anayeaminika.”
Kisiasa, Islamabad ilijibu haraka wakati mashambulizi ya kwanza kati ya Marekani na Israel yalipoikumba Iran: shutma rasmi, ishara za mshikamano na Tehran, yote huku ikiepuka kutengana na washirika wake wa Ghuba. Ndani ya nchi, Munir aliwaita wakuu wa Kishia kudhibiti mvutano kufuatia kifo cha Ali Khamenei, wakati maandamano ya vurugu yakiendelea kutanda kote nchini Iran.