Wakati Hali ya Ulinzi wa Muda (TPS) kwa Wahaiti nchini Marekani ikikaribia kumalizika, kuanza kutumika Julai 27, wasiwasi unaongezeka huko Port-au-Prince. Zaidi ya raia 300,000 wa Haiti wana hatari ya kupoteza ulinzi wao dhidi ya kufukuzwa nchini, jambo ambalo linasababisha wasiwasi mkubwa katika nchi ambapo maelfu ya familia hutegemea pesa zinazotumwa kutoka kwa watu wanaoishi nje ya nchi. Wakazi wa Port-au-Prince wanahofia athari za kiuchumi na kibinadamu.
Imechapishwa: Imehaririwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Ingawa uamuzi huo bado haujaanza kutumika, tayari unasababisha wasiwasi huko Port-au-Prince. Wakazi wengi wana wasiwasi, kama Bedson, ambaye tulikutana naye huko Delmas, ambaye anasema anahofia hali ngumu kuwakabili. “Nchini Haiti, familia nyingi hutegemea watu wanaoishi nje ya nchi. Wahamiaji wengi wa Haiti wanaonufaika na Hali ya Ulinzi wa Muda (TPS) wana jamaa wanaowasaidia kifedha. Wazo la kuwafukuza litakuwa la kushangaza na la uzito,” amemwambia mwandishi wetu huko Port-au-Prince, Peterson Luxama.
Wasiwasi na hofu hii pia inashirikiwa na Stéphanie, ambaye tulikutana naye huko Delmas. Kulingana naye, Haiti haiko tayari kiuchumi wala kiusalama kupokea mamia ya maelfu ya watu watakaofukuzwa. “Ikiwa uamuzi kama huo utatekelezwa, itakuwaje kwa wenzetu wa Haiti huko Marekani? Hatupaswi kusahau, hawa ni watu walioondoka Haiti kutafuta maisha bora kwingineko. Nchi bado haijawa tayari kuwapokea,” anasema.
“Uamuzi huo unaweza kuwadhuru sana wenzetu.” Hata hivyo, Jean-Baptiste anatoa mtazamo mpana zaidi. Ingawa uamuzi huu utakuwa mgumu, anaamini pia unaweza kuwasukuma Wahaiti walioko ughaibuni kutoa shinikizo zaidi kwa mamlaka ili hatimaye wachukue jukumu la mgogoro ambao nchi inakabiliwa nao. “Ni kweli kwamba uamuzi huo unaweza kuwadhuru sana wenzetu,” anabainisha. “Hata hivyo, nadhani ni fursa nzuri kwao kulazimisha mamlaka ya Haiti kuchukua hatua ili kuboresha hali ya maisha nchini Haiti, haswa hali ya usalama.”
Kadri tarehe ya mwisho inavyokaribia, serikali ya Haiti inasalia kimya. Hakuna mpango rasmi uliowasilishwa kushughulikia uwezekano wa kurudi kwa wahamiaji wengi, hata kama wasiwasi unaendelea kuongezeka miongoni mwa raia.
Huko New York, hali hii imeunda hali ya hofu katika kitongoji cha Little Haiti kwa miezi kadhaa. “Wakati wowote, naweza kwenda kununua kitu na kukamatwa.” Kijana huyu wa Haiti amekuwa Marekani kwa miaka mitatu, lakini kwa kutangazwa kwa kumalizika kwa Hali ya Ulinzi wa Muda (TPS), maisha yake yote yamebadilika sana. “Ninapoona gari, iwe ni polisi au uhamiaji, inanifanya niwe na wasiwasi. Huwezi kujua,” anaongeza.
Na sio yeye pekee anayeishi kwa hofu sasa. Katika kitongoji hicho, karibu hakuna mtu aliye tayari kuzungumza na mwandishi wetu huko New York, Loubna Anaki. Kutaja tu neno “TPS” kunatosha kusimamisha mazungumzo. “Ni janga kubwa katika jamii yetu kwa sababu watu wengi wanateseka kutokana na kumalizika kwa TPS,” mwanamume mmoja amesema.
Kuna zaidi ya Wahaiti 330,000 wenye TPS nchini Marekani. Hali hii iliwaruhusu kufanya kazi na kuishi kisheria nchini Marekani. “Watu hawa wana nyumba, watoto… Kuna familia zinajiuliza la kufanya, kama wawaache watoto wao hapa. Wengi wa watoto hawa ni raia wa Marekani. Kwa hivyo ni ngumu zaidi kuliko kufungasha mizigo yako na kuondoka; si rahisi hivyo. Na watu hawa hawana chochote Haiti,” anaelezea Pascal Antoine, ambaye anafanya kazi kwa shirika la misaada ya wahamiaji huko Little Haiti.
Tawala za mfululizo za Marekani, zote mbili za Republican na Democratic, zimeboresha hadhi hii mara kwa mara kwa sababu hali nchini Haiti inaendelea kuzorota, na sio kuboreka. Leo, takriban Wahaiti 350,000 wana hadhi ya ulinzi wa muda, “anasema Alexus McNally, wakili na mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Nottingham
Wahaiti hawa wanahofia kulazimika kurudi katika nchi ambayo hali ya usalama inabaki kuwa ngumu, na ambapo Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani yenyewe inashauri dhidi ya watu kusafiri kwenda nchini humo.