Rais wa Marekani Donald Trump ametangaza siku ya Jumatatu, Mei 18, kwamba amesitisha shambulio dhidi ya Iran lililokuwa limepangwa kufanyika Jumanne, Mei 19, kujibu ombi la viongozi wa nchi za Ghuba. Bilionea huyo wa Marekani pia ametaja “mazungumzo sahihi” na Tehran.
Imechapishwa:
Dakika 3 Wakati wa kusoma
Matangazo ya kibiashara
Katika ujumbe kwenye jukwaa lake la Truth Social, rais huyo wa Marekani hata hivyo alisema kwamba Marekani iko tayari kuanzisha “shambulio kamili, la jumla dhidi ya Iran wakati wowote, ikiwa makubaliano yanayokubalika hayatafikiwa” na Tehran.
Alibainisha kwamba ombi la kusitisha operesheni ya kijeshi, ambalo halikuwa ametaja hapo awali, lilitoka kwa viongozi wa Qatar, Saudi Arabia, na Falme za Kiarabu. Kulingana naye, viongozi wa nchi hizi wanaamini makubaliano na Tehran yanawezekana.
“Kiongozi wa Qatar, Tamim bin Hamad Al Thani, Mwanamfalme wa Saudi Arabia, Mohammed bin Salman Al Saud, na Rais wa Falme za Kiarabu, Mohammed bin Zayed Al Nahyan, wameniomba niahirishe shambulio letu la kijeshi lililokuwa limepangwa siku ya Jumanne dhidi ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran. Walinieleza kwamba mazungumzo sahihi yanaendelea na kwamba, kwa maoni yao, kama viongozi na washirika wakubwa, makubaliano yatafikiwa, makubaliano ambayo yatakubalika sana kwa Marekani, na pia kwa nchi zote za Mashariki ya Kati na nchi zingine za mbali,” rais wa Marekani aliandika kwenye mtandao wake wa kijamii.
Kwa Washington, makubaliano husika lazima yahakikishe kwamba Iran haipati silaha za nyuklia, aliandika Donald Trump, ambaye, hata hivyo, hakutoa maelezo zaidi.
“Makubaliano haya yatajumuisha, na hii ni muhimu, kutengwa kwa Iran kutoka kwa silaha za nyuklia.” Kwa heshima ya viongozi waliotajwa hapo juu, nimemwagiza Waziri wa Vita Pete Hegseth, Mkuu wa majeshi Jenerali Daniel Caine, na Vikosi vya Jeshi la Marekani wasiendelee na shambulio lililokuwa limepangwa dhidi ya Iran siku ya Jumanne. Pia nimewaagiza wawe tayari kuanzisha mashambulizi kamili dhidi ya Iran wakati wowote ikiwa hakuna makubaliano yanayokubalika yatakayofikiwa,” Donald Trump alihitimisha.
Baadaye Jumatatu, akizungumza na waandishi wa habari katika Ikulu ya White House, Rais Trump alirejelea maendeleo “chanya sana” katika mazungumzo hayo. Alisema kwamba washirika katika Mashariki ya Kati walimwambia kwamba “wanakaribia zaidi kufikia makubaliano” ambayo yangeizuia Iran kupata silaha za nyuklia. “Haya ni maendeleo chanya sana katika mazungumzo hayo, lakini tutaona kama mazungumzo yatazaa matunda au la,” Donald Trump alisema.
Iran “imejiandaa kikamilifu kwa tukio lolote”
Hata kabla ya ujumbe wa Donald Trump, Iran ilikuwa imetangaza “imejiandaa kikamilifu kwa tukio lolote,” siku moja baada ya vitisho vipya kutoka kwa rais wa Marekani. “Kwa Iran, muda unakwisha, na (Wairan) wangepaswa kuchukua hatua haraka, vinginevyo hakutakuwa na chochote kilichobaki,” bilionea huyo wa Republican alitishia siku ya Jumapili, kwenye jukwa lake la Truth Social.
Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran ilisema siku ya Jumatatu kwamba jibu lilikuwa limetolewa kwa pendekezo jipya la Marekani, lakini bila kutaja maelezo. “Wasiwasi wetu umewasilishwa kwa upande wa Marekani,” alisema msemaji wa wizara Esmail Baghai katika mkutano na waandishi wa habari, akiongeza kuwa majadiliano yanaendelea na Washington “kupitia mpatanishi kutoka Pakistan.”
Iran “haitapinga haki halali za raia na nchi kwa vyovyote vile”
Tangu kuanzishwa kwa makubaliano ya kusitisha mapigano Aprili 8, baada ya karibu siku 40 za migomo, mazungumzo yamekuwa yakiendelea ili kujaribu kufikia makubaliano, lakini misimamo ya pande hizo mbili inaendelea kutofautiana, hasa kuhusu suala la nyuklia. Duru moja tu ya mazungumzo kati ya wawakilishi wa Marekani na Iran imefanyika, Aprili 11 huko Islamabad, na ilishindwa kufikia makubaliano.
Siku ya Jumatatu, Iran ilirudia madai yake, ikitoa wito hasa wa kuachiliwa kwa mali za Iran zilizozuiwa nje ya nchi na kuondolewa kwa vikwazo vya kimataifa vinavyodhoofisha uchumi wake.
“Mazungumzo hayamaanishi kusalimu amri,” Rais wa Iran Massoud Pezeshkian alisisitiza katika ujumbe uliotumwa kwenye mitandao ya kijamii. Jamhuri ya Kiislamu ya Iran inashiriki katika mazungumzo kwa heshima, mamlaka, na heshima kwa haki za taifa, na kwa vyovyote vile haitakataa haki halali za watu na nchi.
Esmail Baghai pia alibainisha malipo ya fidia kwa vita hivyo, ambavyo aliviona kuwa “haramu na havina msingi.”
Kulingana na shirika la habari la Iran Fars, Washington inadai kwamba Iran idumishe eneo moja tu la nyuklia linalofanya kazi na kuhamisha akiba yake ya uranium iliyorutubishwa kwa Marekani. Washington pia imekataa kutoa “hata 25%” ya mali zake au kulipa fidia kwa uharibifu uliosababishwa na Iran wakati wa vita, kulingana na chanzo hicho.