Songwe. Wakulima wa ufuta katika Mkoa wa Songwe wameingiza zaidi ya Sh3 bilioni kwenye mnada wa kwanza wa ufuta wa msimu wa biashara wa 2026/27 uliofanyika Ijumaa, Mei 8, 2026.
Mnada huo uliofanyika kupitia mfumo wa kidijitali uliuza tani 1,923 za ufuta ndani ya saa chache, huku zaidi ya kampuni 10 zikishiriki kununua.
Akizungumza wakati wa mnada huo, Ofisa Mwandamizi wa Uendeshaji wa Biashara wa Soko la Bidhaa Tanzania (TMX), Justa Martini, amesema mwitikio wa soko ulikuwa mzuri na ushindani kati ya wanunuzi ulisaidia kupandisha bei.
“Leo tumefanya mnada wa kwanza wa ufuta kwa Mkoa wa Songwe. Tulileta tani 1,923 sokoni na mnada ulienda vizuri, huku zaidi ya kampuni 10 zikishiriki,” alisema.
Kwa mujibu wake, bei ya juu zaidi ilifikia Sh2,700 kwa kilo, wakati bei ya chini ilikuwa Sh2,625 kabla ya makato ya kisheria.
Martini amesema ufuta wote ulioletwa sokoni uliuzwa, jambo linaloonyesha kuwa mahitaji ya zao hilo ni makubwa.
“Mnada umefanikiwa kwa sababu tani zote zilizoletwa sokoni zimeuzwa,” alisema.
Ameeleza kuwa Chama Kikuu cha Ushirika cha Mkoa wa Songwe (Sorecu) kinatarajiwa kuwasilisha ankara kufikia Jumamosi, na baada ya hapo wanunuzi wanatakiwa kukamilisha malipo ndani ya saa 72.
Ofisa Kilimo, Mifugo na Uvuvi wa Wilaya ya Songwe, Iddi Ramadhani, amesema mnada huo pia umeingizia mapato makubwa ya halmashauri kupitia ushuru wa mazao.
“Leo wakulima wameingiza zaidi ya Sh3 bilioni, huku Halmashauri ya Wilaya ya Songwe ikikusanya Sh100.2 milioni kama ushuru wa mazao,” alisema.
Ramadhani amesema bei nzuri ilichangiwa pia na ubora wa ufuta unaozalishwa katika eneo hilo, akieleza kuwa kilimo katika ukanda huo hutumia kemikali chache za kilimo.
“Wakulima wamepata bei nzuri kwa sababu kilimo cha eneo hili kwa kiasi kikubwa ni cha asili (organic) na hakitumii sana viuatilifu wala mbolea za kemikali,” alisema.
Ameongeza kuwa wakulima wanaofuata kanuni bora za kilimo kwa sasa wanavuna kati ya kilo 360 hadi 500 kwa ekari.
Hata hivyo, amesema bado kuna haja ya kupata mbegu bora ili kuongeza uzalishaji na kuimarisha ushindani katika soko la kimataifa.
“Hitaji kubwa kwa sasa ni mbegu bora ili tuweze kuongeza uzalishaji, kushindana na nchi nyingine na kuboresha utendaji katika halmashauri yetu,” alisema.
Naye Mkuu wa Mawasiliano na Uhusiano wa Umma wa Mamlaka ya Udhibiti wa Nafaka na Mazao Mchanganyiko (Copra), Theresia Christian, alipongeza matumizi ya teknolojia ya kidijitali katika mnada huo akisema yameongeza uwazi na ushiriki wa wadau.
“Tunamshukuru Mungu kwa sababu wakulima na wanunuzi wameweza kukutana kidijitali. Wakulima walikuwepo na walifuatilia mchakato wa mnada moja kwa moja kupitia mfumo wa kidijitali,” alisema.
Kwa mujibu wa Theresia, bei ya wastani iliyopatikana kwenye mnada huo ilikuwa Sh2,667.9 kwa kilo moja.
Amesema Copra inawahimiza wakulima kufuata kanuni bora za kilimo, ikiwemo matumizi ya mbegu bora, ili kuimarisha sifa ya ufuta wa Tanzania katika soko la dunia.
“Lazima tufuate taratibu sahihi za uzalishaji, hasa matumizi ya mbegu bora. Hii itasaidia ufuta wa Tanzania kujijengea sifa nzuri kimataifa, kuvutia wanunuzi zaidi na kuongeza ushindani wa nchi,” alisema.
Kwa upande wake mkulima wa ufuta kutoka Songwe ambaye hakutaka kutajwa jina amesema mnada umeenda vizuri na umeridhisha
“Binafsi naona mnada umeenda sana na nimekubaliana na bei. Nategemea msimu ujao bei itakuwa nzuri zaidi,”amesema
Mbali na mkulima huyo Pelagia Joseph mkulima wa ufuta ameshukuru kwa mnada ulivyoendeshwa.
“Nimependa sana mnada ulivyoendeshwa leo umeendeshwa vuzuri, na chama kwa kutusaidia kutafuta wanunuzi tumepata bei nzuri kulingana na uzalishaji wetu tunavyozalisha.
“Natamani sana tupewe vifaa kwa ajili ya kulima kwa sababu tunatumia ng’ombe tupate vya kisasa tutaweza kulima zaidi ,”amesema
Tanzania inaendelea kuwa miongoni mwa wazalishaji na wauzaji wakubwa wa ufuta barani Afrika, na zao hilo ni chanzo muhimu cha kipato kwa maelfu ya wakulima wadogo.
Kwa kawaida, uzalishaji wa ufuta umekuwa ukijikita zaidi katika mikoa ya Lindi, Mtwara na Pwani.
Hata hivyo, Mkoa wa Songwe sasa unaibuka kuwa mzalishaji mkubwa zaidi kadiri uzalishaji wa zao hilo unavyoendelea kupanuka katika maeneo mbalimbali ya nchi.
Mnada unaofuata wa ufuta unatarajiwa kufanyika Kamsamba, Mei 9, 2026 Wilaya ya Momba, ambapo wadau wanatarajia biashara kuendelea vizuri na bei kubaki nzuri kadri mazao zaidi yatakavyoingia sokoni.